II SA/Wa 1955/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1955/09 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury wojskowej w drodze wyjątku postanawia odmówić przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1955/09 oddalił skargę A. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury wojskowej w drodze wyjątku. W dniu 18 marca 2010 r. A. R. wniósł do WSA w Warszawie pismo, w którym zwrócił się o rozpoznanie sprawy stwierdzając, że z uwagi na swoją chorobę zapomniał o możliwości wglądu do akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe pismo z akt sprawy wydano pełnomocnikowi skarżącemu – jego żonie D. R. – odpis sentencji wyroku nieprawomocnego z dnia 9 marca 2010 r. Odpis ten doręczono w dniu 26 marca 2010 r. W tym samym dniu skarżący złożył do akt pismo (pismo z dnia 26 marca 2010 r., k. 45-46 akt sprawy), w którym wystąpił o stworzenie możliwości odwołania od orzeczenia Sądu i o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wydanego w sprawie wyroku. Sformułowane w ten sposób żądanie skarżący uzasadnił chorobą [...], wskutek której, jak stwierdził, przeoczył termin zakreślony przez Sąd. Sąd uznał, iż pismo to stanowi w części wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (żądanie "wydania odwołania się do Sądu"), zaś w pozostałej części wezwał pełnomocnika skarżącego do jego sprecyzowania w sposób umożliwiający jednoznaczne ustalenie zakresu zawartego w nim żądania. W szczególności, Sąd wezwał pełnomocnika do udzielenia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, informacji, czy pismo to stanowi wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2010 r. Jednocześnie Sąd pouczył pełnomocnika o treści art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 2 i 3 oraz o treści art. 141 § 2, art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Do wezwania załączono kopię pisma skarżącego. W wykonaniu wezwania, w zakreślonym terminie, pełnomocnik skarżącego złożyła do akt pismo, w którym oświadczyła, że pismo z dnia 26 marca 2010 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a powstałe uchybienie terminu było wynikiem trudności w porozumieniu się ze skarżącym spowodowanej jego choroba [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony (art. 87 § 4) oraz uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przy czym doręczenie odpisu sentencji wyroku ma miejsce tylko wówczas, gdy wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, a uzasadnienia nie sporządza się z urzędu (art. 139 § 4 ustawy) bądź wtedy, gdy w sprawie strona działająca bez adwokata lub radcy prawnego, na skutek pozbawienia wolności, była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku (art. 140 § 2 ustawy). W przypadku zaś, gdy termin siedmiodniowy został przekroczony, a strona złożyła wniosek o jego przywrócenie, zastosowanie mają przepisy art. 85 – 89 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym początek terminu będzie zawsze przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 w związku z art. 83 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego), a jego koniec na dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sądzie lub oddania go w polskim urzędzie pocztowym (art. 83 § 1 i § 3 i art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczy zgłoszenia do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z pewnością sformułowanie tego rodzaju wniosku przez stronę (jej pełnomocnika) jest możliwe tylko wówczas, gdy wiedziała ona o uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie moment powzięcia wiadomości o powstałym uchybieniu należy odnieść do pełnomocnika skarżącego, który, co wymaga podkreślenia, został ustanowiony jeszcze przed wydaniem wyroku (pełnomocnictwo z dnia 16 grudnia 2009 r. – w aktach, k. 26), a pierwszą czynność w sprawie podjął po doręczeniu mu w dniu 27 kwietnia 2010 r. wezwania do sprecyzowania pisma skarżącego z dnia 26 marca 2010 r. Natomiast jego pierwszą czynnością w sprawie, dokonaną w dniu 28 kwietnia 2008 r., było właśnie wykonanie ww. wezwania, czyli złożenie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenia .uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Zestawiając powyższe daty, należy stwierdzić, że pełnomocnik dochował siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przechodząc z kolei do oceny okoliczności podanych przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, trzeba wskazać, że brak winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/05 LEX nr 192260). W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego – D. R., powołując się wyłącznie na utrudniony kontakt z mocodawcą nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Trzeba bowiem zaznaczyć, że w oparciu o udzielone w dniu 16 grudnia 2009 r. pełnomocnictwo skarżący powierzył jej prowadzenie w swoim imieniu sprawy przed WSA w Warszawie. Co więcej, udzielając pełnomocnictwa skarżący wyraźnie określił przyczynę, z powodu której upoważnił do działania swoją żonę. Stwierdził bowiem, że nie może stawać przed Sądem z uwagi na chorobę [...]. Nadto, należy zauważyć, że udzielone, ogólne pełnomocnictwo nie zostało do chwili obecnej wypowiedziane ani przez pełnomocnika ani przez mocodawcę. Przede wszystkim zaś, pełnomocnik skarżącego o konieczności wcześniejszego (tj. przed wniesieniem skargi kasacyjnej) złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został pouczony w doręczonym mu w dniu 11 lutego 2010 r. zawiadomieniu o terminie rozprawy (pkt 2 i 3 pouczenia – k. 32 akt sprawy). W konsekwencji oznacza to, że Sąd uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 6 w zw. z art. 141 § 2 ustawy i prawidłowo pouczył pełnomocnika skarżącego o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, który jest warunkiem koniecznym wniesienia skargi kasacyjnej, a przedstawione przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie stanowią podstawy do uznania, że uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku jest przez niego niezawinione. W sprawie, po stronie pełnomocnika, nie wystąpiły bowiem jakiekolwiek trudne do przezwyciężenia przeszkody, które uniemożliwiłyby mu terminowe zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z tych względów, art. 86 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.