II SA/Wa 1918/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Prezydent W., działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 6 i art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o uznaniu T. P. z dniem [...] września 2008 r. za osobę bezrobotną oraz przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2008 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W dniu [...] sierpnia 2010 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynęło zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, potwierdzające fakt, iż w dniu [...] kwietnia 2010 r. w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem ewidencyjnym [...] dokonano wpisu T. P. jako prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w W. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Prezydent W., mając za podstawę art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f", art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 kpa, orzekł o utracie przez T. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z uwagi na posiadany wpis do ewidencji działalności gospodarczej bezrobotny traci status osoby bezrobotnej z dniem dokonania wpisu. Od powyższej decyzji T. P. złożył odwołanie do Wojewody [...], wnosząc o jej uchylenie, gdyż – jak wskazał – pomysł założenia własnej firmy skłonił go do poszukiwania środków na jej uruchomienie. Chcąc skorzystać z dotacji programu wspierania przedsiębiorczości, przed jej uzyskaniem, zarejestrował własną działalność gospodarczą. Dofinansowania jednak nie otrzymał, więc natychmiast działalność zawiesił w dniu [...] maja 2010 r., jeszcze przed datą jej rozpoczęcia, co miało nastąpić w dniu [...] czerwca 2010 r. Nie wiedział, że zawieszenie działalności gospodarczej będzie skutkowało dalszymi konsekwencjami w sferze jego statusu bezrobotnego. Zaznaczył, że nie działał w złej wierze, lecz chciał jedynie jak najszybciej podjąć pracę zawodową. Zwrócił także uwagę, że w lipcu 2010 r. został przyjęty przez Radę Ministrów projekt nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym status bezrobotnego będzie przysługiwał także osobie, która zawiesiła działalność gospodarczą. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" i art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach decyzji organ podał, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. "a" – "g" lub lit. "i", "j", "l" lub cudzoziemiec – członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli: nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Wojewoda zaznaczył, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powoduje, iż osoba bezrobotna traci ten status i faktu tego – na moment wydania decyzji – nie zmienia ani późniejsze zawieszenie działalności gospodarczej, ani trwające prace nad projektem nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest tożsame z jej wyrejestrowaniem, zaś ewentualna zmiana przepisów ustawy nie może być podstawą do odejścia od obowiązującego przepisu prawa, zwłaszcza że decyzja podejmowana jest w chwili, gdy przepis ten w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość posiadania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej przez osobę bezrobotną. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o jakich mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję T. P. podniósł, że przepisy stanowiące o utracie statusu bezrobotnego, w przypadku posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie określają sytuacji zawieszenia działalności przed datą jej rozpoczęcia, a więc kwestia ta podlega jedynie interpretacji przepisu. Skarżący podkreślił, że nie jest to typowy przypadek zawieszenia już istniejącej działalności, lecz zawieszenia czegoś, co nigdy nie istniało. Wskazał przy tym, że z chwilą nowelizacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zostanie wprowadzone rozróżnienie pomiędzy faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej a jedynie istniejącym w tym względzie zapisem w ewidencji, gdy działalność ta jest zawieszona, co w rezultacie pozwoli na inną ocenę tego rodzaju sytuacji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji, bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. "a" – "g" lub lit. "i", "j", "l" lub cudzoziemiec – członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli: nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W świetle art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o jakich mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w sposób jednoznaczny wskazuje, że osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nie może być uznana za osobę bezrobotną. Zatem osoba, która pierwotnie spełniała przesłanki do uznania jej za osobę bezrobotną, z chwilą uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przestaje spełniać jeden z koniecznych warunków ustawowych, co w takim przypadku musi skutkować orzeczeniem o utracie statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 przedmiotowej ustawy. Z chwilą dokonania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej powstaje nowy podmiot gospodarczy, zdolny do prowadzenia własnej działalności gospodarczej, co oznacza, że osoba rejestrująca taką działalność traci przede wszystkim gotowość do podjęcia zatrudnienia – traci jedną z podstawowych cech osoby bezrobotnej. Trafnie organ zatrudnienia argumentuje, że ustawodawca nie bez powodu użył w przepisie sformułowania "posiada wpis", a nie "rozpoczął działalność", wszak pojęcie "posiada wpis" wiąże się z faktem uzyskania rejestracji w ewidencji działalności gospodarczej, co wystarcza, by przyjąć, że osoba nie spełnia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, ewentualnie traci status osoby bezrobotnej od dnia dokonania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Takie uregulowanie prawne nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych, zważywszy że z punktu widzenia rozwiązań systemowych, posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie tylko umożliwia zainteresowanej osobie realizację własnych zamierzeń w sferze zarobkowania, ale nade wszystko stwarza po jej stronie określone obowiązki publicznoprawne, jak choćby obowiązek podatkowy czy ubezpieczeniowy. To zaś potwierdza, że to nie "rozpoczęcie działalności gospodarczej", lecz "posiadanie wpisu" jest momentem miarodajnym dla ustalenia, czy mamy do czynienia z osobą bezrobotną, czyli gotową do zatrudnienia. Oczywistym jest, że z chwilą uzyskania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej osoba bezrobotna traci tę gotowość i to niezależnie od tego, czy zamiar prowadzenia działalności gospodarczej powzięła w związku z chęcią uzyskania na jej uruchomienie środków pomocowych z funduszy publicznych, czy też dlatego, by zamierzony cel gospodarczy realizować jedynie własnym sumptem. Te okoliczności pozostają bez wpływu na ocenę takiej sytuacji faktycznej, albowiem dla uznania osoby za bezrobotną osoba ta musi być gotową do podjęcia zatrudnienia, natomiast osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej – w świetle przywołanych przepisów – nie jest gotową do podjęcia zatrudnienia, gdyż jej gotowość koncentruje się już wokół podjęcia własnej działalności gospodarczej. Oceny tej nie mogły zmienić ani zawieszenie działalności gospodarczej, ani powoływane przez skarżącego okoliczności związane z tworzeniem projektu nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest przecież tożsame z nieposiadaniem wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, a tego przecież wymaga ustawa od osoby chcącej uzyskać lub zachować status bezrobotnego, zaś przygotowywana zmiana ustawy w odpowiednim zakresie nie mogła być podstawą do odejścia od obowiązującego przepisu prawa, zwłaszcza że decyzja podejmowana była w chwili, gdy przepis ten w sposób jednoznaczny wykluczał możliwość posiadania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej przez osobę bezrobotną. Przyjęcie odmiennego poglądu, czego w istocie domaga się skarżący, byłoby dokonywaniem wykładni sprzecznej z prawem (contra legem), a więc wbrew literalnemu brzmieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na moment wydania zaskarżonej decyzji, co – zdaniem Sądu – jest niedopuszczalne. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca, przyjmując ustawę z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1725), która mocą art. 1 pkt 1 lit. "a" tiret pierwsze z dniem 1 lutego 2011 r. zmieniła art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie zastrzegł jednak, że nowelizacja dotyczy także spraw prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów, które nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone. Toteż nie jest możliwe zastosowanie znowelizowanego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.