II SA/Wa 1938/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa rozkazu personalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą, 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz J. C. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego (zwany dalej Szefem SKW), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r poz. 267 z późn. zm.) – zwanej dalej Kpa, w dniu [...] września 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., w której stwierdził, że rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu J.C. z zajmowanego stanowiska i wyznaczeniu na nowe stanowisko służbowe został wydany z naruszeniem prawa. Stwierdzenie wydania rozkazu personalnego z naruszeniem prawa nastąpiło ze względu na nieodwracalne skutki prawne wywołane wydaniem przedmiotowego rozkazu. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że powyżej określony rozkaz personalny został wydany przez osobę nie posiadającą upoważnienia do wydawania tego typu rozstrzygnięć w imieniu Szefa SKW. Tym samym rozkaz ten dotknięty jest wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Dalej organ wyjaśnił, że J.C. na zajmowanym stanowisku służbowym przeprowadzał postępowania sprawdzające, w wyniku których wydawano poświadczenia bezpieczeństwa. Stwierdzenie nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego, o co wnosił skarżący, spowodowałoby konieczność stwierdzenia nieważności poświadczeń bezpieczeństwa wydanych w wyniku postępowań, które prowadził. Tymczasem osoby, którym zostały one wydane, uzyskały dostęp do informacji niejawnych. Nastąpił więc nieodwracalny skutek prawny, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Tym samy w decyzji poprzedzającej słusznie rozstrzygnięto, że nie można stwierdzić nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego i należy ograniczyć się do stwierdzenia, że rozkaz ten został wydany z naruszeniem prawa. J.C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] Szefa SKW z dnia [...] września 2015 r., w której zarzucono organowi naruszenie następujących przepisów: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 i art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji poprzedzającej czyli faktycznie odmowy stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego, mimo wydania go z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości, w sytuacji niewykazania przez organ przesłanek do uznania, iż wywołał on nieodwracalne skutki prawne; 2. art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez organ nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego wobec przyznania przez organ, iż został on wydany z naruszeniem przepisów o właściwości; 3. art. 156 § 2 Kpa, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż przedmiotowy rozkaz personalny wywołał nieodwracalne skutki prawne, w sytuacji kiedy organ nie wykazał bezpośredniego związku nieodwracalnego skutku prawnego w postaci wydanych poświadczeń bezpieczeństwa z decyzją o mianowaniu skarżącego na stanowisko w Ekspozyturze SKW w Z.; 4. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, poprzez nie rozpoznanie w sposób wszechstronny i wnikliwy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Szef SKW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne, dokonując tej kontroli, stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji. Uwzględniając skargę sąd może jedynie, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stwierdzić nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub innych przepisach, stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kpa lub w innych przepisach. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 tej ustawy podlega oddaleniu. Ustawodawca w art. 156 § 1 Kpa wymienił siedem przyczyn nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn określonych w tym przepisie jest obligatoryjne. Ta reguła doznaje jednak istotnych ograniczeń ze względu na znaczny upływ czasu bądź też wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych. Ograniczenia te dotyczą tylko czterech przyczyn nieważności decyzji. I tak według art. 156 § 2 Kpa nie stwierdza się nieważności z przyczyn wymienionych w pkt 1 (naruszenie przepisów o właściwości), pkt 3 (uprzednie rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją ostateczną), pkt 4 (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie) i pkt 7 (wada powodująca nieważność decyzji z mocy prawa), jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takich przypadkach następuje sanacja wad. Kwestią podlegającą ocenie w rozpoznawanej sprawie jest czy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., który został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości, wywołał nieodwracalne skutki prawne i kiedy nastąpiła taka nieodwracalność. Według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nieodwracalność skutków, o której mowa w art. 156 § 2 Kpa, oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąc źródło prawa. Ocena niewykonalności decyzji powodującej nieważność takiej decyzji nie może wynikać wyłącznie ze stanu rzeczy istniejącego jedynie w dniu jej wydania, lecz musi uwzględniać faktyczny brak możliwości jej wykonania również po jej wydaniu. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Wbrew twierdzeniu organu w przypadku wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego, rozstrzygnięcie to nie spowoduje nieodwracalnych skutków prawnych, a jedynie przywróci stan zgodny z prawem. Okoliczności podnoszone przez organ, że skarżący w ramach wykonywanych czynności służbowych prowadził postępowania sprawdzające w wyniku, których wydawane były poświadczenia bezpieczeństwa, nie stanowią podstawy do stwierdzenia ich nieważności i nie spowodowały one nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący uczestniczył jedynie w czynnościach procesowych poprzedzających wydanie decyzji o dostępie do informacji niejawnych. Fakt ten mógłby ewentualnie stanowić przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W związku z powyższym stwierdzić należy, że decyzja poprzedzająca została wydana z naruszeniem art. 156 § 2 Kpa, natomiast zaskarżona decyzja z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.