II SA/Wa 1946/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-25

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Kołodziej, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który przez pewien czas pracował i był ubezpieczony w innym państwie członkowskim UE, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce, jeśli jego centrum interesów życiowych i miejsce zamieszkania pozostały w Polsce?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji obu instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki do zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy skarżący, mimo pracy za granicą, zachował swoje miejsce zamieszkania w Polsce i bliskie więzi z krajem, co pozwoliłoby na przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych w Polsce.
Stan faktyczny
Skarżący R. O. zarejestrował się jako bezrobotny w Polsce i ubiegał się o zasiłek dla bezrobotnych, wnioskując o zaliczenie okresu zatrudnienia i ubezpieczenia w [...] (od marca 2007 r. do marca 2009 r.). Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący w okresie zatrudnienia za granicą miał miejsce zamieszkania i centrum interesów życiowych w [...], a jego powrót do Polski stanowił zmianę miejsca zamieszkania. Skarżący w odwołaniu i skardze argumentował, że jego wyjazd miał charakter zarobkowy, a jego stałe miejsce zamieszkania i centrum interesów życiowych pozostały w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa M. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Przemysław Szustakiewicz, , , , Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2009 r. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. R. O. wniósł skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...] września 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa M. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: R. O. w dniu [...] maja 2009 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. (PUP). Dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. (WUP) wpłynął, przekazany według właściwości przez PUP, wniosek R. O. o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej, pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej. Do wniosku załączony został formularz E-301, potwierdzający okres ubezpieczenia wnioskodawcy w [...] od [...] marca 2007 r. do [...] marca 2009 r. W treści wniosku R. O. oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że w trakcie ostatniego zatrudnienia za granicą posiadał swoje zwykłe miejsce zamieszkania w [...], gdzie koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe, a celem jego wyjazdu była praca zarobkowa. Na wezwanie organu wnioskodawca w dniu [...] lipca 2009 r. złożył dodatkowe oświadczenia na piśmie, że w okresie zatrudnienia za granicą był zameldowany oraz podlegał obowiązkowi podatkowemu w [...] oraz, że stosunek zatrudnienia został rozwiązany za porozumieniem stron z powodu braku środków na dalsze inwestycje budowlane. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Marszałek Województwa M. odmówił przyznania R. O. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie wskazano, że zgodnie ze złożonymi oświadczeniami w okresie zatrudnienia za granicą R. O. posiadał swoje zwykłe miejsce zamieszkania w [...] tam koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Wobec powyższego powinien ubiegać się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w [...], gdzie był ostatnio zatrudniony i były opłacane składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia. Powrót wnioskodawcy do Polski w 2009 r. miał, w ocenie organu, charakter zmiany miejsca zamieszkania, dlatego nie może być objęty postanowieniami przepisu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z art. 67 ust. 3 rozporządzenia nie jest możliwe uwzględnienie okresów zatrudnienia i ubezpieczenia spełnionych na terenie [...] przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce z uwagi na fakt, iż nie spełnił on ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. W odwołaniu od powyższej decyzji R. O. podniósł, że w oświadczeniu, które złożył w dniu [...] maja 2009 r. błędnie wskazał miejsce zwykłego zamieszkania w okresie zatrudnienia w [...]. Skarżący wyjaśnił, że miejscem jego zwykłego zamieszkania jest Polska, N. [...] i tu koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Adres [...], który podał w oświadczeniu był natomiast jego tymczasowym miejscem zamieszkania, związanym z pracą na terenie [...]. Wniósł w związku z tym o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i przyznanie mu prawa do zasiłku. Rozpoznając powyższe odwołanie Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2009 r. wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 67 ust. 3 i art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. WE L 149 z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa M. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji działał w oparciu o przepisy rozporządzenia Nr 1408/71 dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. R. O. ubiegał się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatnie okresy ubezpieczenia spełnił on na terytorium [...]. W związku z powyższym zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia, okresy te nie mogą być co do zasady uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia) musi jednak nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie w trakcie wykonywania pracy w innym państwie członkowskim. Kwestią kluczową dla interpretacji powyższego przepisu jest rozumienie słowa "powraca". Zgodnie zaś z orzeczeniem ETS w sprawie C-76/76 - di Paolo (ECR 1977/1/00315), pojęcie państwa, w którym pracownik zamieszkuje, pojawiające się w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Nr 1408/71, musi zostać ograniczone do państwa, gdzie pracownik, chociaż pracujący w innym państwie, w dalszym ciągu stale przebywa i gdzie mieści się także stałe centrum jego interesów. Dodanie słów "lub który powraca na to terytorium" oznacza natomiast jedynie, iż pojęcie zamieszkania w danym państwie niekoniecznie wyklucza czasowy pobyt w innym państwie. Organ odwoławczy podkreślił, iż w powołanym orzeczeniu ETS zdefiniował kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu, czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia, uznając za takie długość oraz ciągłość okresu zamieszkiwania przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy. Powołał się także na decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z dnia 28 listopada 1995 roku, dotyczącą zakresu stosowania art. 71 (1) (b) (ii) rozporządzenia Nr 1408/71 w sprawie prawa do zasiłku dla bezrobotnych dla pracowników, którzy nie są pracownikami przygranicznymi, którzy w trakcie swojego ostatniego okresu zatrudnienia mieszkali na stałe na obszarze państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (96/172/WE), podkreślając, iż zgodnie z ww. decyzją, art. 71 ust. 1 pkt b (ii) może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, np. sezonowych, pracowników transportu międzynarodowego i innych kategorii, które również utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia, ale pod warunkiem, że w trakcie wykonywania ostatniej pracy zamieszkiwali lub zachowali miejsce zamieszkania w państwie innym niż państwo miejsca zatrudnienia. Nie można natomiast zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania zakres stosowania art. 71 rozporządzenia Nr 1408/71 rozszerzono na wszystkich pracowników migrujących, którzy mają w miarę stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawca przebywał na terytorium [...] od marca 2007 roku do marca 2009 roku tj. przez dwa lata. Z treści złożonego przez niego oświadczenia z dnia [...] maja 2009 r. wynika, że w trakcie zatrudnienia za granicą posiadał miejsce zamieszkania w [...] i tam koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Również z oświadczenia z dnia [...] lipca 2009 r. wynika, że R. O. w [...] posiadał adres zameldowania. Oba oświadczenia zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Ponadto w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2009 r. wnioskodawca poinformował, że w trakcie zatrudnienia w [...] podlegał tam obowiązkowi podatkowemu. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), osoby posiadające miejsce zamieszkania w Polsce podlegają obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą. Skoro zatem R. O. nie podlegał obowiązkowi podatkowemu w Polsce, to nie posiadał on również w Polsce miejsca zamieszkania. W ocenie organu odwoławczego, powyższe okoliczności wskazują, że centrum interesów życiowych wnioskodawcy podczas ostatniego okresu zatrudnienia była [...]. Tym samym nie może być on traktowany jako osoba powracająca do swojego miejsca zamieszkania i nie może skorzystać z uprawnień zawartych w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Nr 1408/71. R. O., przyjeżdżając do Polski, w istocie zmienił bowiem miejsce zamieszkania. Zgodnie natomiast z jedną z podstawowych zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - wynikającą z art. 13 rozporządzenia Nr 1408/71 zasadą lex loci laboris - obywatel wykonujący pracę najemną lub pracujący na własny rachunek na terytorium jednego z państw członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii podlega wyłącznie ustawodawstwu tego państwa, w którym jest lub był ostatnio zatrudniony. W związku z powyższym R. O. powinien ubiegać się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w [...], gdyż tam był on ostatnio zatrudniony i tam opłacane były podatki oraz składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia. Organ podniósł też, że zgodnie z art. 67 ust. 3 rozporządzenia Nr 1408/71, sumowanie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia spełnionych pod ustawodawstwem innego państwa członkowskiego jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy ubiegający się o świadczenie pracownik spełnił ostatnie okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia. R. O. nie udokumentował natomiast ostatnich okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na terytorium Polski, nie jest zatem możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W skardze na powyższą decyzję R. O. powołał się obszernie na orzecznictwo ETS dotyczące interpretacji art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia Nr 1408/71. Podkreślił, że miejsce zamieszkania jest pojęciem prawnym z zakresu prawa cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dla przyjęcia zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości, konieczne jest zatem ustalenie występowania łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu. Wobec powyższego ustalona przez organ administracyjny okoliczność, iż skarżący przebywał w [...] w celu pracy, nie dawała podstaw do uznania, iż nastąpiło przeniesienie jego centrum życiowego i że jego zamiar przebywania za granicą ma charakter stały. Skarżący podkreślił, że od urodzenia tj. od [...] 1963 r. jest zameldowany w Polsce i tutaj mieszka. Pracował w Polsce w latach 1979 - 2007 r., co udokumentował świadectwami pracy złożonymi w Urzędzie Pracy w N. W 1988 r. założył rodzinę, ma na utrzymaniu w Polsce pięcioro dzieci, które uczą się w tym kraju. Do [...] wyjechał tylko i wyłącznie w celach zarobkowych, by móc utrzymać rodzinę. W związku z tym główne centrum jego interesów życiowych znajdowało się w Polsce. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący w dniu [...] lutego 2010 r. nadesłał do Sądu pismo procesowe, do którego załączył kopie dokumentów potwierdzających prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w Polsce w okresie od [...] września 2006 r. do [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Pamiętać przy tym należy, że treść uzasadnienia podjętej decyzji powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. Art. 107 k.p.a. stanowi, iż decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie poprzez zaliczenie okresu jego zatrudnienia w [...] od [...] marca 2007 r. do [...] marca 2009 r. do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Zgodnie z art. 67 ww. rozporządzenia, bezrobotny, ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia, ma co do zasady prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii), pod warunkiem, że ukończył ostatnio okresy zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje lub który powraca na to terytorium korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Przeniesienie obowiązku wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z państwa członkowskiego, będącego miejscem ostatniego zatrudnienia, do państwa członkowskiego, stanowiącego miejsce zamieszkania, jest w świetle tego przepisu uzasadnione dla tej kategorii pracowników, którzy zachowują bliską więź z krajem, w którym osiedlili się i zwykle mieszkają. Skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o okresy zatrudnienia spełnione wyłącznie na terytorium [...], a zatem w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie, czy może być uznany w świetle art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia za osobę mającą w okresie tego zatrudnienia miejsce zamieszkania w Polsce lub powracającą na terytorium tego kraju. W świetle orzecznictwa ETS wyrażenie "państwa członkowskiego w którym pracownik zamieszkuje" należy ograniczyć do państwa, w którym pracownik, choć jest zatrudniony w innym państwie członkowskim, zwykle mieszka i gdzie koncentrują się jego interesy życiowe. Oceniając zatem możliwość zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia należy wziąć pod uwagę długość i ciągłość zamieszkiwania, zanim dana osoba przeprowadziła się, czas trwania i cel nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim, a także uwarunkowane tymi okolicznościami intencje danej osoby. Należy w tym kontekście uwzględniać sytuację rodzinną pracownika, powód dla którego pracownik przeprowadził się oraz charakter jego pracy (vide: wyrok ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie di Paola, C-76/76). Organy administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższe okoliczności, aby móc odpowiedzieć na pytanie, czy w stosunku do skarżącego zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Jest to bowiem przepis szczególny dotyczący określenia ustawodawstwa właściwego w przedmiocie świadczeń z tytułu bezrobocia, co oznacza, że jeżeli przesłanki jego stosowania zostały spełnione, ustawodawstwem właściwym jest ustawodawstwo wskazane przez ten przepis. W ocenie Sądu organy administracji w niniejszej sprawie nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego na okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Z treści wniosku strony oraz złożonych przez nią w toku postępowania administracyjnego oświadczeń organy wywiodły, iż w okresie zatrudnienia w [...] miejscem zamieszkania R. O., gdzie koncentrowały się jego interesy życiowe, było to państwo. Organy nie wzięły jednak pod uwagę, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego zawartym we wniosku, jego wyjazd do [...] miał charakter zarobkowy. Nie podjęto próby wyjaśnienia, jaka była faktyczna intencja i cel tego wyjazdu, czy skarżący w okresie zatrudnienia w [...] utrzymywał bliskie związki z krajem swego pochodzenia oraz jaka była jego sytuacja rodzinna. Nie wyjaśniono tym samym, czy w trakcie wykonywania pracy w [...] skarżący zachował swoje miejsce zamieszkania w Polsce. Skarżący w odwołaniu podniósł, że adres pod którym mieszkał w [...] był jego tymczasowym miejscem zamieszkania, związanym z pracą na terenie tego kraju. Organ odwoławczy nie przeprowadził jednak żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego na powyższą okoliczność, poprzestając w swoich ustaleniach faktycznych na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem I instancji. Należy zgodzić się z organem, który powołując się na orzecznictwo ETS oraz decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z dnia 28 listopada 1995 r., podniósł, że nie byłoby uzasadnione, gdyby - z uwagi na zbyt szeroką interpretację terminu miejsca zamieszkania - doprowadzono do sytuacji, kiedy wszyscy pracownicy migrujący, zatrudnieni w jednym państwie członkowskim, których rodziny mieszkają na stałe w innym państwie członkowskim, zostali objęci wyjątkiem zawartym w art. 71 rozporządzenia Nr 1408/71. W ocenie Sądu, nie można jednak odmówić zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia w sytuacji, gdy pracownik wyjeżdża tylko na pewien czas z kraju swojego pochodzenia, w celach wyłącznie zarobkowych, zachowując w tym czasie swoje miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia oraz bliskie więzi z tym krajem, gdzie zamieszkuje nadal jego najbliższa rodzina oraz koncentrują się jego interesy życiowe. Mając powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, iż ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy i jego ocena dokonana przez organy obu instancji w niniejszej sprawie są niewystarczające, a w konsekwencji uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło