II SA/Wa 1951/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. A. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r. nr. [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: "KWP w [...]", "organ wojewódzki", "organ I instancji") decyzją z [...]września 1999 r. nr [...]wydał D. A. (dalej: "skarżący") pozwolenie na broń palną myśliwską, na podstawie przepisów nieobowiązującej obecnie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. z 1961 r. Nr 6, poz. 43 ze zm.). W ramach tego pozwolenia skarżący, do daty wejścia w życie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 284; dalej: "ustawa"), zakupił jeden egzemplarz broni palnej myśliwskiej z wymienną lufą w postaci kniejówki o nr [...] wraz z kompletem luf śrutowych (łącznie dwie jednostki broni). Pismem z [...] października 2011 r. skarżący zwrócił się do organu wojewódzkiego o wydanie zaświadczenia uprawniającego go do nabycia - w ramach posiadanego pozwolenia - kolejnego egzemplarza broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Organ I instancji postanowieniem z [...] listopada 2011 r. odmówił uwzględnienia wniosku. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji") postanowieniem z [...] marca 2012 r. nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie KWP w [...]. Na powyższe postanowienie KGP skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 13 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 687/12, uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej KGP, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny") wyrokiem z 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2634/12 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd kasacyjny stwierdził, że ustawa z 21 maja 1999 r. uchyliła obowiązywanie ustawy z 31 stycznia 1961 r. i weszła w życie 20 marca 2000 r., co skutkuje tym, iż od tej daty zasady udzielania pozwolenia na broń są regulowane przepisami nowej ustawy z uwzględnieniem treści jej art. 52 przewidującego, że wydane na podstawie dotychczasowych przepisów pozwolenia na broń i związane z tym legitymacje zachowują ważność. Zatem podmioty, które otrzymały takie pozwolenia, mają prawo do legalnego posługiwania się tylko tą bronią, którą nabyły pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. Jednak uprawnienia te nie obejmują prawa do nabywania nowych egzemplarzy broni. Obecnie obowiązująca ustawa z 21 maja 1999 r. zawiera inne, niż wcześniej obowiązujące przepisy, warunki udzielania pozwolenia na broń. Pozwolenie to jest bowiem wydawane nie abstrakcyjnie na każdy rodzaj broni, lecz na konkretnie określony rodzaj i liczbę egzemplarzy oraz na określony cel (art. 12 ust.1). Zmieniony stan prawny charakteryzuje się też większymi wymogami w stosunku do podmiotów wnioskujących o uzyskanie pozwolenia na broń, a przejawiającymi się koniecznością uzyskiwania początkowych i okresowych badań lekarskich i psychologicznych, a także obowiązkiem zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni i umiejętności posługiwania się nią. Dlatego też osoby, które otrzymały "stare" pozwolenia, po wejściu w życie obecnie obowiązującej ustawy, ubiegając się o prawo do nabycia kolejnych egzemplarzy broni, muszą spełniać warunki z "nowej" ustawy i uzyskać zgodnie z nią nowe pozwolenie na broń. Ustawa z 21 maja 1999 r. nie wprowadziła żadnych unormowań, które pozwalałyby na zmianę "starych" pozwoleń i dostosowanie ich treści do nowego stanu prawnego. Podkreślić trzeba, iż ochrona praw nabytych dotyczy prawa do posiadania legalnie nabytych rodzajów i ilości broni. Natomiast nie może prowadzić do nieograniczonego w czasie stosowania uchylonej już ustawy z 31 stycznia 1961 r. Pismem z [...] czerwca 2017 r. skarżący ponownie wystąpił do organu I instancji z zażądaniem wydania zaświadczenia uprawniającego go do nabycia - w ramach posiadanego pozwolenia - kolejnego egzemplarza broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. KWP w [...] postanowieniem z [...] lipca 2017 r. odmówił skarżącemu wydania żądanego dokumentu wskazując, iż pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich uzyskał na podstawie przepisów nieobowiązującej już ustawy z 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, która nie nakazywała, aby w decyzji przyznającej pozwolenie na broń była określana jej ilość. Skarżący ma zarejestrowaną broń palną myśliwską do celów łowieckich (kniejówkę i lufy śrutowe), a wniosek o wydanie kolejnego egzemplarza broni podlega rozpatrzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, KGP postanowieniem z [...] lipca 2017 r. nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że w istniejącym stanie prawnym osoby, które uzyskały pozwolenie na broń pod rządami nieobowiązującej już ustawy z 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, mogą uzyskać zaświadczenia uprawniające do nabycia broni w ilości, która jest adekwatna do ilości broni jaką nabyły one do daty zmiany stanu prawnego regulującego pozwolenia na broń palną, czyli do [...] marca 2000 r. Zatem, w ocenie KGP, skarżący może na podstawie dotychczasowego pozwolenia posiadać dwie jednostki broni palnej myśliwskiej (kniejówka i lufy śrutowe), bowiem z taką jej ilością "wszedł" w nowy stan prawny uregulowany przepisami ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Natomiast nabycie przez niego kolejnych jednostek broni tego rodzaju jest możliwe po uzyskaniu pozwolenia na broń w trybie i na zasadach określonych aktualnie obowiązującymi przepisami. Powyższe rozstrzygnięcie KGP skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 11 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1467/17 oddalił skargę. Orzeczenie to stało się prawomocne wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez żadną ze stron postępowania. Powołując się na art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), skarżący po raz kolejny zażądał (pismem z [...] sierpnia 2017 r.) od organu wojewódzkiego wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie ważnego bezterminowego pozwolenia na broń palną myśliwską, wydanego w formie decyzji administracyjnej, która nie wskazuje i nie ogranicza liczby egzemplarzy jakie może on posiadać. KWP w Szczecinie postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w oparciu o art. 219 k.p.a. odmówił skarżącemu wydania wnioskowanego zaświadczenia. Postanowienie to skarżący zaskarżył zażaleniem, w którym podniósł, że organ Policji był i jest zobowiązany wydać zaświadczenie na nabycie tylu egzemplarzy broni danego rodzaju, ile sobie zażyczy posiadacz pozwolenia na broń. Postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144, art. 123 § 1 i art. 268a k.p.a., uchylił postanowienie organu wojewódzkiego i umorzył postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że żądanie skarżącego zawarte we wniosku z [...] sierpnia 2017 r. wprawdzie zostało zredagowane w odmienny sposób od uprzedniego jego żądania, ale nie zmienia to faktu, iż skarżący ponownie wystąpił o wydanie zaświadczenia, na mocy którego mógłby nabyć kolejne jednostki broni (stanowisko to znajduje potwierdzenie także w uzasadnieniu zażalenia skarżącego wniesionego na postanowienie KWP w [...] z [...] sierpnia 2017 r.). W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji publicznej jest umorzenie wszczętego po raz kolejny postępowania, bowiem dopiero wyeliminowanie takiego wcześniejszego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego w odpowiednim trybie prawnym pozwoli na ponowne przeprowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty. W przeciwnym wypadku doszłoby do ponownego rozstrzygania w tej samej sprawie administracyjnej, a to stanowiłoby niedopuszczalne w sensie prawnym działanie organów administracji. Ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już zakończonej w sposób ostateczny postanowieniem odmawiającym wydania stronie zaświadczenia uprawniającego do nabycia kolejnych jednostek broni palnej myśliwskiej skutkowałoby naruszeniem zasady trwałości rozstrzygnięcia administracyjnego, a w dalszej kolejności obligatoryjnym stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. takiego ponownie wydanego postanowienia. W skardze na ww. postanowienie KGP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie to rażąco narusza zasady postępowania administracyjnego: art. 6, art. 8, art. 10, art. 12, art. 35, art. 36, a w szczególności art. 218 k.p.a. nakładający na organ administracji obowiązek wydania: w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, nakazanie wydania mu stosownego zaświadczenia, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także wydania postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż bezspornie KWP w S. jako organ administracji publicznej prowadzi ewidencję pozwoleń na broń, a skoro skarżący figuruje w tej ewidencji, to nie ma podstaw do odmowy wydania mu takiego zaświadczenia. Umorzenie postępowania uzasadnione postępowaniem sądowym w innej sprawie jest całkowicie bezpodstawne i narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd w pełni aprobuje stanowisko KGP, który prawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącego z [...] sierpnia 2017 r. jako tożsamy z jego poprzednim wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. wszczynającym postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 11 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1467/17. Nie jest przy tym istotne, że wnioski te zostały nieco odmienne zredagowane, bowiem z ich treści jasno wynika, iż żądanie skarżącego jest tożsame, a mianowicie dotyczy wydania zaświadczenia, na mocy którego skarżący mógłby nabyć kolejne sztuki (egzemplarze) broni palnej myśliwskiej. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine w związku z art. 144 k.p.a., uchylając zaskarżone postanowienie (w całości albo w części), organ odwoławczy umarza postępowanie pierwszej instancji (w całości albo w części). Wówczas organ II instancji nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej umarza postępowanie. Warunkiem koniecznym uznania, że przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jest m.in. ustalenie, iż w sprawie nie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (tak M. Romańska [w:] H. Knysiak-Molczyk [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, komentarz do art. 105 i tam powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 417/13, LEX nr 1410182). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 145/10, LEX nr 753504, to nie przedmiot sprawy administracyjnej, zakończonej uprzednio wydaną ostateczną decyzją administracyjną, ale zawarta w tym rozstrzygnięciu norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osądzonej. Dopóki norma taka pozostaje w obrocie prawnym, stan rzeczy osądzonej będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki. Stan taki będzie zachodził, gdy wystąpi tożsamość adresatów normy indywidualnej, dyspozycji normy indywidualnej oraz jej przedmiotu (określonej rzeczy). Stwierdzenie takiego stanu obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1467/17 i kolejnym żądaniem skarżącego w przedmiocie objętym prawomocnie zakończonym postępowaniem. Tego rodzaju bezprzedmiotowość ma charakter pierwotny, co oznacza, że organ administracji publicznej nie powinien wszczynać postępowania, które jest bezprzedmiotowe, lecz odmówić jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.). Jednakże niedostrzeżenie przesłanek pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania przez organ I instancji – KWP w Szczecinie bynajmniej nie wyklucza stwierdzenia tego później - tak jak w niniejszej sprawie – na etapie postępowania zażaleniowego. Trafnie KGP ocenił, iż obowiązkiem organu administracji publicznej jest umorzenie wszczętego po raz kolejny postępowania w tej samej sprawie administracyjnej. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 p.p.s.a., Sąd stwierdza brak podstaw do jego wydania, bowiem w toku rozpoznawania sprawy nie dopatrzył się istotnych naruszeń prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 132 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.