II SA/Wa 1940/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-26
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Joanna Kube, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) oraz popełnienie wykroczeń drogowych, samo w sobie, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. oraz wykroczeń drogowych nie stanowi automatycznie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co jest przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ powinien przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, oceniając całokształt zachowania strony, a nie opierać się jedynie na fakcie popełnienia przestępstwa spoza katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską T. L. przez Komendanta Głównego Policji. Powodem było popełnienie przez T. L. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) oraz popełnienie 10 wykroczeń drogowych. T. L. zaskarżył decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nieuwzględnienie opinii pozytywnych oraz oparcie rozstrzygnięcia na nielegalnym dowodzie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz T. L. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Protokolant Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz T. L. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r.
nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2009 r.
nr [...] o cofnięciu ww. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej nastąpiło w związku z uznaniem, że istnieje uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., polegające na prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości, a także dopuścił się w ostatnich kilku latach 10 wykroczeń w ruchu drogowym, w większości polegających na przekroczeniu dozwolonej prędkości.
Organ uznał, iż przyczyną powzięcia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie jest sam fakt skazania za czyn z art. 178a § 1 k.k., lecz ocena okoliczności tego czynu, jego ciężar gatunkowy, umyślność, pośrednie wywołanie zagrożenia dla najwyższych dóbr człowieka, jakimi są życie i zdrowie, a także tendencja strony do świadomego, nieodpowiedzialnego zachowania się, wynikająca ze sposobu traktowania ograniczeń i zakazów chroniących życie i zdrowie ludzkie w warunkach ruchu drogowego.
Organ przyjął, że nie było podstaw do zasięgania opinii biegłego psychologa w kwestii cech osobowych T. L., co do jego predyspozycji do użycia broni w celu sprzecznym z prawem. Organ nie podważa bowiem jego zdolności psychoruchowych do dysponowania bronią i z tego względu nie było podstaw do zobowiązania go do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń lekarskich.
Podniesiono, że podstawą wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny w L. z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...], skazującego wymienionego na grzywnę w wysokości [...] stawek dziennych (wysokość 1 stawki dziennej [...] zł) i zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na 1 rok, było ustalenie stanu nietrzeźwości, na podstawie badania udokumentowanego protokołem, które wykazało u niego 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, więc przekroczyło próg określony w art. 115 § 16 pkt 2 k.k. Ze względu na powyższe nie ma znaczenia w sprawie, że czynności kontrolne wobec T. L. podjął patrol Żandarmerii Wojskowej, nieposiadający takich uprawnień wobec osób cywilnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. L. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2009 r., jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
• naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji), poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że jednorazowe skazanie z art. 178a k.k. przesądza o konieczności cofnięcia pozwolenia na broń z uwagi na istniejącą obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego;
• naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.a.), polegające na braku wszechstronnej oceny materiału sprawy, skutkującego pominięciem wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność jego predyspozycji osobowościowych do nieuprawnionego użycia broni palnej oraz nieuwzględnieniem pozytywnych opinii przedłożonych przez Związek Łowiecki, a ponadto na oparciu zaskarżonego rozstrzygnięcia na nielegalnym dowodzie, tj. badaniu trzeźwości przeprowadzonym przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej, którzy nie mieli wobec skarżącego uprawnień do jego dokonania.
Wnoszący skargę podniósł, że twierdzenia o obawie i zagrożeniu z jego strony użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego są gołosłowne, ponieważ nie wskazano żadnych innych negatywnych zachowań, poza tym, za które został skazany z art. 178a k.k. Wręcz przeciwnie z opinii Związku Łowieckiego, w którym jest stowarzyszony, wynika, że jego dotychczasowe zachowanie pozwala przypuszczać, że w dalszym ciągu będzie zachowywał się poprawnie i odpowiedzialnie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego w szczególności przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszone zostały także przepisy proceduralne, które obligują organ do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, tj. art. 7, 80 i 107 § 3 k.p.a.
Stosownie do przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego i ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń i ma charakter bezwzględnie wiążący.
Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że sam fakt popełnienia takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej (oskarżonej), bądź skazanej za przestępstwo innego rodzaju, niż określone w powyższym przepisie. W takim jednak przypadku cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, bądź też przedstawienie zarzutów popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W niniejszej sprawie podstawą cofnięcia T. L. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej było popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., polegającego na tym, iż w dniu [...] września 2008 r. kierował samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości - 0,28 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu. Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny w L. wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] uznał T. L. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to orzekł od oskarżonego grzywnę w wysokości [...] stawek dziennych (wysokość jednej stawki dziennej [...] zł) oraz orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku.
Wskazać należy, iż przestępstwo to nie jest przestępstwem przeciwko życiu i zdrowiu, ujętym w rozdziale XIX Kodeksu karnego, czy przeciwko mieniu, zawartym w katalogu przestępstw znajdującym się w rozdziale XXXV Kodeksu karnego. Przestępstwo popełnione przez skarżącego zostało zakwalifikowane do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które ujęto w rozdziale XXI Kodeksu karnego. Zatem zgodnie z wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jego popełnienie nie stwarza automatycznie istnienia uzasadnionej obawy, że podmiot, który je popełnił może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W takiej sytuacji sam fakt popełnienia przestępstwa spoza tej grupy nie jest przesłanką samą w sobie do cofnięcia pozwolenia na broń. Gdyby tak było, to ustawodawca dałby temu wyraz wskazując wprost, że każde postawienie w stan oskarżenia stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Skoro tak nie jest, to organ, przed wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, powinien przeprowadzić wszechstronne postępowanie, w którym za pomocą wszystkich możliwych środków dowodowych oceni, czy istnieje realna i wynikająca z rzeczywistych przesłanek uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W rozpoznawanej sprawie ocena przez organ tej przesłanki została przeprowadzona wybiórczo i odwołuje się jedynie do samego faktu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., a także do wykroczeń drogowych polegających w większości na przekroczeniu prędkości. Jak już powiedziano samo popełnienie tego przestępstwa i wykroczeń drogowych nie stwarza jeszcze uzasadnionej obawy, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Czyny te, oczywiście naganne, same w sobie nie podważają bowiem wszelkiej wiarygodności uprawnionego. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie związku przyczynowego między popełnieniem tego czynu, a cechami charakteru i postępowaniem uprawnionego, które stwarzałoby obawy podnoszone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Organ, oceniając ponownie, czy skarżący swoim dotychczasowym postępowaniem stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, winien wziąć pod uwagę opinie środowiskowe na temat jego dotychczasowego trybu życia, jego cechy charakteru na tle życia osobistego, rodzinnego i działalności zawodowej, a także sposób korzystania przez niego z broni myśliwskiej. Przy rozstrzyganiu istotne też będą okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu z art. 178a § 1 k.k., w szczególności koniecznym będzie odniesienie się do wymiary zastosowanej w wyroku skazującym kary w kontekście rozpiętości zagrożenia kary określonej w art. 178a § 1 k.k., a także porównanie wyniku badania stanu trzeźwości skarżącego ze zdefiniowanym w art. 115 § 16 k.k. stanem nietrzeźwości.
Jednocześnie należy stwierdzić, że skoro dowód badania trzeźwości skarżącego, przeprowadzony przez Żandarmerię Wojskową, stanowił podstawę do wydania prawomocnego wyroku skazującego za czyn z art. 178a § 1 k.k., to nie może on być skutecznie podważony w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem Sądu, aby ocenić czy istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie ma potrzeby jego opiniowania przez biegłego psychologa.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło