II SA/Wa 1921/15

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. M. na czynności Wójta Gminy R. w przedmiocie odmowy pokrycia kosztów dowozu dzieci do przedszkola postanawia: 1. odmówić przyznania W. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. M. w niniejszej sprawie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W następstwie wniesionej skargi na czynności Wójta Gminy R. w przedmiocie odmowy pokrycia kosztów dowozu dzieci do przedszkola W. M. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W urzędowym formularzu wniosku wskazał, że sam pozostaje w gospodarstwie domowym z synem. Wnioskodawca oświadczył, że posiada majątek w postaci domu drewnianego ok [...] m2, gospodarstwo rolne o powierzchni ok. [...] ha wydzierżawione za rentę, udział w [...] domu stuletniego o powierzchni ok. [...] m2 wraz z działką o powierzchni [...] m2, o wartości ok. [...] tys. złotych, oraz oszczędności w wysokości ok. [...] zł. W. M. wskazał również, że posiada samochód osobowy i ciągnik rolniczy. Wnioskodawca oświadczył również, że utrzymuje się z synem ze świadczeń rentowych o łącznej kwocie ok. [...] zł. Skarżący ujawnił, że ponosi wydatki: koszty energii –[...] zł miesięcznie, przedszkole – [...] zł miesięcznie, zakup paliwa – ok. [...] zł miesięcznie, wywóz śmieci – ok. [...] zł miesięcznie, zakup leków – ok. [...] zł miesięcznie, zakup odzieży ok. [...] zł miesięcznie, opłaty za telefon – ok. [...] zł miesięcznie, zakup chemii gospodarczej – ok. [...] zł miesięcznie, wyżywienie ok. [...] zł miesięcznie, opłacenie podatku ok. [...] zł rocznie. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że aktualnie pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej i życiowej. Zmarła mu żona i samodzielnie wychowuje małoletniego syna, cierpi na powikłania po zakażeniu sepsą (załączył stosowną dokumentację medyczną). Podniósł, że nie ma wykształcenia i wiedzy prawniczej, które ułatwiłyby mu prowadzenie sprawy i dlatego wnioskuje o przyznanie adwokata. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do całkowitego uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawo pomocy ma z założenia gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej oznacza to również, że Państwo ma obowiązek racjonalizować środki przeznaczone na pomoc po wnikliwym przeanalizowaniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, ponadto dysponuje stałym dochodem miesięcznym. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, w tym przedstawionych wydatków na opłaty mieszkaniowe i inne koszty życia nie można uznać, że skarżący pozostaje w skrajnie trudnej sytuacji i kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem przyjąć, że W. M. z ujawnionych dochodów (w tym z wykazanych w oświadczeniu oszczędności w wysokości ok. [...] zł) nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych tym bardziej, że na obecnym etapie ograniczają się one do uiszczenia przez niego wpisu od skargi, którego wysokość wynosi [...] zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych, czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy, jednak nie będzie wyższa niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że opłacenie kosztów sądowych jest rozłożone w czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego przy wykazanych dochodach, problemach zdrowotnych udowodnionych właściwymi dokumentami medycznymi, ujawnieniu sytuacji rodzinnej – samotne wychowywanie syna po śmieci żony, łączne opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu wnioskującego. Powyższe uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.