II SA/Wa 1931/18
WyrokWSA w Warszawie2019-07-16
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Piotr Borowiecki, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu długotrwałej absencji i prowadzenia działalności gospodarczej bez zgody przełożonego jest zgodne z prawem, mimo korzystania z urlopu wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było prawidłowe, gdyż długotrwała, ponad siedmioletnia absencja oraz prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody przełożonego naruszały ważny interes służby. Organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a decyzja była dostatecznie uzasadniona i oparta na wszechstronnie ustalonym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżąca była policjantką nieobecną w służbie przez ponad siedem lat z powodu urlopów macierzyńskich, wychowawczych oraz zwolnień lekarskich. W tym czasie prowadziła działalność gospodarczą bez zgody przełożonych. Komendant Wojewódzki Policji wszczął postępowanie i wydał rozkaz personalny o zwolnieniu Skarżącej ze służby z powodu braku dyspozycyjności i naruszenia dyscypliny służbowej. Skarżąca zaskarżyła rozkaz, podnosząc m.in. naruszenie ochrony urlopu wychowawczego i błędy w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, , Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Komendant Główny Policji (zwany dalej: "KGP") rozkazem personalnym z [...] lipca 2018r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257, ze zm., zwany dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania K. Z. (zwana dalej: "Skarżącą") utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej: "KWP") z [...] maja 2018r. nr [...] o zwolnieniu Skarżącej od [...] maja 2018r. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2017r., poz. 2067, ze zm., zwana dalej: "u.P.").
KGP w uzasadnieniu wskazał, że Komendant Miejski Policji w S. (zwany dalej: "KMP") wnioskiem z [...] lutego 2018r. wystąpił do KWP o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia Skarżącej - policjanta [...] Komisariatu Policji [...] w [...], ze służby w Policji, na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca od [...] kwietnia 2011r. jest nieprzerwanie nieobecna w służbie. Skarżąca, zgodnie z wykazem zawartym we wniosku, od [...] kwietnia do [...] maja 2011r. korzystała z urlopu wypoczynkowego, od [...] maja do [...] grudnia 2011r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, od [...] grudnia 2011r. do [...] czerwca 2012r. przebywała na urlopie macierzyńskim w związku z urodzeniem dziecka, od [...] czerwca do [...] sierpnia 2012r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, od [...] sierpnia 2012r. do [...] sierpnia 2015r. Skarżącej udzielono urlopu wychowawczego, od [...] czerwca 2015r. do [...] kwietnia 2016r. przedstawiła zwolnienia lekarskie, od [...] kwietnia 2016r. do [...] kwietnia 2017r. przebywała na urlopie macierzyńskim, następnie na urlopie rodzicielskim, od [...] kwietnia do [...] sierpnia 2017r. przebywała na zaległym urlopie wypoczynkowym oraz od [...] sierpnia 2017r. do [...] lutego 2018r. przebywała na zwolnieniu lekarskim.
KMP podkreślił, że bezpośrednią przyczyną sporządzenia ww. wniosku jest całkowity brak dyspozycyjności Skarżącej, spowodowany długotrwałą absencją w służbie od [...] kwietnia 2011r. i podjęcie przez Skarżącą działalności zarobkowej bez zgody przełożonych. Takie zachowanie wskazuje na lekceważenie przez Skarżącą decyzji przełożonego, podyktowanych dobrem służby i może być odbierane jako sprzeniewierzenie się dyscyplinie służbowej. Postawa Skarżącej i sposób wykonywania obowiązków służbowych, częste okresy absencji i brak realnych perspektyw przystąpienia w najbliższym czasie do służby, nie są do pogodzenia z dobrem formacji. Przy powszechnie znanych trudnościach kadrowych i finansowych w Policji dalsze utrzymywanie takiego stanu rzeczy jest niemożliwe ze względu na narażenie ważnego interesu służby na poważne straty.
KWP, po dokonaniu analizy materiałów sprawy, zawiadomieniem z [...] marca 2018r. poinformował Skarżącą, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia Jej ze służby w Policji, na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. i pouczył o uprawnieniach strony związanych z tym postępowaniem. KWP zawiadomieniem z [...] marca 2018r. poinformował też o planowanym przeprowadzeniu w sprawie dowodu w postaci przesłuchania świadka - naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] (zwana dalej: "Komendą"). Pismem z [...] marca 2018r. wystąpiono też na mocy art. 43 ust. 3 u.P. do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia Skarżącej ze służby w Policji, z uwagi na ważny interes służby. Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] w uchwale nr [...] wskazało, że organizacja zakładowa związku zawodowego nie wyraża zgody co do zamiaru zwolnienia Skarżącej ze służby na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P.
W obecności pełnomocnika Skarżącej [...] kwietnia 2018r. przesłuchano naczelnika Wydziału [...] Komendy w sprawie zwolnienia Skarżącej ze służby w Policji, na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P.
KWP pismem z [...] kwietnia 2018r. poinformował Skarżącą o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i pouczył o prawie do wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca, pismem z [...] kwietnia 2018r. wniosła o przesłuchanie ww. świadka na okoliczności związane z układaniem grafików służby w okresie nieobecności Skarżącej i przeprowadzenie dowodu z grafików służby policjantów od stycznia 2011r. do marca 2018r. w [...] i w Wydziale [...] Komendy. Skarżąca wniosła też o podanie imienia i nazwiska policjanta układającego ww. grafik służby, w celu przesłuchania na okoliczności związane z układaniem ww. grafiku w okresie nieobecności w służbie Skarżącej w ww. jednostce Policji. Ponadto wniosła o podanie stanu zatrudnienia policjantów i liczby brakujących etatów w Komendzie i w innych jednostkach na terenie powiatu [...] na okoliczność wykazania stopnia, w jakim nieobecność Skarżącej mogła wpływać na funkcjonowanie Policji.
KWP rozkazem personalnym z [...] maja 2018r. nr [...] zwolnił z dniem [...] maja 2018r. Skarżącą ze służby w Policji, na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 45 ust. 1 u.P. W uzasadnieniu wskazał na ponad siedmioletnią absencję Skarżącej, trwającą nieprzerwanie od [...] kwietnia 2011r. i jej skutki. Nieobecność ta powodowała dezorganizację służby, konieczność przejmowania przez pozostałych funkcjonariuszy obowiązków służbowych, które powinna wykonywać nieobecna policjantka, a to wpływało na jakość wykonywanych zadań. Nieobecność Skarżącej powodowała też konieczność zwiększania liczby służb podejmowanych przez pozostałych policjantów, co generowało wypracowywanie nadgodzin. Długotrwałe niewykonywanie zadań służbowych przez Skarżącą wpływało negatywnie na funkcjonowanie jednostki, atmosferę służby i postrzeganie Policji przez społeczeństwo. Długotrwała absencja Skarżącej wpływała również demoralizująco na pozostałych policjantów. Skoro Skarżąca od dawna nie podejmuje zadań służbowych i nie ma pozytywnych rokowań, co do jej chęci lub możliwości rychłego powrotu do służby w Policji, należy uznać, że niejasna jest Jej sytuacja kadrowa, gdyż nie można jednoznacznie określić terminu, w którym okoliczności związane z permanentnymi zwolnieniami lekarskimi ustaną, a Skarżąca zacznie w sposób systematyczny i długotrwały świadczyć służbę. Powyższe można wywieść z zachowania Skarżącej, która wielokrotnie wprowadzała przełożonego w błąd odnośnie powrotu do służby: deklarowała powrót do służby, po czym przedstawiła kolejne zaświadczenie lekarskie, a przebywając na zwolnieniu lekarskim składała raporty o udzielenie urlopu wychowawczego i dwóch dni wolnych z tytułu opieki nad dzieckiem. KWP opisał okoliczności wprowadzania przełożonego w błąd co do gotowości podjęcia służby i podał, że Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim do [...] marca 2018r., stawiła się [...] marca 2018r. na Komendzie, informując, że po zakończonym zwolnieniu lekarskim wraca do służby i odmówiła przyjęcia skierowania na badania lekarskie - obowiązkowe po długotrwałym zwolnieniu, a następnego dnia zaczęła przebywać na kolejnym zwolnieniu lekarskim (od [...] do [...] marca 2018r.). W czasie zwolnienia lekarskiego, raportem z [...] marca 2018r., zwróciła się o udzielenie jej pierwszej części urlopu wychowawczego od [...] marca 2018r. do [...] marca 2019r. Skarżąca [...] marca 2018r. sporządziła raport o udzielenie jej 2 dni wolnych z tytułu opieki nad dzieckiem – [...] i [...] marca 2018r. Kierownik [...] Referatu Prewencji Komisariatu Policji [...] Komendy [...] marca 2018r. powiadomił Skarżącą telefonicznie o planowanej służbie [...] marca 2018r., ale policjantka w tym dniu poinformowała przełożonego smsem, że nie stawi się, z powodu choroby i dostarczy zwolnienie lekarskie od [...] marca do [...] kwietnia 2018r. Skarżąca nie stawiła się do służby [...] kwietnia 2018r., informując smsem, że jest chora i ma zwolnienie lekarskie do [...] kwietnia 2018r., a [...] kwietnia 2018r. stawi się do jednostki celem odebrania skierowania na badania lekarskie. Skarżąca przebywała na zwolnieniach lekarskich: od [...] marca do [...] kwietnia, od [...] do [...] kwietnia 2018r., od [...] do [...] kwietnia 2018r., choć deklarowała powrót do służby i jednocześnie sprzecznie z tą deklaracją podtrzymywała wolę skorzystania z urlopu wychowawczego. KMP udzielił Skarżącej [...] kwietnia 2018r. urlopu wychowawczego od [...] kwietnia 2018r. do [...] marca 2019r.
KWP przedstawił ponadto okoliczności złożenia przez Skarżącą podczas służby raportów o wyrażenie zgody na dodatkową działalność zarobkową z decyzjami przełożonego w tym zakresie. Skarżąca raportem z [...] września 2007r., po niecałych 2 miesiącach od przyjęcia do służby złożyła pierwszy raport o podjęcie zajęcia zarobkowego w charakterze nauczyciela-wykładowcy. Ponownie zwróciła się o zgodę na dodatkowe zajęcie zarobkowe w charakterze nauczyciela-wykładowcy [...] lutego 2008r., a następnie [...] sierpnia 2009r. Przełożony ww. raporty rozpatrzył pozytywnie. Skarżąca [...] marca 2010r. poprosiła o wyrażenie zgody na zarejestrowanie działalności gospodarczej, współdecydowanie o losach firmy prowadzonej przez męża Skarżącej i sprawowania nadzoru nad tą działalnością, na co uzyskała zgodę do [...] kwietnia 2011r. Skarżąca [...] kwietnia 2011r. sporządziła kolejny wniosek z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w postaci nadzoru nad firmą. We wniosku tym poprosiła o przedłużenie zgody na prowadzenie działalności gospodarczej. Wniosek rozpatrzono negatywnie.
W aktach osobowych Skarżącej znajduje się notatka służbowa Naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], z której wynika, że prowadzone jest dochodzenie o czyn z art. 284 § 2 Kkw sprawie o przywłaszczenie powierzonych rzeczy ruchomych przez niewywiązywanie się z umowy leasingowej - działania na szkodę Europejskiego Funduszu Lesingowego S.A. we [...] przez męża Skarżącej w ramach prowadzonej przez nich firmy. W toku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w czerwcu 2010r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zatrudniania przez ww. firmę osób bez potwierdzenia na piśmie warunków zatrudniania, terminowego wypłacania wynagrodzenia, ewidencjonowania czasu pracy, opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, za co męża Skarżącej ukarano grzywną. Ponowne kontrole przeprowadzono po to, by ustalić, czy ww. nieprawidłowości usunięto i ustalono, że nieprawidłowości nadal występują. Skarżącą ukarano mandatem karnym - 1000 zł, a następnie – [...] kwietnia 2011r. mandatem karnym - 2000 zł.
Skarżąca raportem z [...] września 2012r. zwróciła się do KMP o wyrażenie zgody na prowadzenie działalności gospodarczej, powołując się na zobowiązania finansowe i trudną sytuację osobistą, a także na pomówienia dotyczące ww. działalności. Stwierdziła, że po zakończeniu urlopu wychowawczego chciałaby wrócić do służby. Raport rozpatrzono odmownie, a KMP stwierdził, że Skarżąca podczas rozmowy w lutym 2012r. deklarowała zakończenie działalności gospodarczej, ale nie podjęła działań zmierzających w tym kierunku, lecz rozwijała działalność, przystępując do przetargów i wygrywając niektóre z nich. KMP ocenił, że ww. postępowanie dowodzi, że Skarżąca od początku nie chciała zastosować się do poleceń przełożonego i świadomie wprowadzała go w błąd. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą bez zgody przełożonego od [...] kwietnia 2011r., co jest niezgodne z zapisem art. 62 ust. 1 u.P.
Skarżąca raportem z [...] stycznia 2013r. poprosiła o wyrażenie zgody na prowadzenie przez nią działalności gospodarczej w zakresie gastronomii i usług cateringowych, ale KMP nie wyraził zgody.
KWP uznał, że skala absencji Skarżącej i jakość pełnionej służby (opinie służbowe i wypowiedź Naczelnika Wydziału [...]), brak chęci podporządkowania się poleceniom przełożonego właściwego w sprawach osobowych co do działalności zarobkowej i traktowanie tej działalności jako priorytetowej w życiu, zaś służby w Policji bardziej jako zjawiska akcydentalnego, prowadzi do przekonania, iż policjantka wykazuje brak chęci podporządkowania się dyscyplinie służbowej, dezorganizuje służbę i podważa autorytet i wiarygodność Policji.
KWP, na mocy art. 108 § 1 k.p.a., decyzji z [...] maja 2018r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie ww. rozkazu i umorzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, ze względu na ważny interes służby. Ww. rozkazowi zarzuciła naruszenie: - art. 268a k.p.a. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne wskazanie w podstawie prawnej decyzji, którą wydał nieupoważniony pracownik organu, o którym mowa w tym przepisie, lecz piastun upoważnionego organu administracyjnego - KWP, - błąd w ustaleniach faktycznych, przejawiający się w uznaniu, że Skarżąca nie posiadała zgody przełożonego na prowadzenie działalności gospodarczej, gdy zezwolił na prowadzenie działalności gospodarczej do czasu jej powrotu do służby po udzielonym urlopie wychowawczym, - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez niedostateczne wyjaśnienie i uzasadnienie, w jaki sposób i dlaczego usprawiedliwiona absencja Skarżącej w pracy negatywnie wpływała na funkcjonowanie jednostek organizacyjnych Policji, w których pełniła ona służbę, - art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że usprawiedliwione nieobecności w pracy i prowadzenie działalności gospodarczej w okresie urlopu wychowawczego, za zgodą przełożonego uzasadniają zwolnienie Skarżącej, ze względu na ważny interes służby.
W ocenie KGP sytuacja Skarżącej, która przez ponad 7 lat nie była w stanie realizować zadań służbowych, wpływała negatywnie na organizację służby i ujemnie rzutuje na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli przez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Sytuacja ta dezorganizowała tok służby. Długotrwała, ciągła nieobecność w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego funkcjonariusza, co prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Zwiększona ilość zadań służbowych u policjantów obecnych w służbie, wprost przekłada się na realne obniżenie poziomu efektywności, jakości zleconych zadań. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem organu Policji i godzi w "ważny interes służby". Sytuacja o długotrwałym i ciągłym charakter może rodzić napięcia i konflikty oraz skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce. Trudne jest zapewnienie ciągłości służby w jednostce, gdy przełożony policjanta nie posiada informacji o przewidywanym terminie powrotu do służby osoby korzystającej z długotrwałych zwolnień lekarskich.
KGP za sprzeczne z interesem służby uznał brak realizowania przez Skarżącą przez ponad siedem lat obowiązków służbowych oraz trudne do przewidzenia czy Skarżąca po zakończeniu urlopu wychowawczego, udzielonego do [...] marca 2019r., powróci do służby, tym bardziej, że w podobnych sytuacjach dwukrotnie już korzystała z długotrwałych zwolnień lekarskich. Wątpliwości co do powrotu do służby po urlopie wychowawczym budzi także zachowanie Skarżącej, polegające na deklarowaniu powrotu do wykonywania zadań służbowych, a następnie przedstawianiu zwolnień lekarskich. Wysoce prawdopodobne jest, że Skarżąca po powrocie z urlopu wychowawczego nadal nie będzie świadczyć służby. Postawa Skarżącej wskazuje, że nie podchodzi Ona do służby w sposób zdyscyplinowany i poważny, a wręcz jej unika. Nie można więc stwierdzić, kiedy zacznie w sposób systematyczny i długotrwały świadczyć służbę. Takie zachowanie oznacza, że Skarżąca nie wyraża gotowości podporządkowania się dyscyplinie służbowej. Kolejnym przejawem niepodporządkowania się Skarżącej dyscyplinie służbowej jest wykonywanie przez nią dodatkowego zajęcia zarobkowego - działalności zarobkowej poza służbą - bez zgody przełożonego. Skarżąca, mimo negatywnie rozpatrywanych raportów z: [...] kwietnia 2011r., [...] września 2012r., [...] stycznia 2013r. - dotyczących przedłużenia udzielonej zgody do [...] kwietnia 2011r. na prowadzenie działalności gospodarczej, kontynuowała to zajęcie zarobkowe, czym naruszyła art. 62 ust. 1 u.P. KMP w odpowiedzi na raporty informował Skarżącą o negatywnej decyzji, a w piśmie z [...] września 2012r. dodatkowo wskazał, że Skarżąca w lutym 2012r. deklarowała zakończenie działalności, ale wbrew zapewnieniom, nie tylko nie podjęła działań zmierzających do bezkolizyjnego jej zakończenia, lecz rozwijała działalność, przystępując do ogłaszanych przetargów i część z nich wygrywając. Postępowanie Skarżącej dowodzi, że nie porządkowała się decyzji przełożonego, kontynuując działalność gospodarczą bez jego zgody. Wprowadziła go w błąd przez informowanie o planowanym zaprzestaniu podejmowania dodatkowego zajęcia zarobkowego.
Skarżąca praktycznie od początku służby równolegle podejmowała zajęcie zarobkowe poza służbą, najpierw jako wykładowca, potem współwłaściciel firmy. Ostatniej zgody przełożony udzielił do [...] kwietnia 2011r. Kolejne raporty Skarżącej o wyrażenie zgody na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej rozpatrywano negatywnie. Od [...] kwietnia 2011r. Skarżąca zaprzestała świadczenia służby w Policji i nie była w niej obecna przez ponad siedem lat, choć w tym czasie kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej.
Służbę Skarżącej oceniono w ostatniej opinii służbowej z [...] kwietnia 2011r. od [...] kwietnia 2010r. do [...] kwietnia 2011r. i kształtowała się na średnim, przeciętnym poziomie - 3 w odniesieniu do realizacji zadań i czynności oraz kompetencji ogólnych. Podobnie służbę Skarżącej ocenił podczas przesłuchania [...] kwietnia 2018r. jej przełożony - Naczelnika Wydziału [...] Komendy – wskazując, że Skarżąca "(...) nie wysuwała się na czoło rankingu w służbie.".
KGP wskazał też, że postawa Skarżącej od czasu decyzji przełożonego o odmowie przedłużenia zgody na prowadzenie działalności gospodarczej - kontynuowanie zajęcia zarobkowego i wprowadzanie w błąd przełożonego przez zapewnienie o zaprzestaniu tej działalności świadczy z jednej strony, że Skarżąca nie wyrażała chęci podporządkowania się dyscyplinie służbowej, a także sugeruje, jak stwierdził KWP, że policjantka prowadzenie działalności gospodarczej traktowała priorytetowo w życiu, służbę w Policji natomiast bardziej jako zjawisko akcydentalne.
Stan faktyczny związany z długotrwałą nieobecnością Skarżącej w służbie i zachowaniem polegającym na wprowadzaniu w błąd przełożonego, a tym samym niepodporządkowanie się dyscyplinie służbowej i traktowanie służby jako jednego ze źródeł utrzymania, a nie jako rzeczywistej służby, należało potraktować jako sprzeczny z ważnym interesem służby i w łącznym zestawieniu, uzasadniający rozwiązanie ze Skarżącą stosunku służbowego na mocy art 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Przełożony właściwy w sprawach osobowych jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do podjęcia działań, by służbę na etacie zajmowanym przez Skarżącą pełnili policjanci posiadający pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych, realizując tym samym ustawowe zadania Policji na rzecz społeczeństwa.
KGP zwrócił uwagę, że rozkaz personalny poprzedzono wymaganą opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie wiąże organu. Dodatkowo KWP prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a.
KGP za niezasadny uznał zarzut pełnomocnika strony dotyczący naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. KGP wyjaśnił też, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 268a k.p.a., bo decyzję w pierwszej instancji wydał piastun KWP, a nie upoważniony pracownik organu, o którym mowa w tym przepisie. W sprawie nie stosowano więc art. 268a k.p.a., a jedynie omyłkowo powołano go w osnowie decyzji.
2. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. rozkaz personalny KGP wniosła o uchylenie ww. rozkazu personalnego KGP i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie:
a) art. 41 ust 2 pkt 5 u.P. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że usprawiedliwione nieobecności Skarżącej w pracy i prowadzenie działalności gospodarczej w okresie urlopu wychowawczego za zgodą przełożonego uzasadniają jej zwolnienie ze służby w Policji, ze względu na ważny interes służby, co doprowadziło do zwolnienia Skarżącej ze służby, która korzysta z konstytucyjnej ochrony przed zwolnieniem w związku z korzystaniem z urlopu wychowawczego;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez:
- brak szczegółowego zbadania stanu faktycznego i utrwalenia w aktach wyników postępowania dowodowego,
- brak dokonania obiektywnej oceny całokształtu materiału dowodowego,
- nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zwarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżoną decyzji - w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie i uzasadnienie w jaki sposób i dlaczego usprawiedliwiona absencja skarżącej w pracy negatywnie wpływała na funkcjonowanie jednostek organizacyjnych Policji, w których pełniła ona służbę,
c) art. 9 i art. 11 k.p.a. - przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji KWP - w szczególności niewyjaśnienie dlaczego usprawiedliwiona absencja Skarżącej negatywnie wpływała na funkcjonowanie jednostek organizacyjnych Policji, w których pełniła ona służbę;
d) art. 78 § 1 k.p.a. - przez nieuzasadnione pominięcie wniosków dowodowych Skarżącej;
e) art. 138 § 1 k.p.a. - przez utrzymanie w mocy wadliwego rozkazu personalnego KWP, gdy należało go uchylić w całości.
Skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że organy obu instancji jako sprzeczne z ważnym interesem służby uznały długotrwałą nieobecność Skarżącej w służbie i okoliczność prowadzenia przez nią działalności zarobkowej - bez zgody przełożonego. Materiał dowodowy - wbrew ustaleniom organów - wskazuje, że Skarżąca w ostatnim okresie posiadała zgodę przełożonego na prowadzenie działalności gospodarczej - firmy cateringowej. KMP udzielił Skarżącej takiej zgody do czasu jej powrotu do służby po okresie udzielonego jej urlopu wychowawczego. Ma to odzwierciedlenie w teczce personalnej służby Skarżącej. Działalność gospodarcza była prowadzona podczas urlopu wychowawczego i usprawiedliwionych nieobecności związanych z ciążą, porodem i wychowywaniem dziecka, więc nie można uznać, że Skarżąca naruszała ważne interesy służby, bo w okresie nieobecności nie pełniła służby. Od 2015r. do 2017r. nie była zdolna do pracy, z uwagi na ciąże i wychowywanie dzieci, więc nieobecność nie była zawiniona. Skarżąca nie spodziewała się, że jej usprawiedliwiona nieobecność w pracy zostanie potraktowana jako ciężkie naruszenie obowiązków służby, które doprowadzi do zwolnienia. Działania KWP prowadzą do rażącego naruszenia konstytucyjnej ochrony macierzyństwa. Skarżącą zwolniono ze służby podczas urlopu wychowawczego, z uwagi na nieobecność spowodowaną ciążą i wychowaniem dziecka. Wykluczyć należy więc możliwość naruszenia ważnego interesu służby, gdy Skarżąca realizowała przysługujące jej uprawnienia. KGP nie dostrzegł, że okresy nieobecności były usprawiedliwione, a Skarżąca z wyprzedzeniem informowała przełożonych o planowanych okresach i przyczynach zwolnień, które w latach 2015-2017. Absencja na służbie, z uwagi na ciążę, urlopy macierzyński i wychowawczy była długotrwała i pozwalała przełożonym z wyprzedzeniem na zmianę organizacji pracy jednostki. Skarżąca nigdy nie uchylała się od służby, a jej nieobecności spowodowane były okolicznościami, którym nie mogła zapobiec. Stosownie do art. 44 ust. 1 u.P, policjanta nie można zwolnić ze służby m.in. w czasie urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6 u.P. Obowiązkiem organu, było więc wykazanie, że niezwolnienie Skarżącej ze służby mogłoby rzeczywiście narazić ważny interes służby w sposób oczywisty na poważne straty. Organy obu instancji nie wykazały tej przesłanki.
Organ podejmujący decyzję uznaniową w sprawie zwolnienia ze służby, winien, w celu zadośćuczynienia obowiązkowi uwzględnienia słusznego interesu strony, dokładnie zapoznać się z sytuacją osobistą Skarżącej i uwzględnić ją w decyzji. Skarżąca otrzymywała pozytywne oceny okresowe i choć nie była wyróżniającą się funkcjonariuszką, nie naruszała dyscypliny służby i starannie wywiązywała się z obowiązków służbowych. Regularnie awansowała osiągając stopień starszego sierżanta.
Organ obu instancji nie podjęły czynności dowodowych, które mogły choćby uprawdopodobnić, że nieobecność Skarżącej w pracy prowadziła do dezorganizacji pracy Komendy. W sposób nieuzasadniony oddalono wnioski dowodowe, które zmierzały do ustalenia tego. W toku postępowania nie ustalono podstawowych okoliczności: stan etatowy jednostki, ilość funkcjonariuszy przebywających na urlopach i zwolnieniach w tożsamym, co Skarżąca okresie, ilość przepracowanych nadgodzin, liczby niezrealizowanych, a zaplanowanych patroli, z uwagi na braki kadrowe.
Zdaniem Skarżącej również pozostałe okoliczności wskazane w decyzji nie uzasadniają zwolnienia ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Organ nie dostrzegł, że ukaranie Skarżącej mandatem karnym miało miejsce w 2010r., więc nie mogło prowadzić do zwolnienia Jej w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. po blisko 8 latach. Mandat miał charakter incydentalny i wiązał się z obowiązkami przedsiębiorcy - z materią niezwiązaną z pracą w pionie prewencji Policji. Powyższe świadczy, że Skarżąca jest osobą praworządną i przestrzega prawa.
3. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie jest zasadna.
2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r. poz. 2107, ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny kontroluje więc legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
3. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem.
Stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 5 powołanej wyżej u.P., który był podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Skoro w ww. przepisie posłużono się określeniem "można", należy stwierdzić, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. W judykaturze uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, ponieważ sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych w sprawie. Kontrola sądowa może zatem dotyczyć procesu wydania decyzji: sprawdzenia czy organy, które wydawały decyzję w ramach uznania administracyjnego spełniły wymogi proceduralne, czy ustaliły stanu faktyczny sprawy z zachowaniem reguł przewidzianych w k.p.a. oraz czy dokonały ocen faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Kontrola dokonywana przez Sąd dotyczy zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i uchwytnymi kryteriami. Kontrola sądowa nie obejmuje natomiast tej części treści decyzji – rozkazu personalnego, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Analogiczne stanowisko było wielokrotnie i konsekwentnie wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2016r. sygn. akt I OSK 464/15, dostępny na www.nsa.gov.pl).
Sąd, konkludując stwierdza, że sądy administracyjne w sprawach, których przedmiotem jest uznanie administracyjne badają jedynie, czy organy administracyjne nie przekroczyły granic tego uznania, tzn. czy ich decyzje nie są arbitralne lub podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Ustawodawca postanowił tym samym, że Sądy administracyjne nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie, w tej konkretnej sprawie, "polityki" kadrowej.
Sąd, badając zaskarżony i poprzedzający go rozkaz personalny, nie dopatrzył się przekroczeniem granic uznania administracyjnego, ponieważ organy obu instancji, a przede wszystkim KGP, wydając w sprawie decyzje działały na podstawie obowiązujących przepisów i nie kierowały się w jakiejkolwiek mierze dowolnością. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy zgromadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w k.p.a., mając na względzie również wnioski dowodowe przedkładane przez Skarżącą, jak również biorąc pod uwagę ponad 7 letnią nieobecność w służbie Skarżącej, której wychowanie i opieka nad dziećmi nie przeszkadzała prowadzić działalności gospodarczej, a ograniczała jedynie prawidłowe wykonywanie zadań służbowych w Policji. Zdaniem Sadu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji nie tylko miały prawo wszcząć wobec Skarżącej postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 u.P, ale również ocenić, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem z niej Skarżącej.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 4 u.P., do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 u.P.). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, to jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje Skarżąca. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Stosunek służbowy charakteryzuje się pewnymi specyficznymi elementami, których brak w konstrukcjach czysto cywilnoprawnych. Jednym z nich jest dyspozycyjność funkcjonariusza w służbie, która najpełniej oddaje przyjętą nazwę dla tego rodzaju więzi prawnej - "stosunku służbowego". Ma on wyłącznie w sposób najbardziej pełny i najbardziej efektywny umożliwiać realizację ustawowych zadań tej formacji. Ustawodawca nie przypadkowo potraktował tę konstrukcję w sposób odrębny (nadając poszczególnym pojęciom odrębne znaczenie). Służba nie jest zwykłą pracą najemną, a policjant nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Nie otrzymuje on wynagrodzenia, a uposażenie, które ma stanowić ekwiwalent za czas poświęcony służbie oraz rekompensować permanentną dyspozycyjność i gotowość do podjęcia działań, nawet z narażeniem własnego życia czy zdrowia. Służba w Policji nie miała nigdy i nie ma wyłącznie waloru socjalnego. Stanowisko przeciwne sprowadzałoby tę formację do organizacji, która została utworzona dla policjantów w celu ich zatrudnienia. W rzeczywistości jest na odwrót. To zatrudnienie policjantów ma umożliwić realizację zadań Policji przez jednostki tworzące jej szeregi.
W konsekwencji oznacza to, że w przypadku zwolnienia policjanta, z uwagi na ważny interes służby, w rachubę może wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji, a zatem że policjant z określonych przyczyn dla dobra tej formacji nie powinien kontynuować w niej służby. Przy czym ta przesłanka zwolnienia powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 1994r. sygn. akt III ARN 65/94, OSNP 1995/3/31, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 1999r. sygn. akt II SA 426/99, LEX nr 47389).
Sąd stwierdza raz jeszcze, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P stanowi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w u.P. nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. W ocenie doktryny, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280).
Ustawodawca, używając sformułowania "ważny interes służby", pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega więc potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 1994r. sygn. akt II SA 426/99 wyraził pogląd, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (publ. LEX nr 47389).
W rozpoznawanej sprawie przesłanka zwolnienia ze służby w Policji, z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Częsta absencja chorobowa Skarżącej w służbie, która rozpoczęła się od [...] maja 2011r. i trwała początkowo do [...] grudnia 2011r. przekształciła się w długotrwałą i nieprzerwaną nieobecność. Skarżąca następnie przed [...] maja 2011r. od [...] kwietnia przebywała na urlopie wypoczynkowym, zaś od [...] grudnia 2011r. do [...] czerwca 2012r. na urlopie macierzyńskim, od [...] czerwca do [...] sierpnia 2012r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, od [...] sierpnia 2012r. do [...] sierpnia 2015r. Skarżącej udzielono urlopu wychowawczego, od [...] czerwca 2015r. do [...] kwietnia 2016r. przedstawiła zwolnienie lekarskie, od [...] kwietnia 2016r. do [...] kwietnia 2017r. przebywała na urlopie macierzyńskim, następnie na urlopie rodzicielskim, od [...] kwietnia do [...] 28 sierpnia 2017r. do [...] lutego 2018r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Skarżąca dodatkowo wprowadzania w błąd przełożonego, co do gotowości podjęcia służby w ten sposób, że przebywając na zwolnieniu lekarskim do [...] marca 2018r. Skarżąca stawiła się [...] marca 2018r. na Komendzie, informując, że po zakończonym zwolnieniu lekarskim wraca do służby i odmówiła przyjęcia skierowania na badania lekarskie - obowiązkowe po długotrwałym zwolnieniu, a następnego dnia zaczęła przebywać na kolejnym zwolnieniu lekarskim (od [...] do [...] marca 2018r.). W czasie zwolnienia lekarskiego, raportem z [...] marca 2018r., zwróciła się o udzielenie jej pierwszej części urlopu wychowawczego od [...] marca 2018r. do [...] marca 2019r. Skarżąca [...] marca 2018r. sporządziła raport o udzielenie jej 2 dni wolnych z tytułu opieki nad dzieckiem – [...] i [...] marca 2018r. Kierownik [...] Referatu [...] Komisariatu Policji [...] Komendy [...] marca 2018r. powiadomił Skarżącą telefonicznie o planowanej służbie [...] marca 2018r., ale policjantka w tym dniu poinformowała przełożonego smsem, że nie stawi się, z powodu choroby i dostarczy zwolnienie lekarskie od [...] marca do [...] kwietnia 2018r. Skarżąca nie stawiła się do służby [...] kwietnia 2018r., informując smsem, że jest chora i ma zwolnienie lekarskie do [...] kwietnia 2018r., a [...] kwietnia 2018r. stawi się do jednostki celem odebrania skierowania na badania lekarskie. Skarżąca przebywała na zwolnieniach lekarskich: od [...] marca do [...] kwietnia, od [...] do [...] kwietnia 2018r., od [...] do [...] kwietnia 2018r., choć deklarowała powrót do służby i jednocześnie sprzecznie z tą deklaracją podtrzymywała wolę skorzystania z urlopu wychowawczego. KMP udzielił Skarżącej [...] kwietnia 2018r. urlopu wychowawczego od [...] kwietnia 2018r. do [...] marca 2019r. W kontekście ww. okoliczności trudno mówić zatem o dyspozycyjności Skarżącej w sytuacji długotrwałej, acz usprawiedliwionej absencji, trwającej nieprzerwanie od [...] kwietnia 2011r.
W kontekście powyższy okoliczności należy stwierdzić, że Skarżąca nie poddała się komisyjnemu orzeczeniu o zdolności do służby na zajmowanym stanowisku służbowym. Wskazać też należy, że jakkolwiek korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby, zwolnień z tytułu opieki na dziecko oraz z urlopów wychowawczych czy macierzyńskich oraz urlopów rodzicielskich i wypoczynkowych samo w sobie nie musi i nie powinno z zasady przemawiać za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, ze względu na ważny interes służby, tym niemniej, gdy ww. absencje są długotrwałe, a funkcjonariusz nie wyraża chęci powrotu do służby, a jedynie taką chęć markuje, wskazuje, że tego rodzaju postawa policjanta może świadczyć o próbie obejścia art. 41 ust. 2 pkt 7 u.P, który pozwala zwolnić funkcjonariusza w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Stwierdzić też należy, że tego rodzaju postępowanie funkcjonariusza Policji nie może zostać niezauważone w aspekcie interesu służby, który – mierzony interesem społecznym – jako ważny i winien determinować podejmowaną decyzję zwolnieniową, jak to miało miejsce w sprawie. Ponad siedmioletnia nieobecność Skarżącej w służbie, bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, wymuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa nieobecnej osoby, co do zasady powoduje, że inni funkcjonariusze podlegają zwiększonemu obciążeniu. Funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje obowiązków służbowych, z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych ww. urlopami, gdy łączny czas braku pełnienia służby wynosi ponad 7 lat nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Postępowanie Skarżącej wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (ciągłe przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych jedynie ww. urlopami) oraz najefektywniejsze wykorzystanie przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. W przypadku ciągłych zwolnień lekarskich, przy jednoczesnym braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby, to interes służby winien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza (art. 7 k.p.a.), gdyż znaczenie tego rodzaju zachowań, zwłaszcza w odbiorze społecznym – co do zasady – negatywnym, wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa, co tym bardziej uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Warto również wskazać, że ww. absencje, które Skarżąca uznaje za usprawiedliwiające jej postawę nie przeszkadzały w kontynuowaniu działalności gospodarczej, a jedynie powodowały, że Skarżąca przez ponad siedem lat nie pełniła służby. Taki stan rzeczy bezsprzecznie godzi w "ważny interes służby", szczególnie, gdy sytuacja ta ma charakter długotrwały i ciągły oraz może wywoływać negatywne konsekwencje w zakresie motywacji pozostałych funkcjonariuszy i ich zaangażowanie w realizację zadań, co wpływa na brak utrzymania dyscypliny służbowej. Zapewnienie ciągłości jest tym bardziej trudne, gdy przełożony policjanta – Skarżącej - nie ma wiedzy o przewidywanym terminie powrotu do służby osoby, która korzysta z długotrwałych zwolnień przerywanych ww. urlopami. Nie można również przejść obojętnie wobec faktu, że w 2011r. stwierdzono, że Skarżąca podjęła dodatkowe zajęcie zarobkowe, na które otrzymała zgodę na określony czas, a mimo, że on upłynął dalej prowadziła działalność gospodarczą, bez zgody przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Sąd podziela ponadto wątpliwości KGP, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy trudno jest przewidzieć, że Skarżąca po zakończeniu udzielonego Jej do [...] marca 2019r. urlopu wychowawczego, powróci do służby w Policji, tym bardziej, że w podobnych sytuacjach dwukrotnie już korzystała z długotrwałych zwolnień lekarskich. Wątpliwości co do jej powrotu do służby po urlopie wychowawczym budzi także zachowanie policjantki, polegające na deklarowaniu powrotu do wykonywania zadań służbowych, a następnie przedstawianiu kolejnych zwolnień lekarskich. Sąd uznaje, że wbrew stanowisku Skarżącej ocena wyrażona przez KGP w zaskarżonej decyzji, że powyższe powoduje, że wysoce prawdopodobne jest, że wymieniona po powrocie z urlopu wychowawczego nadal nie będzie świadczyć służby – jest spójna i logiczna i zgodna z art. 80 k.p.a. W tym kontekście niezasadne są również zarzuty skargi o naruszeniu przez ww. organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało skonstruowane zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji rozważyły wszelkie przesłanki, odwołując się do wszelkich okoliczności faktycznych, mających odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. Wzięły pod rozwagę zarówno okoliczności, że absencje Skarżącej miały charakter usprawiedliwiony, tym niemniej wskazały na ponad 7-letni okres niepełnienia przez Skarżącą służby jak również inne okoliczności, które wskazywały na potrzebę zastosowania w sprawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Organy obu instancji odwołały się bowiem do okoliczności, którą Skarżąca zdaje się bagatelizować, złożenia przez Skarżącą podczas służby raportów o wyrażenie zgody na dodatkową działalność zarobkową, która spotkała się po kolejno udzielanych zgodach przełożonego z decyzją odmową, a mimo to Skarżąca kontynuowała zatrudnienie dodatkowe. Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżąca raportem z [...] września 2007r., po niecałych 2 miesiącach od przyjęcia do służby złożyła pierwszy raport o podjęcie zajęcia zarobkowego w charakterze nauczyciela-wykładowcy. Ponownie zwróciła się o zgodę na dodatkowe zajęcie zarobkowe w charakterze nauczyciela-wykładowcy [...] lutego 2008r., a następnie [...] sierpnia 2009r. Przełożony ww. raporty rozpatrzył pozytywnie. Skarżąca [...] marca 2010r. poprosiła o wyrażenie zgody na zarejestrowanie działalności gospodarczej, współdecydowanie o losach firmy prowadzonej przez męża Skarżącej i sprawowanie nadzoru nad tą działalnością, na co uzyskała zgodę do [...] kwietnia 2011r. Skarżąca [...] kwietnia 2011r. sporządziła kolejny wniosek o wyrażenie zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w postaci nadzoru nad ww. firmą. We wniosku tym poprosiła o przedłużenie zgody na prowadzenie działalności gospodarczej. Wniosek rozpatrzono negatywnie, podobnie jak kolejne wnioski z [...] września 2012r. i z [...] stycznia 2013r. Organy ustaliły natomiast, że choć Skarżąca nie otrzymała zgody przełożonego, kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie zwolnień lekarskich i urlopów macierzyńskiego, wychowawczego, rodzicielskiego i wypoczynkowego. Dodatkowo Skarżąca w lutym 2012r. deklarowała zakończenie działalności gospodarczej, ale nie tylko nie podjęła działań zmierzających do bezkolizyjnego zakończenia tej działalności, ale rozwijała ww. firmę, przystępując do przetargów i część z nich wygrywając. Nie świadczy to ani o rzetelności Skarżącej, ani tym bardziej o należytym podejściu Skarżącej do wykonywania obowiązków służbowych w Policji. Uzasadnione było zatem stanowisko KGP, że Skarżąca, z uwagi na ww. okoliczności, nie podchodziła do służby w sposób poważny, a wręcz jej unikała, a ponadto nie podporządkowywała się dyscyplinie służbowej, co stanowiło naruszenie art. 62 ust. 1 u.P., jak również wprowadzała w błąd przełożonego, co do planowanego powrotu do służby oraz zaprzestania działalności gospodarczej, której nie zaniechała, choć nie dostała formalnej zgody przełożonego.
Sąd tym samym podziela stanowisko KGP, że zarówno brak dyspozycyjności Skarżącej w tak dużej skali i w bardzo długim okresie czasu – ponad siedem lat, jak również brak pewności czy wróci Ona do służby, z uwagi na wcześniejsze postępowanie, które mogło być odczytane jedynie jako "markowanie" powrotu do służby, powoduje, że w sprawie prawidłowe było przyjęcie przez organy administracyjne obu instancji, że wypełniona została przesłanka z ww. przepisu – art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Przepis ten umożliwia organowi zwolnienie policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby, a taki w sprawie zaszedł z uwagi na ww. okoliczności faktyczne prawidłowe zinterpretowane i ocenione.
Racjonale było też wyrażenie przez KGP wniosku, że Skarżąca od początku nie była w pełni zaangażowana w służbę, a jedynie działalność gospodarczą traktowała priorytetowo i w tym nie przeszkadzały jej obowiązki matki, natomiast służbę w Policji traktowała jako zjawisko akcydentalne, acz stanowiące źródło utrzymania, a nie rzeczywistą służbę, którą należy pełnić z zachowaniem wymogów przewidzianych w przepisach u.P. Skarżąca ponadto w zestawieniu z ww. okolicznościami nie była policjantką wyróżniającą się, przeciwnie ostatnia opinia służbowa z [...] kwietnia 2011r. wskazywała, że jakość pracy Skarżącej była na średnim poziomie – "(...) nie wysuwała się na czoło w rankingu w służbie".
Sąd podziela więc stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że przytoczone wyżej argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej - ważnego interesu społecznego. Nie sposób więc przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a. ani jakiegokolwiek innego przepisu wskazanego w skardze, w tym art. 9, art. 11, art. 78 k.p.a. Ustalony przez organy administracyjne stan faktyczny sprawy, wbrew zarzutom skargi, nie wymagał uzupełnienia, ani przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Dowód z przesłuchania świadków przeprowadza się jedynie wówczas, gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie występowała, stąd nie można postawić organowi zarzutu pominięcia tego dowodu. Wykazana przez organy obu instancji absencja Skarżącej, jakkolwiek co do zasady usprawiedliwiona, ponad wszelką wątpliwość – wbrew przekonaniu Skarżącej – powodowała, że przydzielony Skarżącej zakres obowiązków musiał zostać przejęty przez innych funkcjonariuszy, na co wykazały organy obu instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest ponadto pogląd, że długotrwała absencja funkcjonariusza, np. trwająca ponad 570 dni, w sposób oczywisty musiała dezorganizować prace komórki organizacyjnej, w której pełnił on swoją służbę i w takiej sytuacji nie istniała potrzeba wykazywania w szczególny sposób tego faktu (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 733/12 dostępny na www.nsa.gov.pl).
Sąd administracyjny pierwszej instancji pogląd ten podziela w pełni i stwierdza, że prowadzenie przez organy administracyjne w rozpoznawanej sprawie, w ww. zakresie dodatkowego postępowania dowodowego, gdy Skarżąca nie wykonywała żadnych zadań w służbie ponad siedem lat (w chwili, gdy wydawał orzeczenie organ pierwszej instancji), należało uznać za nieuzasadnione. Istotne przy tym jest również i to, że organy zgromadziły w sprawie taki materiał dowodowy, którego drobiazgowa analiza stanowi dostateczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Skoro zatem organ ocenił, że materiał dowodowy, którym dysponuje jest wystarczający, nie był zobligowany do poszukiwania innych dowodów. Ponadto organ w sposób wnikliwy odniósł się do wniosków dowodowych Skarżącej, wyczerpująco wskazując dlaczego nie mają one znaczenia dla istoty sprawy i Sąd ocenę organu w tym zakresie w pełni podziela.
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy dokonał ponadto samodzielnej oceny materiału dowodowego i przestrzegając zasady dwuinstancyjności ponownie rozpoznał sprawę. Podzielił przy tym pogląd organu I instancji, że zgłoszone przez Skarżącą wnioski dowodowe nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Warto też wskazać, że decyzja, której podstawę stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. wydawana jest w indywidualnej sprawie, a każdy stan faktyczny w innym zakresie może wypełniać przesłankę ważnego interesu służby. W rozpoznawanej sprawie ważny interes służby został prawidłowo określony i powiązany z sytuacją, jaka powstała w miejscu pełnienia przez Skarżącą służby, z uwagi na długotrwałą – ponad siedmioletnią (gdy orzekał organ pierwszej instancji) nieobecność w służbie oraz z uwagi na prowadzenie działalności zarobkowej bez uzyskania odpowiedniej zgody przełożonego, przy jednoczesnym wcześniejszym przeciętnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez Skarżącą.
Skoro w ocenie organu Policji, potrzeba realizacji nałożonych na Skarżącą zadań przemawiała za tym, aby w inny sposób ukształtować sytuację kadrową tej formacji, i organ należycie umotywował to stanowisko, brak było podstaw do przyjęcia, że ocena z tego zakresu była dowolna, choć tak wskazuje Skarżąca. Zarzuty podniesione w skardze mają więc charakter jedynie polemiczny. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący i przekonywujący wyjaśnił dlaczego, pomimo przebywania Skarżącej na urlopie wychowawczym, należało skorzystać z możliwości rozwiązania stosunku służbowego, w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. W ocenie tej wziął także pod uwagę posiadane przez Skarżącego kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz zasadnie przyjął, że trwające od długiego czasu nieobecności oraz brak wyróżniającego się wykonywania obowiązków, przy jednoczesnym nie podporządkowywaniu się przez Skarżącą poleceniom bezpośredniego przełożonego w sposób oczywisty narażają interes służby. Organ istotnego znaczenia nie przywiązywał do ukarania Skarżącej karą grzywny (mandat karny) w związku z prowadzoną, bez zgody przełożonego, działalnością gospodarczą. Na okoliczność tą powołano się w ramach przedstawiania stanu faktycznego sprawy i nie miała ona decydującego znaczenia w sprawie, ale świadczyła o należytym zrealizowaniu przez organ administracyjny przesłanek wynikających z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a.
Zaskarżona decyzja w pełni zatem odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. W pierwszej kolejności na podkreślenie zasługuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało uzasadnione przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej dokumentacja zgromadzona w aktach postępowania potwierdza opisany przez organ stan faktyczny i odniesienie się do poczynionych ustaleń faktycznych. Wydając zaskarżoną decyzję organ precyzyjnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił Skarżącej przesłanki, którymi kierował się przy rozpatrywaniu sprawy, jak również odniósł się do podniesionych przez Skarżącą zarzutów. Tym samym decyzja ta nie nosi znamion dowolności, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca i w pełni przekonywująca, co czyni zarzuty naruszenia art. 8, art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. nieuzasadnionymi.
Sąd, oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organ Policji zachował warunki do wydania decyzji uznaniowej, stwierdza, że słuszny interes Skarżącej nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). W myśl art. 79 ust. 1 u.P, policjantowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są funkcjonariuszami, z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich.
Art. 79 u.P nie odsyła co do zasady do przepisów prawa pracy. Mimo wielokrotnej nowelizacji ustawy o Policji, w pełni aktualne dla oceny istoty stosunku służbowego policjanta i zakresu jego praw i obowiązków, pozostają poglądy prawne, zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 17 stycznia 1997r. sygn. akt I PKN 66/96 (OSNP 20/97/401). Sąd Najwyższy wskazał, że stosunek służbowy policjantów ma charakter administracyjnoprawny, co do którego możliwość stosowania innych przepisów istnieje tylko w zakresie wyraźnie wynikającym z ustawy. Nie ma natomiast zastosowania reguła wyrażona w art. 5 k.p., w myśl której jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami. Stosunek służbowy policjanta nie jest bowiem stosunkiem pracy w rozumieniu art. 2 k.p., lecz stosunkiem administracyjnoprawnym. Sama ustawa nie zawiera też postanowienia, że w sprawach w niej nie uregulowanych mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu pracy. Regulacje dotyczące uprawnień należnych pracownikom nie mogą być przenoszone wprost na grunt stosunków służbowych. Przepisy regulujące nawiązanie, zmianę i rozwiązanie stosunku służbowego policjanta zostały zamieszczone przede wszystkim w rozdziale 5 u.P.
Troskę ustawodawcy o zapewnienie sprawnego funkcjonowania struktur policyjnych i efektywnego wykorzystania przez nie zadań ustawowych potwierdza dodatkowo art. 44 ust. 1 u.P. Stanowi on, że policjanta nie można zwolnić ze służby m.in. w czasie urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6 u.P. (tj. wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, gdy wymaga tego ważny interes służby, oraz likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej).
Skarżącą zwolniono ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., co skutkuje możliwością odstąpienia od zasady szczególnej ochrony osób wymienionych w art. 44 ust. 1 u.P.
4. Sąd, reasumując stwierdza, że organ administracyjny mógł zatem – zdaniem Sądu – zwolnić Skarżącą ze służby. Za jednoznacznie sprzeczne z interesem służby należy uznać nie realizowanie przez Skarżącą przez ponad siedem lat obowiązków służbowych, jak również brak zdyscyplinowania Skarżącej przez kontynuowania zatrudnienia poza służbą mimo braku zgody przełożonego. Sąd w pełni podziela pogląd KGP, że niezwykle istotne z punktu widzenia interesu służby - zwłaszcza patrząc przez pryzmat przywilejów, z których korzystają policjanci - jest to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Tymczasem Skarżąca, z uwagi na stan zdrowia, chęć prowadzenia działalności gospodarczej, także bez zgody przełożonego, przy jednoczesnym korzystaniu z uprawnień pracowniczych, przysługujących funkcjonariuszowi w ramach służby w Policji – urlopów: wypoczynkowego, macierzyńskiego, wychowawczego i rodzicielskiego, wykazywała zupełny brak dyspozycyjności i zdyscyplinowania, który niezależnie od przyczyny, jest w sposób oczywisty sprzeczny z interesem służby. Dlatego też okoliczność ta, jak też inne wskazane w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, została zasadnie potraktowana przez organy obu instancji, jako sprzeczna z ważnym interesem służby, co uzasadniało zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P.
5. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 i art. 132 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło