II SA/Wa 1928/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesorzy WSA Jacek Fronczyk, Janusz Walawski, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. S., B. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należnych opłat i odszkodowania za używanie lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. na podstawie art. 37a oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zobowiązał B. S. i B. S. do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich ustalonych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zapłatę odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego w C. przy ul. [...] miesięcznie za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, od dnia otrzymania decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w związku z brakiem tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego w C. przy ul [...] – Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w N. wystąpił do Sądu Rejonowego w C. z powództwem o orzeczenie opróżnienia i pozostawienia w stanie wolnym od osób i rzeczy przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez pozwanych B. S. i B. S.. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. nakazał ww. opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ulicy [...] i wydanie tego lokalu w stanie wolnym od osób i rzeczy prawa ich reprezentujących. Nakazał również wstrzymać wykonanie wyroku do czasu przedstawienia przez gminę C. oferty lokalu socjalnego. Dalej wskazał, że na podstawie art. 37a ust. 1 osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia oraz uiszczania opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Łącznie opłaty za używanie lokalu mieszkalnego wraz z odszkodowaniem i opłatami pośrednimi na dzień wydania decyzji wynoszą [...] zł. Następnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. S. i B. S. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w W. dnia [...] czerwca 2006 r., zaskarżoną decyzję uchylił w części określającej termin początkowy wnoszenia opłat i odszkodowania oraz orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy stwierdził, że terminem początkowym jest [...] lipca 2004 r., w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 37a ust. 2 cyt. wyżej ustawy, w przypadku o którym mowa w ust. 1 dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań i wskazał, że organ I instancji zasadnie określił obowiązek uiszczania opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich i zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc do dnia zwolnienia lokalu. Natomiast organ błędnie określił, na dzień otrzymania decyzji, termin początkowy, od którego mają być wnoszone opłaty i odszkodowania. Analiza przytoczonego przepisu wskazuje, że osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego obowiązane są wnosić wskazane opłaty i odszkodowanie za każdy rozpoczęty miesiąc zajmowania tego lokalu bez tytułu prawnego. Państwo S. zajmują lokal bez tytułu prawnego od 2003 r. Omawiany przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu /.../ wszedł w życie 1 lipca 2004 r. zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 116, poz. 1203 ze zm.) i zdaniem organu z tą datą po stronie Państwa S. powstał obowiązek wnoszenia określonych opłat oraz odszkodowania. Organ podkreślił również, że z prostego zestawienia ze sobą rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji i treści przytoczonego przepisu wynika, że pozostają one w sprzeczności. Wobec tego określenie na dzień doręczenia decyzji terminu początkowego wnoszenia opłat i odszkodowania narusza rażąco wskazane przepisy prawa. Wobec powyższego zasada nieorzekania na niekorzyść strony odwołującej się, określona w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie ma zastosowania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucili naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 Kpa. .Podkreślili, że wydając decyzję na ich niekorzyść organ naruszył art. 139 Kpa. Podkreślili również, że do dnia otrzymania decyzji organu I instancji nie byli informowani, iż ciąży na nich obowiązek zapłaty odszkodowania i w jakiej jest ono wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§2). Zgodnie z treścią art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), który został wskazany jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Wobec powyższego, zgodnie z treścią cytowanego art. 37a organ wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Wymaga szczególnego podkreślenia, że przepis ten zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji, tak więc organ nie jest uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie niż w nim wymieniona, nie może zmieniać ani modyfikować uregulowań ustawowych. Podkreślić należy, że uregulowanie prawne zawarte w ust. 2 art. 37a powołanej wyżej ustawy stanowi logiczną i nierozerwalną całość, a więc decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie w sprawie opróżnienia lokalu oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań . Wprawdzie na drugiej stronie uzasadnienia decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyraził pogląd, że "zgodnie z przepisem art. 37a ust. 2 w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań", to elementy te nie znalazły się w osnowie decyzji. Reasumując, zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz utrzymane nim w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] w W. nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, tj. przepisu art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera elementów wymienionych w tym przepisie, dając podstawę do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). W takiej sytuacji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wydać swoje orzeczenie kierując się unormowaniem zawartym we wspomnianym art. 37a. Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. W oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia.