II SA/Wa 1931/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-03

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h PPSA. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Jednakże, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia. Jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, prawo pomocy może zostać przyznane w tym zakresie.
Stan faktyczny
P. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania dodatku energetycznego. W trakcie postępowania P. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na bezrobocie, niskie dochody z prac dorywczych oraz konieczność opieki nad chorą matką.
Rozstrzygnięcie
Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego postanawia: przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W następstwie wniesionej skargi P. K. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W urzędowym formularzu wniosku wskazał, że sam pozostaje w gospodarstwie domowym, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podniósł, że utrzymuje się z prac dorywczych, wyprzedaży rzeczy osobistych, a także z pożyczek, z czego uzyskuje około [...] zł miesięcznie. Opiekuje się chorą, 85-letnią matką i korzysta u niej z wyżywienia. Jednocześnie oświadczył, że oprócz mieszkania spółdzielczego własnościowego nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Urzędu Pracy [...] potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 13 grudnia 2005 r. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że w określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Nie ulega wątpliwości, że skarga P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] wydana została w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazano już wcześniej treści wniosku, załączonego dokumentu oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca od 2005 r. jest osobą bezrobotną, nie ma prawa do zasiłku, nie korzysta z pomocy społecznej. Utrzymuje się z prac dorywczych, otrzymuje też pomoc od matki (jedzenie), którą się opiekuje. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansową skarżącego oraz wysokość kosztów utrzymania należy uznać, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło