II SA/Wa 1948/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-07

Skład orzekający: Paulina Paczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący korzystający ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy zwolnienie wynika z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, sąd rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano B. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać B. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 września 2017 r. oddalił skargę B. S. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata wskazując, że jest bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. W związku z powyższym wnioskiem, w wykonaniu zarządzenia z dnia 7 listopada 2017 r. przesłano skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 15 listopada 2017 r. wpłynął do tut. Sądu wypełniony przez skarżącą formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu posiadał braki uniemożliwiające rozpoznanie wniosku, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia złożonego formularza poprzez wypełnienie rubryki nr 6 oraz nr 7.1 – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 28 listopada 2017 r. skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku. W nadesłanym formularzu skarżąca zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca posiada mieszkanie 75 m2 o wartość 30.000 zł oraz działkę 5 arów o wartości 600 zł. Innego majątku skarżąca nie posiada – w tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca utrzymuje się z zasiłku okresowego w wysokości 300 zł. Jak zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wymieniła: opłata za prąd co drugi miesiąc 80 zł, opłata za gaz co drugi miesiąc 80 zł, opłata do ZUS co miesiąc 70 zł, opłata za wodę co miesiąc 15 zł, opłata za śmieci co miesiąc 9 zł, opłata za podatek gruntowy kwartalnie 50 zł oraz opłata za leki co miesiąc 50 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" p.p.s.a., zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącej jest trudna. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną i utrzymuje się jedynie z zasiłku okresowego w wysokości 300 zł. Skarżąca ponosi stałe wydatki w postaci opłat za: prąd 80 zł co dwa miesiące, gaz 80 zł co dwa miesiące, podatek gruntowy kwartalnie 50 zł. Ponadto skarżąca ponosi comiesięczne zobowiązania w postaci opłaty do ZUS w wysokości 70 zł, opłaty za wodę 15 zł, opłaty za śmieci 9 zł oraz opłaty za leki 50 zł. Z powyższego wynika, że skarżąca średnio co miesiąc ponosi wydatki w wysokości ok. 240,60 zł. Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie B. S. wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest ona bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło