II SA/Wa 1947/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-19

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
W przypadku spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych, gdzie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA), postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o prawie pomocy w zakresie zastępstwa procesowego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia, co uzasadnia rozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej kombatanckiej emerytury. Wniosek uzasadnił niskimi dochodami z emerytury i renty żony oraz znacznymi kosztami utrzymania mieszkania i opału. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kombatanckiej emerytury w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. J. wystąpił w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, a na dochód rodziny składa się jego emerytura w wysokości 1.165,15 zł oraz renta żony w kwocie 754,36 zł - łącznie 1.919,51 zł. Nadto oświadczył, że oprócz mieszkania własnościowego o powierzchni 66,67 m2 nie posiada wraz z żoną żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za mieszkanie - 133,34 zł, gaz - 45 zł, energię elektryczną - 80 zł, wodę - 59,73 zł, wywóz śmieci - 28 zł miesięcznie. Natomiast do stałych opłat rocznych zaliczył koszty zakupu opału: węgla - 3.000 zł oraz drewna - 450 zł, a także opłaty gruntowe - 55 zł. Podniósł, że ponosi też koszty zakupu leków - 50 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący wraz z żoną utrzymuje się ze świadczeń emerytalno-rentowych w łącznej wysokości 1.919,51 zł, oprócz mieszkania nie posiada majątku ani oszczędności. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, bowiem same stałe koszty utrzymania mieszkania wynoszą średnio około 650 zł miesięcznie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło