II SA/Wa 1927/23
WyrokWSA w Warszawie2024-04-08
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, wydana na podstawie przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją, jest prawidłowa?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją jest wadliwa, jeśli organ nie uwzględnił skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji, nawet jeśli została wydana na podstawie przepisu przejściowego, który ogranicza stosowanie wyroku.Stan faktyczny
Skarżący, W. R., funkcjonariusz Policji zwolniony ze służby w 2009 r., wnioskował o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. Decyzją z 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wyrównania, a Komendant Główny Policji decyzją z 2023 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skarżący zaskarżył decyzję KGP do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja KWP nie jest dotknięta wadą nieważności, mimo że opierała się na przepisie (art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed nowelizacji) uznanym za niezgodny z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję
Komendant Główny Policji (zwany dalej: KGP), decyzją z dnia [...] dnia sierpnia 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwana dalej: K.p.a.), odmówił stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej: KWP) z [...] dnia października 2020 r. nr [...], którą odmówiono W. R. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W. R. pełnił służbę w Policji w okresie od [...] listopada 1990 r. do [...] lutego 2009 r. W związku ze zwolnieniem ze służby został wypłacony funkcjonariuszowi ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Wnioskiem z 15 listopada 2018 r. W. R. zwrócił się do KWP w [...] o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Jako podstawę wniosku wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102).
KWP w [...], decyzją z dnia [...] dnia października 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § K.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 1610, zwaną dalej: ustawą o szczególnych rozwiązaniach), odmówił W. R. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego przysługującego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Decyzja ta stał ostateczna.
Wnioskiem z 13 kwietnia 2023 r. (uzupełnionym następnie pismem z 16 maja 2023 r.) W. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. zarzucając, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
KGP rozpoznając powyższy wniosek, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż analiza decyzji KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. wskazuje, że nie jest ona dotknięta wskazanymi przez wnioskodawcę przesłankami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a., ani żadną inną, co w konsekwencji oznacza, że brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. KWP odmówił wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego przysługującego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wskazując, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w dniu [...] lutego 2009 r., a należny ekwiwalent pieniężny został mu wypłacony zgodnie z art. 115a ustawy o Policji, w brzemieniu przed dniem stwierdzenia niezgodności przedmiotowego przepisu z Konstytucją.
KGP zaznaczył, iż tryb nadzwyczajny przewidziany w art. 156 K.p.a. ma charakter wyjątku od zasady, tym samym przesłanki określone w przepisie podlegają ścisłej wykładni.
Odnosząc się do przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, organ wyjaśnił, że z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja nie ma oparcia w żadnym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania lub gdy sprzeczność treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego jest bezsporna.
Odnosząc się z kolei do przesłanki art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., tj. wystąpienia wady powodującej nieważność decyzji z mocy prawa podniósł, że przesłanka ta może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność, co w sprawie nie zostało wykazane.
Analizują przedmiotową sprawę KGP wyjaśnił, że sposób ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop określa art. 115a ustawy o Policji, który do dnia 6 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W dniu 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszony został wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, który spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, z żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu.
Z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach. Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przepis art. 115a ustaw zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą o szczególnych rozwiązaniach stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
W konsekwencji powyższego, od dnia 1 października 2020 r., w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed dniem 6 listopada 2018 r.
Zdaniem KGP, skoro wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2009 r., a należny mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został mu wypłacony, to nie było podstaw prawnych ku temu, by jego wniosek z 15 listopada 2018 r. zakwalifikować jako sprawę wszczętą i niezakończoną przed dniem 6 listopada 2018 r. Z dniem wypłaty należnego z tytułu zwolnienia ze służby w Policji ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, sprawa dotycząca wypłaty przedmiotowego świadczenia została bowiem zakończona. Innymi słowy wypłata ekwiwalentu pieniężnego na nowych zasadach - tj. przy zastosowaniu mnożnika 1/21 z art. 115a ustawy o Policji jest możliwa, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w dwóch przypadkach, tj. w sytuacji gdy policjant został zwolniony ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony albo w sytuacji, gdy policjant został zwolniony ze służby po dniu 6 listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony.
Odnosząc się do zarzutów wniosku dotyczących oparcia decyzji KWP w [...] o przepis niezgodny z Konstytucją RP, organ wskazał na zasadę domniemania konstytucyjności art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach podkreślając, że do czasu uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Oznacza to, że organ nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Brak jest zatem podstaw prawnych od odstąpienia, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, od stosowania art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
W konsekwencji powyższych ustaleń KGP stwierdził, że decyzja KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. jest prawidłowa i nie jest dotknięta żądną z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., co w konsekwencji oznacza, iż brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W skardze na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. w celu zobowiązania organu do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 115a ustawy o Policji interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP wraz z ustawowymi odsetkami.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 156 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, iż ostateczna decyzja KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. "nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa", gdy faktycznie na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, część art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, przez co decyzja KWP z dnia [...] października 2020 r. narusza w szczególności przepisy prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny, wyroki Trybunału Konstytucyjnego jako zdarzenia prawne wywierają bezpośrednie, bezwarunkowe oraz nieodłącznie z nimi związane skutki prawne. Orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją należy uznać za orzeczenia kasatoryjne, ale jednocześnie konstytutywne. Znoszą one bowiem normę, którą uznano za niekonstytucyjną i wywołują skutki w obowiązującym systemie prawa. Uchylenie aktu normatywnego, czy też normy takiego aktu w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o jego niezgodności z Konstytucją otwiera możliwość wzruszenia rozstrzygnięć wydanych na podstawie takiego aktu w sprawach indywidualnych. Droga taka przewidziana została w art. 190 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Rozwiązanie powyższe pozwala na elastyczne i selektywne odniesienie się do problemu uchylenia prawomocnych wyroków, decyzji lub też innych rozstrzygnięć. Regulacja z art. 190 ust. 4 Konstytucji jest urzeczywistnieniem woli ustawodawcy, aby sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niekonstytucyjnego była poprawnie załatwiona, bez wykorzystania przepisu niezgodnego z Konstytucją. Ze wznowieniem, które wymienione zostało przez ustawodawcę wart. 190 ust. 4 Konstytucji, mamy do czynienia wtedy, gdy orzeczenie o niekonstytucyjności danego aktu, czy normy tego aktu ma miejsce po wydaniu orzeczenia. Podobnie z takim wznowieniem mamy do czynienia po wydaniu decyzji ostatecznej.
Skarżący podniósł, iż organowi z urzędu znane jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku sygn. akt II SA/Wa 727/21 z dnia 24 stycznia 2023 r. (w przedmiocie odmowy wypłaty, innemu funkcjonariuszowi Policji zwolnionemu ze służby w identycznym stanie faktycznym, wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy), w którym Sąd stwierdził, że " ...w przypadku derogacji przepisu prawa z powodu jego niezgodności z wzorcem konstytucyjnym, sytuację jednostki normuje bezpośrednio art. 190 ust. 4 Konstytucji RP." Wobec takiego stanowiska Sądu niewłaściwa jest argumentacja organu przedstawiona w zaskarżonej decyzji, a w szczególności stwierdzenie, iż "....z dniem wypłaty należnego mu z tytułu zwolnienia ze służby w Policji ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, sprawa dotycząca wypłaty przedmiotowego świadczenia została zakończona". Przyjęcie takiej argumentacji w sytuacji nieprzedawnienia roszczeń powoduje to, iż obie decyzje, tj. KGP z dnia [...] sierpnia 2023 r. i KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r., ignorują wyrok Trybunału Konstytucyjnego RP z 30 października 2018 r. sygn. akt K7/15.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnoszą się do zarzutów skargi podkreślił, że organy władzy publicznej mogą działać tylko w takim zakresie, w jakim prawo je do tego upoważnia. To zaś implikuje w szczególności powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez dany organ) stanu prawnego. Nie sposób zatem uznać, by organ administracji miał orzekać na podstawie nieobowiązujących lub też nieistniejących norm prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W myśl art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem W. R. z 13 kwietnia 2023 r. (uzupełnionym następnie pismem z 16 maja 2023 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 zarzucił, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, tj. wskazał na przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły zatem przepisy dotyczące weryfikacji decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, a dotyczącym stwierdzenia jej nieważności.
Przedmiotem postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. z powodu rażącego naruszenia prawa, nie jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Tym samym w postępowaniu tym nie dokonuje się uzupełniających ustaleń faktycznych. Organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie może rozpatrywać więc sprawy co do jej istoty, w jej całokształcie, w zakresie różnych wątków z nią związanych (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I GSK 123/12, z 16 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2992/12, z 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 2313/21; publ. CBOSA).
Z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Skutki, jakie wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji. Z rażącym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wówczas, gdy przepis będący podstawą prawną decyzji został zastosowany w ten sposób, że w jego wyniku powstał stosunek prawny, który nie mógł powstać na gruncie tego przepisu.
Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy przypomnieć należy, że skarżący wnioskiem z 15 listopada 2018 r. zwrócił się do KWP w [...] o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Jako podstawę wniosku wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15.
Podkreślić jednocześnie należy, że z dniem opublikowania ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czyli od 6 listopada 2018 r., część art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2832/21 – dostępny: CBOSA). Oznacza to, że niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego typu postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP).
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności jest stanowisko wyrażone przez KWP w [...] w kwestionowanej przez skarżącego decyzji z dnia [...] października 2020 r., który dokonał literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, wyłączającej możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018 r., a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po wspomnianej wyżej dacie.
Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez KWP w [...] w decyzji z dnia [...] października 2020 r., oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę.
Zasady, o których mowa w ww. art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oznaczają zatem konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą o szczególnych rozwiązaniach. Wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Z uwagi na powyższe, nie do zaakceptowania jest stanowisko wyrażone przez KGP w zaskarżonej decyzji, że decyzja KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Tym samym decyzja KGP wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji decyzja KWP w [...] z dnia [...] października 2020 r. organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło