II SA/Wa 1949/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r., działając na podstawie art. 15 ust. 1, 6, i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 16 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2010 r., Nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz § 5 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określeniu ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 r., poz. 1013), rozpoznała u P.P. schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, tj. opóźniony zrost kości udowej lewej po osteotomii derotacyjnej po przebytym urazie (§ 75 pkt 4, § 3 pkt 1) oraz ustaliła kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej N-Zał. 1 Grupa II – Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto zaliczyła go do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia od października 2013 r. oraz orzekła o częściowej niezdolności do pracy. W odwołaniu od powyższego orzeczenia P.P. zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy a) § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez nieprzesłanie projektu orzeczenia ustalającego trwałą niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, komisji lekarskiej wyższego stopnia i braku zatwierdzenia przedmiotowej decyzji przez komisję, tj. CWKL, b) art. 7 Kpa, poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie jedynie w oparciu o szpitalne karty informacyjne, że jest trwale niezdolny do służby wojskowej, c) art. 107 § 3 Kpa, poprzez zdawkowe uzasadnienie decyzji, w szczególności braku wskazania dowodów, na których komisja się oparła i podaniu faktycznych podstaw podjęcia już na obecnym etapie decyzji, iż jest trwale niezdolny do służby wojskowej, 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż jest trwale niezdolny do służby ze względu na opóźniony zrost kości udowej lewej po osteotomii derotacyjnej po przebytym urazie, podczas gdy leczenie nie zostało jeszcze zakończone, rokowania na przyszłość nie są jednoznacznie negatywne i nie można na obecnym etapie kategorycznie stwierdzić, iż będzie trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej ze względu na znaczne upośledzenie sprawności ruchowej. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jego uchylenie lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. na podstawie § 3 oraz § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, po rozpoznaniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.P. ponowił zarzuty odwołania wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy przeczenia RWKL w Z., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, iż niezrozumiała jest tak szybko podjęta, bez żadnych dalszych konsultacji i badań, w tym przez biegłego lekarza, decyzja o zakwalifikowaniu go jako trwale niezdolnego do służby wojskowej. Ponadto zaskarżone orzeczenie jest dla niego krzywdzące i pozbawia go możliwości powrotu w szybkim czasie do służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem w postepowaniu przed Centralną Wojskową Komisją Lekarską w W. doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie, a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, to w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie takiej zdolności, orzekające organy mają obowiązek stosować wszystkie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 Kpa. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Realizacji tych dwóch zasad służy m.in. instytucja wyłączenia pracownika (przepisy art.24-21 Kpa). Z akt administracyjnych wynika natomiast, iż Centralna Wojskowa Komisja Lekarska dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt. 5 Kpa, a w konsekwencji całe postępowanie odwoławcze dotknięte zostało kwalifikowaną wadą. Stosownie bowiem do art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w myśl art. 26 § 1 Kpa, w przypadku wyłączenia pracownika jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy, przy czym, jak stanowi z kolei przepis art. 24 § 4 Kpa, wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 27 § 1 Kpa, w przypadkach określonych w art. 24 § 1 Kpa, wyłączeniu podlega również członek organu kolegialnego. Wyłączenie pracownika, jako czynność procesowa rozstrzygająca o udziale konkretnego pracownika w postępowaniu w indywidualnie oznaczonej sprawie, następuje w formie postanowienia (art. 123 § 1 i § 2 Kpa). Taką też formę procesową ma postanowienie o wyznaczeniu innego pracownika do prowadzenia sprawy. Obydwa postanowienia wydawane są kolejno po sobie (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, 12. wyd., s.146, teza 16). Odnosząc treść powołanego przepisu do skontrolowanych przez Sąd działań organów administracji należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji - Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. orzekał pracownik tego organu, który uprzednio brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. [...] października 2013 r. Płk lek. D.B. brał udział w postępowaniu prowadzonym przez RWKL w Z. w ramach instytucji uregulowanej w § 26 wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Zgodnie bowiem z treścią § 26 ust. 1 rozporządzenia, projekt orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustalającego: 1) trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą, 2) związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową - przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła wraz z pozostałą dokumentacją do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia. Wedle treści § 26 ust. 2, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W przypadku zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w brzmieniu zatwierdzonego projektu (§ 26 ust. 3 rozporządzenia). Przepisem § 26 rozporządzenia prawodawca wprowadził do postępowania prowadzonego przez wojskowe komisje lekarskie szczególny rodzaj współdziałania organów - współdziałania podobnego do instytucji współdziałania przyjętej przez ustawodawcę na gruncie przepisu art. 106 Kpa. Nie jest to jednak współdziałanie tożsame ze współdziałaniem uregulowanym w art. 106 Kpa, gdyż art. 106 Kpa nie dotyczy organów powiązanych ze sobą zależnością służbową, pozostających w stosunku nadrzędności i podporządkowania organizacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II OSK 776/07, LEX nr 360131). Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego, a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że płk lek. D.B. brał udział, w posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2013 r. podczas którego doszło do zatwierdzenia projektu orzeczenia RWKL w Z. z dnia [...] października 2013 r., a także naruszając art. 24 Kpa, orzekał również jako członek Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w postępowaniu odwoławczym od tego orzeczenia. Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. także T. Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, wyd. 4., Warszawa 2011, str. 665, teza 19). Z powodu stwierdzonego kwalifikowanego naruszenia prawa procesowego, rozpatrywanie pozostałych sformułowanych w skardze zarzutów byłoby przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji przy orzekaniu zobowiązany będzie do podjęcia czynności procesowych, o których mowa w art. 26 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości.