II SA/Wa 1945/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Andrzej Góraj Protokolant Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], nakazującą W. B. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkałymi w tym lokalu. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przedmiotowy lokal należy do lokali, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji i pozostaje w dyspozycji Komendy [...] Policji. Wskazał, że lokal ten w dniu 30 marca 1965 r. został przydzielony M. i A. B. Jako osoby uprawnione do zamieszkania w ww. lokalu zostały wskazane dzieci – A. i W. B. M. B. zmarł [...] listopada 1994 r., natomiast jego żona w dniu [...] listopada 2002 r. Zdaniem organu, w tej sytuacji W. B. od śmierci matki mieszka w przedmiotowym lokalu bez tytułu prawnego, nie jest bowiem, w świetle ustawy o Policji, osobą uprawnioną do jego zajmowania, gdyż nie posiada ani decyzji administracyjnej o jego przydziale, ani uprawnień do emerytury policyjnej lub renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Organ wskazał jednocześnie, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy pragmatycznej, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, wydaje się w przypadku zajmowania lokalu przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby, bez tytułu prawnego. Stanowi to samodzielną przesłankę do żądania opróżnienia takiego lokalu. Podał również, że pojęcie "w dyspozycji" użyte w art. 90 ust. 1 ustawy należy rozumieć jako prawo do wskazania przez organ Policji najemcy takich lokali mieszkalnych (prawo rezygnacji ze wskazania najemcy), albowiem pozostają one w jego dyspozycji. Na powyższą decyzję W. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o rozpatrzenie jego sprawy "w świetle wszystkich przepisów prawa, obowiązujących w tym zakresie od 1959 r.", a także nakazanie przydzielenia na jego rzecz lokalu zamiennego, stosownie do posiadanego inwalidztwa. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w przedmiotowym lokalu mieszka "od urodzenia" i jest w nim zameldowany na pobyt stały. Podkreślił, że wymieniony został w przydziale tego mieszkania, jako osoba uprawniona do zamieszkiwania w nim. Wskazał też, że o tym, iż zajmuje lokal bez tytułu prawnego dowiedział się w marcu 2009 r. z zawiadomienia o podwyżce czynszu. Podał również, że w wyniku wypadku, któremu uległ w 1991 r., jest inwalidą, nie ma dokąd się wyprowadzić, dlatego zrobi to dopiero wówczas, gdy zostanie mu wskazany inny lokal. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że fakt zamieszkiwania i zameldowania w danym lokalu, w świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonego w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, nie stanowi tytułu prawnego do jego zajmowania, podobnie jak ponoszenie stosownych opłat tytułem eksploatacji. Wskazał również, że obowiązujące przepisy ustawy pragmatycznej nie nakazują organom Policji, w przypadku orzeczenia o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wskazania zamiennego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w szczególny sposób został uregulowany status prawny lokali, pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takich lokali, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego stanowi art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. był zajmowany przez rodziców skarżącego, na podstawie przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego z dnia 30 marca 1965 r., a w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawał w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, jest wyczerpująco określony w ustawie pragmatycznej oraz ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Należy stwierdzić, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek ustawowych, które gwarantują posiadanie mieszkania po śmierci pierwotnie uprawnionego do jego zamieszkania, albowiem nie jest funkcjonariuszem Policji (choć pracował w organach Milicji Obywatelskiej od dnia [...] grudnia 1980 r. do dnia [...] kwietnia 1985 r., kiedy to odszedł na własną prośbę), nie posiada uprawnień do policyjnej renty rodzinnej oraz nie jest członkiem rodziny wymienionym w art. 89 ustawy o Policji. Nadto wskazać należy, że uprawnienia inwalidzkie, jakie posiada skarżący nie są tym samym, co legitymowanie się rentą rodzinną po zmarłej osobie, posiadającej tytuł prawny do lokalu. Oznacza to, że po śmierci matki (ojciec skarżącego zmarł wcześniej) przedmiotowy lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Skarżący nie negował okoliczności, iż nie spełniał ustawowych przesłanek, niezbędnych do uzyskania przydziału przedmiotowego lokalu, a swoje uprawnienia do lokalu wyprowadzał z samego faktu wymienienia go w decyzji przydziałowej, jako osoby uprawnionej do zamieszkania w lokalu, długotrwałego zamieszkania w nim wraz z rodzicami oraz zameldowania. Okoliczności te jednak, w ocenie Sądu, nie stanowią podstawy do przyznania skarżącemu prawa do zamieszkania w przedmiotowym lokalu i nie stanowią żadnego tytułu prawnego do jego dalszego zajmowania. W takiej sytuacji organ, na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, miał obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu przez skarżącego. Tryb przydzielania funkcjonariuszom Policji lokali mieszkalnych, jako kwater służbowych, jest dokładnie uregulowany w cytowanej ustawie o Policji i komendant danej jednostki nie ma uprawnień do zmiany tego rodzaju zasad. Kwestie przydziału takich lokali nie są pozostawione uznaniu poszczególnych dowódców jednostek dysponujących takimi lokalami. Organy Policji nie mają również obowiązku wskazania lokalu zamiennego. Oznacza to, że Sąd nie może nakazać organom administracji podjęcia działań, do których nie są zobowiązane przepisami prawa. Ponadto, odnosząc się do wniosku skarżącego o rozpatrzenie sprawy "w świetle wszystkich przepisów obowiązujących w tym zakresie od 1959 r.", należy wskazać, że sądy administracyjne dokonują oceny legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej pod kątem zgodności z przepisami prawa, obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. A zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji pod kątem przepisów obowiązujących w 1959 r. wykracza poza zakres przedmiotowej sprawy. Niemniej jednak Sąd stwierdził, że w decyzji o przydziale zaznaczono wyraźnie, iż przedmiotowe mieszkanie jest kwaterą stałą – mieszkaniem służbowym i stosuje się do niego przepisy gospodarki lokalami służbowymi, obowiązujące w organach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Obowiązujący w dacie przydziału przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227) przewidywał, że nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie MO oraz funkcjonariuszy służby więziennej i zakładów poprawczych. Analogiczną regulację utrzymywały również kolejne ustawy poświęcone tej materii, tj. ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165), ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) i obecnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Reasumując, zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Organy prawidłowo przywołały i zastosowały przepisy prawne leżące u podstaw rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia prawa, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji albo stwierdzeniem jej nieważności i dlatego, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.