II SA/Wa 193/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-06
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przedłużyć okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jeśli osoba bezrobotna samotnie wychowywała dzieci i w związku z tym nie posiada wystarczającego stażu pracy, a także czy organ może uwzględnić jej trudną sytuację materialną i problemy ze znalezieniem pracy przy wydawaniu decyzji o utracie prawa do zasiłku?Ratio decidendi
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest ściśle określony przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i ma charakter decyzji związanej. Organ administracji publicznej nie ma uznaniowości w tym zakresie i jest zobowiązany do wydania decyzji o utracie prawa do zasiłku po upływie ustawowego okresu, bez możliwości uwzględniania okoliczności słusznościowych, takich jak trudna sytuacja materialna, problemy ze znalezieniem pracy czy okres sprawowania opieki nad dziećmi.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna i przyznano jej zasiłek na okres 180 dni. Po upływie tego okresu organ I instancji wydał decyzję o utracie prawa do zasiłku, którą utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżąca odwołała się od decyzji, podnosząc, że samotnie wychowywała dzieci, co uniemożliwiło jej zdobycie stażu pracy, i domagała się przedłużenia zasiłku oraz zapewnienia zatrudnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ust. 2 pkt 4 oraz ust. 7 pkt 2 w związku z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającą o utracie przez A. S. prawa do zasiłku od dnia [...] września 2015 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. S. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy W. w dniu [...] marca 2015 r.
Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. orzekł o uznaniu A. S. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2015 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2015 r. w wysokości 664,90 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 522,10 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.
Następnie Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 73 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez A. S. prawa do zasiłku od dnia [...] września 2015 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. podniosła, że ma obecnie 52 lata. Przez wiele lat nie pracowała, gdyż samotnie wychowała trójkę dzieci, które są obecnie wartościowymi obywatelami. Dzieci wkraczają obecnie w dorosłe, samodzielne życie i sumienie jej nie pozwala aby prosić ich o pomoc. Ona nie może natomiast znaleźć pracy pomimo, że jest osobą zdrową, ze średnim wykształceniem. Zwróciła się żądaniem zapewnienia jej stanowiska pracy zgodnie z wykształceniem. Zaliczenia do stażu pracy okresu wychowywania dzieci i przywrócenia zasiłku dla bezrobotnych do czasu zapewnienia zatrudnienia. Zapewnienia jako obywatelce polskiej pierwszeństwa przed imigrantami w zapewnieniu bezpieczeństwa materialnego, lokalowego i socjalnego.
Wojewoda [...], w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ust. 2 pkt 4 oraz ust. 7 pkt 2 w związku z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W.
W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ odwoławczy wskazał, iż A. S. zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych łącznie przez okres 180 dni, tj. od dnia [...].03.2015 r. do dnia [...].09.2015 r. przez co wyczerpała ustawowy okres zasiłkowy, o którym mowa w powyższym przepisie. Wobec powyższego należało zaskarżoną decyzją orzec o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] września 2015 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Odnosząc się argumentacji zawartej w odwołaniu organ podkreślił, iż decyzja o przyznaniu lub utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie ma charakteru uznaniowego. Organ administracji działa tu w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy powyższe nie dają natomiast organom możliwości brania pod uwagę argumentów o charakterze słusznościowym bądź celowościowym. Przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu lub utracie zasiłku dla bezrobotnych nie mogą być brane pod uwagę żadne inne przesłanki niż wynikające z przepisów ustawy. Organ prowadzący postępowanie administracyjne jest obowiązany zatem do ustalenia, czy osoba bezrobotna spełnia określone w przepisach prawa warunki do uzyskania prawa do zasiłku i wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia.
A. S. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, że została ona wydana niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu skargi ponownie podniosła, że samotnie wychowała troje dzieci, które obecnie pracują w Polsce i płacą tu podatki, z których utrzymywane są rzesze urzędników. Urzędnicy ci nie są jednak w stanie zaproponować jej zatrudnienia lub zapewnić zasiłku dla bezrobotnych do czasu znalezienia pracy w oparciu wprost o przepisy Konstytucji RP. Podkreśliła, że samotnie wychowującą dzieci nie była w stanie pracować i jednocześnie sprawować opiekę nad dziećmi. Dlatego nie może wykazać się odpowiednim stażem pracy, którego żądają pracodawcy. Według skarżącej lata, w których zajmowała się wychowywaniem dzieci, powinny być zaliczone do stażu pracy, a Państwo Polskie powinno jej pomóc godnie żyć i pracować.
Zwróciła się w związku z tym z żądaniem, aby Sąd nakazał instytucjom publicznym, aby wywiązywały się z obowiązków, które nakłada na nie Konstytucja RP.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ ponownie podkreślił, że decyzja o przyznaniu lub utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie ma charakteru uznaniowego, lecz organ administracji działa w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2014 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.) okres pobierania zasiłku wynosi:
1) 180 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju;
2) 365 dni - dla bezrobotnych:
a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub
b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub
c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego, lub,
d) samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat.
Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2015 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku wydana została na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy. Skarżącej przyznano zatem prawo do zasiłku na okres 180 dni.
Wydawana w oparciu o ten przepis decyzja administracyjna ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że w przypadku zaistnienia określonych w tym przepisie przesłanek, obowiązkiem organu jest przyznanie stronie prawa do zasiłku na wskazany w nim okres. Regulacja ta nie pozwala na przyznanie tego prawa ani na okres dłuższy, ani też krótszy. Innymi słowy, w przypadku gdy strona w okresie pobierania zasiłku zamieszkuje na obszarze powiatu, gdzie stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, ani też nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit b), c) lub d) ustawy, to przyznawane jest jej prawo do zasiłku na okres 180 dni.
Przedłużenie okresu pobierania zasiłku określonego w art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy możliwe jest natomiast wyłącznie w sytuacji określonej w art. 73 ust. 3 ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem w razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek w okresie, o którym mowa w ust. 1, lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, okres ten ulega przedłużeniu o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński.
W świetle powyższego, należy stwierdzić że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skoro skarżącej został przyznany zasiłek na okres 180 dni, to po upływie tego okresu, zaistniały przesłanki do wydania decyzji o utracie prawa do tego zasiłku. Co więcej, wydanie takiej decyzji było obowiązkiem organu. Upłynął bowiem okres pobierania zasiłku i brak było podstaw prawnych do jego przedłużenia.
Zaznaczyć również należy, że przy wydawaniu decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku, w tym przy określeniu długości okresu pobierania zasiłku, organy administracji publicznej obowiązane są brać pod uwagę wyłącznie przesłanki określone w analizowanym przepisie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają zatem okoliczności podnoszone przez skarżącą, takie jak trudna sytuacja materialna, problemy ze znalezieniem pracy, czy też krótki staż pracy z uwagi na konieczność sprawowania w przeszłości opieki nad dziećmi.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło