II SA/Wa 194/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Iwona Maciejuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.A. od decyzji Prezydenta W. z dnia[...] października 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z akt sprawy z wnioskiem o wymeldowanie A.A. z przedmiotowego lokalu zwrócił się Z.S., któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do tego lokalu. We wniosku podał, że jego pasierbica wraz z synem od 4 lat nie mieszka w lokalu, a faktycznie przebywa wraz z mężem u jego rodziców pod adresem [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...]października 2003 r. wymeldował A. A. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto zeznanie dozorcy budynku przy ul. [...] w W., który jako osoba obca dla stron jednoznacznie stwierdził, że A.A. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a przychodzi jedynie w odwiedziny do matki. Zdaniem organu, również przeprowadzona kontrola meldunkowa w spornym lokalu nie daje podstaw do uznania, że wymieniona faktycznie w nim zamieszkuje z uwagi na znikomą ilość rzeczy jej dziecka oraz fakt, że wskazane jako należące do niej rzeczy osobiste mogłyby równie dobrze należeć do innych kobiet mieszkających w tym lokalu (pokoju). Ponadto wzięto pod uwagę wywiad posesyjny przeprowadzony w budynku przy ul. [...] w W., z którego wywiedziono, że wymieniona nie zamieszkuje przy ul. [...]. Wojewoda [...] uchylając przedmiotową decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić, gdzie znajduje się centrum spraw życiowych wymienionej, przeprowadzając w tym celu dowód z oględzin mieszkania nr [...] przy ul. [...] oraz przesłuchać w charakterze świadków sąsiadów zamieszkujących w tym budynku. W wypadku braku jednoznacznych wniosków z zebranego materiału dowodowego zalecono przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron. W skardze do Sądu Z.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jego zdaniem, postępowanie wyjaśniające oraz zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A. A. z dzieckiem nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd sprawy jest kasacyjna decyzja Wojewody [...] uchylająca na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. o odmowie wymeldowania i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje, więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczone wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Zatem nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1496/02 (M. Praw. 2004, Nr 2, poz. 60). Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną określoną w art. 138 § 2 kpa, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części zachodzi wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, zaś przeprowadzenie go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. sygn. akt IV SA 208/99 (LEX 54745). Należy podkreślić, że nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy - art. 136 kpa (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1680/01, LEX nr 109328). Istotnie, organ I instancji wadliwie przeprowadził dowód, na okoliczność zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu A. A. z małoletnim synem w lokalu przy ul. [...] z tej racji, że zgodnie z przepisem art. 67 § 2 kpa nie można powołać się na notatkę służbową sporządzoną na okoliczność rozmów ze świadkami w sytuacji gdy z przesłuchania świadka powinien być sporządzony protokół. Adnotacja (rodzaj notatki urzędowej przewidzianej w art. 72 kpa) nie może zastępować protokołu. Sporządza się ją tylko dla utrwalenia czynności, które nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże, zdaniem Sądu ułomność ta w świetle pozostałych zebranych materiałów dowodowych nie mieści się w dyspozycji art. 138 § 2 kpa, bowiem nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ odwoławczy w tym zakresie uzupełnił postępowanie wyjaśniające. Tak więc, organ odwoławczy zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia, winien zastosować instytucję reformacji i orzec, co do istoty sprawy. Wobec wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.