II SA/Wa 1956/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-02

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, czy też sprawa ta powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organ administracji publicznej nie powinien był rozpatrywać wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Zgodnie z przepisami dotyczącymi funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu, takie roszczenia należą do właściwości sądów powszechnych (sądów pracy i ubezpieczeń społecznych), a nie postępowania administracyjnego. W związku z tym, organ powinien był zwrócić wniosek skarżącemu na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po zwolnieniu ze służby w Biurze Ochrony Rządu. Organ I instancji odmówił wypłaty, a następnie organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, wskazując na niewłaściwość drogi administracyjnej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów formalnych, w tym brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta S.O. Państwa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta S.O. Państwa z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta S.O. Państwa z [...] lutego 2019 r. nr [...]. Komendant Służby Ochrony Państwa (Komendant SOP/organ) decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy M. G. (skarżącego) z dnia [...] lipca 2019 r. uchylił w całości decyzję własną (organ I instancji) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego przeliczenia i wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i umorzył postępowanie I instancji. Skarżący w dniu [...] listopada 2018 r. złożył do Komendanta SOP wniosek, dotyczący wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Biurze Ochrony Rządu (BOR). Wniosek został przesłany za pomocą poczty elektronicznej na adres: [email protected]. W dniu [...] lutego 2019 r. pismem [...] Komendant SOP odmówił ponownego przeliczenia i wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w BOR, wskazując na brak podstaw prawnych do wypłaty przedmiotowego świadczenia w wysokości innej, niż wynikająca z dokonanego uprzednio naliczenia. Skarżący w terminie wniósł za pomocą e-maila odwołanie od pisma [...] z dnia [...] lutego 2019 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem Komendanta SOP. W odwołaniu skarżący wniósł o ponowne przeliczenie i wypłatę należnego świadczenia, przy zastosowaniu wskaźnika w wysokości 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Organ wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 kpa w dniu [...] kwietnia 2019 r. pismem [...] do uzupełnienia braku podpisu pod przedmiotowym wnioskiem. Skarżący uzupełnił brak podpisu przesyłając do Służby Ochrony Państwa dokument w postaci elektronicznej za pomocą profilu zaufanego ePUAP. Komendant SOP postanowił potraktować przedmiotowe pismo jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wskazał, że pismo Komendanta SOP z dnia [...] lutego 2019 r. [...] stanowi w istocie decyzję odmawiającą ponownego przeliczenia i wypłaty części ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez Skarżącego urlop wypoczynkowy. Komendant SOP decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60 i 730 k.p.a.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji w całości. Organ wskazał, że podanie skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. wniesione drogą elektroniczną nie spełnia wymogu z art. 63 § 2 pkt 2 kpa, ponieważ nie zawiera własnoręcznego podpisu, jak też nie zostało uwierzytelnione przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego czy też profilu zaufanego ePUAP. Wskazał, że z akt sprawy nie wynika także, aby organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego podania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wskazał, że brak podpisu stanowi brak formalny, który może zostać usunięty w trybie art. 64 § 2 kpa. Podniósł, że niewłaściwe było rozpoznanie podania niepodpisanego przez stronę. Wskazał, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma zastosowania § 2 art. 138 k.p.a., który umożliwia organowi odwoławczemu wdawanie decyzji kasacyjnych. Podniósł, że w wypadku, gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. to może tylko uchylić i zmienić decyzję lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie w I instancji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2018 r., IOSK 3325/18). Podniósł, że zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu, uchylonej na podstawie art. 391 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Służbie Ochrony Państwa, funkcjonariusz może dochodzić roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych przed sądem okręgowym - sądem pracy ubezpieczeń społecznych. Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe jest inną należnością pieniężną, o której mowa w art. 97 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, na co wprost wskazuje treść art. 90 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 105 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zatem, żądanie wypłaty zaległej części ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy może być dochodzone na drodze postępowania sądowego przed sądem okręgowym pracy, a nie w trybie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego w ocenie organu należało orzec jak w sentencji decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów formalnych polegającego na braku wezwania przez organ I instancji, skarżącego do usunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie zgodnie z art. 64 § 2 k p a. Wskazał, że takie postępowanie organu spowodowało, że przy zaakceptowaniu stanowiska organu skarżący utracił termin wynikający art. 145 a k.p.a., który daje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. W związku z powyższym wnosił uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji ją decyzji co daje możliwość zachowania terminu wynikającego art. 145 a k.p.a., który to termin daje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2019 r. o uchyleniu i umorzeniu postępowanie I instancji z wniosku skarżącego dotyczącego ponownego przeliczenia i wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ppsa), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, gdy idzie o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu, uchylonej na podstawie art. 391 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, funkcjonariusz może dochodzić roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych przed sądem okręgowym - sądem pracy ubezpieczeń społecznych. Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe jest inną należnością pieniężną, o której mowa w art. 97 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, na co wprost wskazuje treść art. 90 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 105 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zatem, żądanie wypłaty zaległej części ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy może być dochodzone na drodze postępowania sądowego przed sądem okręgowym pracy, a nie w trybie postępowania administracyjnego. Przepis art. 66 § 3 k.p.a. reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo po przeprowadzonej wykładni przepisów prawa i dokładnym zbadaniu treści podania ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta podaniem należy do właściwości sądu powszechnego lub ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. W rezultacie, aby zastosować art. 66 § 3 k.p.a i zwrócić podanie wnoszącemu organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić i stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą w rozumieniu art. 1 k.p.c., a zatem sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby już z treści samego podania, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek dalszych ustaleń jednoznacznie i niewątpliwie wynika, że zgłaszane żądanie należy do drogi sądowej. Skoro więc rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie objętym ww. wnioskiem skarżącego należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, to zasadnym będzie wydanie postanowienia o zwróceniu skarżącemu przedmiotowego wniosku na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a i c. ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło