II SA/Wa 1935/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-09
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, można przyznać mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie w sposób odpowiedni. Oznacza to, że mimo braku obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
E. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania mieszkania, w którym zamieszkuje z rodziną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać E. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
E. L. po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r., zaskarżonej przez nią decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w zajmowanym mieszkaniu zamieszkuje wraz z dwoma dorosłymi synami, córką, która prowadzi wraz ze swoim dzieckiem samodzielne gospodarstwo domowe oraz byłym mężem. Podała, że obecnie utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 529 zł miesięcznie. Wskazała, że syn M. zarabia 1.600 zł, syn A. podejmuje prace bez umów w gospodarstwie rolnym z wynagrodzeniem minimalnym, a były mąż zarabia około 1.800 zł. Jednocześnie oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni 60 m2, którego koszty utrzymania wynoszą miesięcznie ponad 800 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie natomiast z art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna. Wnioskodawczyni jest osobą niezdolną do pracy, rozwiedzioną, dorosłe dzieci prowadzą samodzielne gospodarstwa domowe, a jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło