II SA/Wa 1915/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Asesorzy WSA Jonna Kube, Janusz Walawski, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzje Ministra Sprawiedliwości 1) z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zarządzenia wypłaty świadczeń pieniężnych, 2) z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zwolnieniu ze Służby Więziennej oddala skargi. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. [...] Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 36 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.), zwolnił p. K. K. ze Służby Więziennej. Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzja została doręczona funkcjonariuszowi przez pocztę i z uwagi na niepodjęcie jej przez adresata, była dwukrotnie awizowana w dniach 7 i 14 sierpnia 2002 r., a następnie w dniu 28 sierpnia 2002 r., zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". W związku z powyższym, na podstawie art. 44 kpa Minister Sprawiedliwości uznał, że skutek prawny doręczenia decyzji powstał w dniu 14 sierpnia 2002 r. W dniu [...] września 2002 r. Minister Sprawiedliwości wydał decyzję, którą na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 i art. 110 ust. 1 i 2 oraz art. 111 ust. 1 i 5 ustawy o Służbie Więziennej, w związku ze zwolnieniem p. K. K. ze służby, zarządził wypłatę odprawy za 5 lat i 14 dni służby w kwocie [...] zł oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że ponieważ p. K. K. za wcześniejszy okres służby tj. od dnia 1 maja 1990 r. do 31 października 1995 r., otrzymał odprawę, obecnie należy mu się odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Uposażenie p. K. K. w miesiącu zwolnienia ze służby wynosiło [...] zł. Powyższe uposażenie stanowiło również podstawę do wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy (bieżący i zaległy) w rozmiarze 51 dni, przy przyjęciu współczynnika w wysokości [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2002 r. w przedmiocie wypłaty p. K. K. świadczeń pieniężnych, należnych w związku ze zwolnieniem ze służby. Odnosząc się do zarzutu ww. w postaci braku legalności zaskarżonej decyzji, z uwagi na jej podjęcie na podstawie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu p. K. K. ze służby, która to decyzja, zdaniem skarżącego, nie została mu prawidłowo doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, Minister Sprawiedliwości uznał zarzut za nieuzasadniony. Powołał się przy tym na swoje postanowienie z dnia [...] listopada 2002 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby. Odnośnie zarzutu p. K. K. dotyczącego nieprawidłowego ustalenia wysokości odprawy, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że ww. decyzją z dnia [...] października 1995 r. otrzymał odprawę za wcześniejszy okres służby i dlatego, na podstawie art. 111 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej, obecnie należy mu się odprawa za 5 lat i 14 dni służby, tj. od dnia 17 lutego 1998 r. (ponowne mianowanie) do dnia 31 sierpnia 2002 r. W kwestii zarzutu skarżącego pominięcia w decyzji zarządzającej wypłatę świadczeń, zagadnienia wypłaty świadczenia za czas zwolnienia lekarskiego, tj. od dnia 1 września 2002 r. do dnia 24 września 2002 r., Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę na okoliczność, że zarzut podnoszony w tym zakresie wykracza poza ramy rozpoznania sprawy. W dniu 4 października 2002 r. p. K. K. złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby, argumentując m.in. że decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu ze Służby Więziennej nie została mu doręczona. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, Minister Sprawiedliwości wznowił postępowanie, w wyniku którego w dniu [...] stycznia 2003 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu p. K. K. ze Służby Więziennej. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że p. K. K. wiedział o zamiarze zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska oraz brakiem możliwości mianowania na stanowisko równorzędne, co najmniej od dnia 25 czerwca 2002 r. Od tego momentu, a więc mając świadomość, że w powyższej sprawie będzie się toczyć postępowanie administracyjne, konsekwentnie nie podejmował aż do dnia [...] września 2002 r. adresowanej do niego korespondencji, uchylając się tym samym od czynnego udziału w sprawie. W szczególności - p. K. K. nie podjął pisma Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2002 r., w którym organ poinformował go o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego. W piśmie tym ww. przedstawiono do wyboru propozycje objęcia niższych stanowisk oraz poinformowano, że w razie nieprzyjęcia żadnego z trzech zaproponowanych stanowisk albo nieudzielenia odpowiedzi do dnia 30 lipca 2002 r., zostanie zwolniony ze Służby Więziennej w trybie art. 39 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej. Powołując się na powyższe, Minister Sprawiedliwości nie zgodził się z zarzutem p. K. K., że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Ustosunkowując się do zawartego we wniosku o wznowienie postępowania zarzutu niedoręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r., Minister Sprawiedliwości ponownie powołał się na doręczenie decyzji w trybie art. 44 kpa. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, powoływana przez p. K. K. przyczyna uzasadniająca uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, jest nieuzasadniona, bowiem wnioskodawca świadomie zaniechał odbierania wszelkiej kierowanej do niego korespondencji, a tym samym nie można było uznać, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu p. K. K. ze służby. W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. K. K. zakwestionował decyzje Ministra Sprawiedliwości z: 1. dnia [...] lutego 2003 r. - utrzymującą w mocy decyzję zarządzającą wypłatę świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby, 2. z dnia [...] lutego 2003 r. - utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o zwolnieniu skarżącego ze Służby Więziennej. Pierwszej z wymienionych decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 39 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów art. 6, 9, 10 kpa. Skarżący podniósł, że decyzja o zwolnieniu go ze służby nie weszła do obrotu prawnego, w związku z czym Minister Sprawiedliwości bezpodstawnie zarządził wypłatę świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby. Zdaniem skarżącego, przyznana odprawa pieniężna powinna uwzględniać cały okres służby, ponieważ wcześniejsza decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 1995 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby została wyeliminowana z obrotu prawnego, na skutek stwierdzenia jej nieważności decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Tym samym, stosunek służbowy nawiązany z dniem 1 maja 1990 r. trwał do dnia kolejnego zwolnienia. Skarżący podniósł ponadto, że zaskarżona decyzja pomija sprawę składki na ubezpieczenie społeczne oraz wypłatę świadczenia za czas zwolnienia lekarskiego. Drugiej z wymienionych decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa polegające na uznaniu, że decyzja o zwolnieniu go ze służby nie została wydana w wyniku postępowania, w którym bez swojej winy nie brał udziału. Po raz kolejny podkreślił, że w jego ocenie decyzja o zwolnieniu ze służby nie został mu doręczona. W przekonaniu skarżącego, przyjęcie przez organ domniemania doręczenia decyzji o zwolnieniu jest bezprawne. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargi Minister Sprawiedliwości wniósł o ich oddalenie. W toku postępowania, w składanych Sądowi pismach procesowych, skarżący w uzupełnieniu zarzutów skargi powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2004 r., którym uchylony został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r., którym oddalono jego skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku przyczyną uchylenia wyroku było niezajęcie przez Sąd stanowiska, jakie znaczenie dla skuteczności doręczenia ma fakt pozostawienia w urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej decyzję o zwolnieniu skarżącego na okres 14 dni, a nie 7 dni, jak wymaga art. 44 kpa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymaga zatem wyjaśnienia, czy można uznać, że przesyłka została prawidłowo doręczona skarżącemu (zgodnie z art. 44 kpa), a gdyby uznać za prawidłowo doręczoną, to z jaką datą. Skarżący powołał się też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r., którym uchylone zostało postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2002 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargi nie są uzasadnione. Na wstępie należy podkreślić, że Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonych decyzji wg stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania. W dniach [...] i [...] lutego 2003 r. przyjęte przez organ domniemanie doręczenia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w trybie art. 44 kpa nie było podważone, albowiem wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o których wyżej mowa pochodzą odpowiednio z miesiąca maja i sierpnia 2004 r. Mając na uwadze pierwszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r., którym oddalono skargę p. K. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości miał uzasadnione powody do uznania, że decyzja o zwolnieniu ze służby została doręczona skarżącemu zgodnie z art. 44 kpa, a tym samym, weszła do obrotu prawnego i mogła stanowić podstawę do podjęcia w dniu [...] września 2002 r. decyzji o przyznaniu skarżącemu świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze Służby Więziennej. Zgodnie z art. 110 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761), funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 1, 2, 5 i 6 oraz art. 3 pkt 1 i 3-7 otrzymuje odprawę oraz ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe. Stosownie do art. 111 ustawy, wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości sześciomiesięcznego zasadniczego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. Przy ustalaniu wysokości odprawy uwzględnia się również okresy nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, jeżeli bezpośrednio po zwolnieniu z tej służby żołnierz został przyjęty do Służby Więziennej i nie otrzymał odprawy z tytułu poprzednio pełnionej służby. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku przyjęcia do Służby Więziennej po zwolnieniu z innych służb, w których przysługują świadczenia tego rodzaju. Wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie przygotowawczej równa się wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wysokość odprawy dla funkcjonariusza ponownie przyjętego do służby ustala się według zasad określonych w ust. 1 i 4, z tym że wysługę lat liczy się od dnia ponownego przyjęcia do służby. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. został mianowany ponownie na stanowisko służbowe w Służbie Więziennej. W myśl art. 45 ustawy o Służbie Więziennej, z dniem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza mianuje się na stanowisko ostatnio zajmowane lub równorzędne. Jak wynika z ust. 4 i 5 przepisu, świadczenia funkcjonariusza za okres pozostawania poza służbą są ograniczone do uposażenia za okres 6 miesięcy, należnego na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Przepis stanowi również, że okres pozostawania poza służbą, za który przyznano świadczenie traktuje się na równi ze służbą w zakresie wszystkich uprawnień uzależnionych od stażu służby. Z powyższych uregulowań wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby nie powoduje uchylenia wszystkich skutków decyzji o zwolnieniu, a jedynie wywołuje skutki w zakresie 6 miesięcy pozostawania poza służbą. Dlatego nie można uznać, że skarżący pomimo wcześniejszego zwolnienia, zachował ciągłość służby, a odprawa pieniężna powinna uwzględniać cały okres służby skarżącego. Za okres wcześniejszej służby skarżący otrzymał należną odprawę. Odprawa przyznana zaskarżoną decyzją uwzględnia, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, okres ponownej służby, tj. od dnia 17 lutego 1998 r. do dnia 31 sierpnia 2002 r. i okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą, co daje 5 lat i 14 dni służby. Za okres ten, stosownie do art. 111 ust. 1 ustawy, skarżącemu należy się odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi dotyczących decyzji w przedmiocie wypłaty świadczeń pieniężnych, należy stwierdzić, że są one bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięć, do których odnoszą się te zarzuty. Ustosunkowując się do skargi dotyczącej decyzji z dnia [...] lutego 2002 r., trzeba odwołać się do wcześniejszych rozważań związanych z uzasadnionym, potwierdzonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r., przyjęciem przez organ prawidłowości doręczeń skarżącemu pism, dokonywanych przez organ na podstawie art. 44 kpa. W związku z powyższym, w dacie wydania zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości mógł zasadnie ocenić, że skoro skarżący nie odbierał kierowanej do niego korespondencji związanej z postępowaniem administracyjnym w sprawie zwolnienia go ze służby, o wszczęciu którego wiedział, gdyż pismo z dnia 17 czerwca 2002 r. wysłane na adres domowy skarżącego, zostało doręczone w dniu 25 czerwca 2002 r. osobie obecnej pod tym adresem, to z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Tym samym przyjęcie, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu w sprawie jego zwolnienia ze służby, nie jest dowolne i znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r. Reasumując, w dacie wydania zaskarżonych decyzji nie naruszały one obowiązującego prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.