II SA/Wa 192/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-10
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych, gdzie skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy umorzyć jako zbędne. Jednocześnie, na podstawie przepisów o prawie pomocy, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
J. W. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na całkowitą niezdolność do pracy, pozostawanie na utrzymaniu matki z niską emeryturą oraz wysokie koszty leczenia i utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
J. W. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Powyższy wniosek uzupełnił składając formularz PPF.
We wniosku podał, że pozostaje we gospodarstwie domowym wraz z matką, na której utrzymaniu pozostaje, bowiem nie posiada żadnych dochodów z uwagi na orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy. Podniósł, że jest chory na [...]. Wskazał, że na dochód gospodarstwa domowego składa się jedynie emerytura matki - R. W. w wysokości 1.339 zł. Nadto oświadczył, że nie posiada wraz z matką żadnego majątku ani oszczędności.
Wyjaśnił, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za energię elektryczną - 58 zł, wodę - 40 zł, opał - 20 zł, telefon komórkowy - 20 zł, środki czystości - 50 zł, leczenie - 200 zł. Podniósł, że spłata rat zaciągniętej pożyczki wynosi 90 zł, na zakup żywności przeznaczane jest 500 zł, a na odzież - 50 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest osobą chorą, całkowicie niezdolną do pracy, pozostaje na utrzymaniu matki (74 lata), która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.339 zł. Stałe niezbędne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 200 zł. Nadto na leczenie wnioskodawcy przeznaczane jest kolejne 200 zł. Raty zaciągniętej pożyczki wynoszą 90 zł miesięcznie. Rodzina nie posiada majątku ani oszczędności. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło