II SA/Wa 1959/20

WyrokWSA w Warszawie2021-04-09

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Sławomir Antoniuk, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego mógł odmówić przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe na podstawie wytycznych Zespołu doradczego, które zostały wprowadzone po terminie składania wniosków i które modyfikowały szczegółowe kryteria określone w rozporządzeniu?
Ratio decidendi
Minister nie miał podstaw prawnych do stosowania wytycznych Zespołu doradczego, które zostały wprowadzone po terminie składania wniosków i które zmieniały szczegółowe kryteria przyznawania stypendiów określone w rozporządzeniu. Wytyczne te nie mogły stanowić podstawy decyzji odmownej, gdyż kompetencje do określenia kryteriów przyznawania stypendiów przysługują wyłącznie Ministrowi i powinny być określone w drodze rozporządzenia. W związku z tym decyzje Ministra o odmowie przyznania stypendium zostały wydane z naruszeniem prawa i zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący P. P., student Politechniki, ubiegał się o stypendium ministra za znaczące osiągnięcia naukowe za rok akademicki 2019/2020. Rektor uczelni złożył wniosek o przyznanie stypendium, wskazując osiągnięcia zespołowe w konkursach międzynarodowych. Zespół doradczy ocenił wniosek, uwzględniając tylko nagrody w klasyfikacji generalnej, a pomijając nagrody w klasyfikacjach cząstkowych, co skutkowało niską punktacją i odmową przyznania stypendium przez Ministra. Skarżący zarzucił, że zmieniono kryteria oceny po terminie składania wniosków oraz że zastosowano nieprawidłowe zasady punktacji i zaokrąglania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z czerwca 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z grudnia 2019 r. i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz skarżącego P. P. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję z [...] czerwca 2020 r. (nr [...]), którą Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 359 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2019 r. (nr [...]) o odmowie przyznania skarżącemu stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Rektor Politechniki [...] w dniu [...] października 2019 r. zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o przyznanie studentowi II roku studiów drugiego stopnia Politechniki [...] na kierunku lotnictwo i kosmonautyka, stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Wnioskodawca podał, że P. P. w dniu [...] kwietnia 2019 r. uzyskał nagrody zespołowe w 11 konkursach [...] w USA, w dniach [...] kwietnia 2019 r. Procentowy udział skarżącego w osiągnieciach, za które przyznano nagrody zespołowe określono na 8,33 % (12-osobowy zespół). Zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (powołany zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2019 r.), w dniu [...] listopada 2019 r. podjął uchwałę (nr [...]) w sprawie wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków. W odniesieniu do znaczących osiągnięć polegających na uzyskaniu nagrody zespołowej w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej pięciu państw, jako kryteria oceny ustalił: uzyskane miejsce, zasięg konkursu, prestiż konkursu, wkład w uzyskanie nagrody oraz postanowił, że przy ocenie wniosków nie uwzględnia się m. in. nagród uzyskanych w konkurencjach cząstkowych konkursu, składających się na klasyfikację generalną (pkt 5 wytycznych). Zespół doradczy uwzględnił trzy spośród dwunastu osiągnięć wymienionych we wniosku (pkt 5a,5b,5c - pierwsze i dwukrotnie trzecie miejsce uzyskane w trzech klasach konkursu [...] ). Za nagrody uzyskane przez skarżącego w pozostałych dziewięciu konkursach ([...]), Zespól nie przyznał punktów, z uwagi na to, ze zostały uzyskane w klasyfikacji cząstkowej a nie generalnej konkursu. W dniu [...] grudnia 20019 r. Zespół doradczy, na podstawie § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 sierpnia 2019 r. w sprawie powołania Zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz.Urz. MNiSW poz. 59), zatwierdził listę rankingową wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów na rok akademicki 2019/2020. P. P. został sklasyfikowany na 495 pozycji listy rankingowej (8 pkt). W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] grudnia 2019 r. odmówił przyznania skarżącemu stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się do § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz.U. z 2019 r. poz. 658),wyjaśnił, że wnioski o przyznanie stypendium oceniane były przez Zespół metodą punktową, w ramach poszczególnych dziedzin, z uwzględnieniem kryteriów określonych w § 10 ust. 2 rozporządzenia oraz szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków, zawartymi w załączniku nr [...] do uchwały nr [...] Zespołu z dnia [...] listopada 2019 r. W przypadku tego stypendium ocenie nie podlegało m. in. uzyskanie nagród w konkurencjach cząstkowych konkursu składających się na klasyfikację generalną. Ocena wniosków miała charakter porównawczy. Każdy wniosek był przeliczany proporcjonalnie do 50 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów za osiągnięcia w danej dziedzinie. Po proporcjonalnym przeliczeniu liczby uzyskanych przez studenta punktów oraz po zaokrągleniu w dół do pełnej jedności, skarżący uzyskał 8,00 pkt i został sklasyfikowany na 495 pozycji listy rankingowej. Minister dodał, że w ramach środków finansowych w budżecie przeznaczonych na stypendia za znaczące osiągnięcia dla studenta oraz limitu liczby o kwoty stypendiów (§ 14 pkt 1 i § 15 pkt 1 rozporządzenia), przyznał 488 stypendiów studentom, których wniosek o przeliczeniu uzyskał co najmniej 9 pkt. W związku z tym, przedstawione przez P. P. osiągniecia naukowe i uzyskana liczba punktów na tle innych studentów ubiegających się o stypendium Ministra w roku akademickim 2019/2020 były niewystarczające do otrzymania stypendium. P. P. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że w konkursie [...] jego dwunastoosobowa drużyna została najbardziej utytułowana. Z uwagi na liczbę członków drużyny, która była niezbędna żeby wystartować we wszystkich kategoriach, procentowy udział każdego w nagrodzie wyniósł 8%, co skutkowało odmową przyznania stypendium. Taka punktacja, zadaniem skarżącego, jest bardzo niesprawiedliwa. Ponadto nie zostały uwzględnione wszystkie "poboczne" kategorie konkursu, w których jego drużyna zajęła miejsca w pierwszej dziesiątce. Podkreślił, że w poprzednim roku uzyskał stypendium, mimo słabszych wyników oraz że wniosek złożył według wytycznych z lat poprzednich. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Organ podał, że podziela punktację wniosku oraz opinię Zespołu doradczego, który ponownie przeanalizował wniosek Rektora Politechniki [...] z [...] października 2019 r. o przyznanie P. P. stypendium za znaczące osiągnięcia, wyrażoną w protokole oceny wniosku. Wynika z niego, że Zespół spośród 12 przedstawionych osiągnięć (nagród) uwzględnił 3 (5a,5b,5c) z uwagi na to, że zostały przyznane w klasyfikacji generalnej. Pozostałe 9 nagród to nagrody w klasyfikacji cząstkowej konkursu, które zgodnie z wytycznymi nie są punktowane. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że stypendium nie zostało przyznane tylko dlatego, że w zawodach uczestniczył 12-osobowy Zespół, co rzutowało na niski wkład skarżącego w uzyskanie nagrody (8.33%), organ podał, że na etapie ponownej oceny wniosku nie jest możliwa zmiana raz ustalonego wkładu procentowego wskazanego we wniosku o przyznanie stypendium. Gdyby nawet 12-osobowy zespół podzielono na trzy zespoły (wkład 25%) startujące odrębnie w trzech klasach konkursu [...] , punktacja za pierwsze miejsce w klasie wyniosłaby 5 pkt (o 0,50 pkt mniej niż w drużynie 12-osobowej przy udziale w trzech klasach) i analogicznie punktacja za trzecie miejsce w jednej klasie wyniosłaby 4 pkt (o 1,50 pkt mniej niż w drużynie 12 osobowej). Natomiast sposób zaokrąglenia punktów (w dół) był jednakowy dla wszystkich studentów i wynikał z ustalonych wytycznych, które nie mogą być zmieniane dla części wnioskodawców w postępowaniu drugoinstancyjnym. P. P. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił, ze decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] czerwca 2020 r. "jest niesprawiedliwa i nieadekwatna do wkładu pracy członków Zespołu Politechniki [...]" , została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8 § 2 w zw. z art. 107 k.p.a. oraz art. 10 w zw. z art. 73 k.p.a. i wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że odmówiono mu przyznania stypendium na rok akademicki 2019/2020, pomimo że Zespół Politechniki [...] w prestiżowych zawodach [...] uzyskał lepsze miejsca w klasyfikacji generalnej niż w tych samych zawodach samolotów bezzałogowych w roku poprzednim, kiedy stypendium mu przyznano, zaś Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w sposób dostateczny powodów tego rozstrzygnięcia. Decyzja odmowna była spowodowana zmianą kryteriów oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra dla studentów wprowadzoną w dniu [...] listopada 2019 roku uchwałą nr [...] Zespołu doradczego, wprowadzoną w toku postępowania w sprawie przyznania stypendiów za znaczące osiągnięcia dokonane w 2019 roku, po złożeniu wniosku o przyznanie stypendium. Fakt zmiany kryteriów oceny wniosków o stypendia przyznaje Zespół doradczy w protokole z posiedzenia z dnia [...] listopada 2019 rok. Zgodnie z pkt.7 protokołu, przedmiotem posiedzenia było omówienie i uzgodnienie Wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendiów Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla studentów na rok akademicki 2019/2020. Skarżący zarzucił, że kryteria (wytyczne) oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, ustalone w uchwale Zespołu doradczego nr [...] w dniu [...] listopada 2019 r., nie mogą mieć zastosowania osiągnięć studentów za 2019 r. Zostały bowiem ustalone już po terminie wyznaczonym do składania wniosków o przyznanie stypendiów. Zdaniem skarżącego, powyższe wytyczne preferują małe drużyny i nie uwzględniają, że udział w większej ilości kategorii konkursowych objętych klasyfikacją generalną wymaga zaangażowania większej liczby członków zespołu. Zespół Politechniki [...] wystartował w większej liczbie kategorii zawodów, z większą liczbą uczestników (12), stąd procentowy wkład uczestnika w uzyskanie nagrody wyniósł 1/12 czyli 8,3%. Zmiany zasad oceny wniosków w toku postępowania weryfikacyjnego miały niewątpliwie wpływ na wydanie decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania stypendium na rok akademicki 2019/2020, albowiem w wyniku ich zastosowania zaniżono klasyfikację punktową prezentowanych we wniosku osiągnięć do poziomu eliminującego skarżącego z kręgu studentów uprawnionych do otrzymania stypendium Ministra. W obu decyzjach zastosowano w stosunku do uzyskanej przez skarżącego punktacji nieprawidłowe reguły zaokrąglenia, zarówno niezgodne z regułami matematycznymi jak i przyjętą najmniejszą jednostką punktową. Ze sposobu punktacji przyjętego w decyzji wynika, że przy przyznawaniu punktów, przy punktacji poszczególnych osiągnięć wskazanych we wniosku studenta, najmniejszą częścią były ułamki punktów, zaś najmniejszą jednostką było 0,25 pkt., co wyznaczało zakres zaokrąglenia. Ponieważ przy liczeniu zdobytych przez skarżącego punktów miało zastosowanie zaokrąglenie do 0,25 pkt, to niekonsekwentnie przy zaokrągleniu sumy ostatecznej obniżono punkty do liczby mniejszej. Skutkiem zastosowania zaokrąglenia niezgodnego z regułami matematyki, gdzie ułamek od połowy jedności zaokrągla się w górę, a nie w dół, liczba zdobytych punktów - 8,81 pkt. została zaokrąglona do 8 pkt., a powinno być 9 pkt., która to liczba punktów wystarczyłaby do uzyskania stypendium. Powyższych błędów, nie tłumaczy stanowisko Ministra, że sposób zaokrągleń użyty w decyzji stosowano w stosunku do innych wnioskodawców. W wydanych decyzjach obu instancji bezzasadnie uznano za nagrody cząstkowe a następnie nie objęto punktacją prezentowanych przeze mnie osiągnięć w postaci nagród uzyskanych w poszczególnych kategoriach, zdobytych przez Zespół Politechniki [...] w 9 kategoriach zawodów w USA. Za znaczące osiągnięcia uznano tylko nagrody za 3 osiągnięcia w zawodach [...] w USA, tj. nagrody zdobyte w kategorii Overall, natomiast nie uwzględniono pozostałych nagród zdobytych w różnych innych odrębnych kategoriach tych zawodów, m.in. Mission Performance czy Raport techniczny, traktując je jako nagrody cząstkowe. Zgodnie z regulaminem zawodów miejsca zdobyte w innych kategoriach zawodów są zaliczane do punktacji generalnej, jednakże w tych zawodach nie są one traktowane jako kategorie cząstkowe, ale jako kategorie samodzielne, na co wskazuje, że w każdej oddzielnej kategorii zawodów przyznawane jest określone miejsce, przyznawane są medale i statuetki za zajęcie określonego miejsca w danej kategorii. Zawody podzielone są na trzy kategorie w zależności od klasy samolotu - Regular, Advanced, Micro. Zgodnie z regulaminem można otrzymać maksymalnie cztery nagrody w danej klasie samolotu, nagrodę główną i 3 nagrody szczególne (raport techniczny, prezentacja techniczna, konkurencje lotnicze). Zważywszy, że są trzy kategorie samolotów, to maksymalna liczba nagród może wynieść 12. Udział w zawodach we wszystkich klasach samolotów, zgodnie z regulaminem organizatora, mógł zapewnić tylko 12 - osobowy zespół podzielony na 3 zespoły 4 - osobowe, do każdej klasy samolotu. Zespół Politechniki [...] miał skład 12 - osobowy, uczestniczył w zawodach w każdej z 3 klas samolotów bezzałogowych i uzyskał zgodnie z regulaminem 12 nagród - trzy w klasyfikacji generalnej zawodów w poszczególnych klasach samolotu i 9 nagród w pozostałych konkurencjach zawodów. Każda z tych 9 kategorii zawodów miała byt niezależny jako odrębna konkurencja, a uczestnictwo w zawodach nie było uzależnione od wyników uzyskanych w każdej z kategorii, ponieważ nie były one uznawane jako etap zawodów. W tych okolicznościach, nie można jej uznać za nagrodę cząstkowa tak jak uczyniono w skarżonej decyzji. Samo uwzględnienie w klasyfikacji generalnej zawodów uzyskanych punktów w poszczególnych kategoriach nie może być przesądzające o uznaniu nagród uzyskanych w poszczególnych 9 kategoriach za nagrody cząstkowe. Skarżący dodał, że w ubiegłym roku (2018) nagrody uzyskane w poszczególnych kategoriach zawodów samolotów bezzałogowych w USA były uwzględniane przy ocenie wniosków członków Zespołu Politechniki [...] o przyznanie stypendium. Nie były uznawane jako nagrody cząstkowe uzyskane w zawodach, albowiem obowiązujące wówczas wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia w roku akademickim 2018/2019 uznawały za punktowane nagrody uzyskane w klasyfikacji generalnej w określonej kategorii lub klasie zawodów. Skarżący zarzucił również, że w toku postępowania naruszono jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § k.p.a.) uniemożliwiając mu dostęp do akt sprawy, z uwagi na COVID-19. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę odniósł się do podniesionych w niej zarzutów, nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy podstaw niezaliczenia do punktacji w konkursie o stypendium dla studentów za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020 wyników (nagród) uzyskanych przez skarżącego w dziewięciu konkursach przeprowadzonych w ramach konkursu [...] (USA). Zespół doradczy powołany przez Ministra do oceny wniosków o stypendium ocenił te wnioski i ustalił rankingową wniosków kwalifikujących się do uzyskania stypendium. Wniosek skarżącego został sklasyfikowany na miejscu nie dającym prawa do stypendium. Nagrody dziewięciu wspomnianych wyżej konkursów nie zostały uwzględnione w punktacji, ponieważ Zespół doradczy uznał je za nagrody w klasyfikacji cząstkowej konkursu, które zgodnie z wytycznymi ustalonymi przez ten Zespół, nie są punktowane. Przechodząc do kwestii prawnych, dotyczących tej sprawy należy w pierwszej kolejności powołać się na przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis art. 359 tej ustawy stanowi, że stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi. (ust. 1). Stypendium przyznaje minister na wniosek rektora (ust. 2). Stypendium jest przyznawane na rok akademicki (ust. 3). Natomiast przepis art. 363 ustawy przyznaje temu ministrowi kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz sposobu wypłacania tych świadczeń. W wykonaniu tego ustawowego upoważnienia Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 658) stanowiąc, m. in., że rozporządzenie określa: 1) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania oraz sposób wypłacania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, zwanego dalej "ministrem": a) studentom wykazującym się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi, zwanych dalej "stypendiami dla studentów", b) dla wybitnych młodych naukowców wykazujących się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, zwanych dalej "stypendiami dla młodych naukowców" - zwanych dalej łącznie "stypendiami"; 2) rodzaje osiągnięć i sposób ich dokumentowania; Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 341 omawianej ustawy powołał zarządzeniem z 26 sierpnia 2019 r. Zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie takich stypendiów ministra. Przepis art. 341 ustawy pozwala Ministrowi na powoływanie zespołów doradczych lub ekspertów w celu przedstawienia opinii lub ekspertyzy na jego potrzeby. W zarządzeniu Minister określił, że do zadań Zespołu należy: 1) ocena wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, zwanego dalej "ministrem", dla studentów i wybitnych młodych naukowców; 2) ocena wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania stypendiów, o których mowa w pkt 1; 3) przedstawienie ministrowi wyników ocen wniosków, o których mowa w pkt 1 i 2. wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców. Z akt sprawy wynika, że podstawą oceny wniosków studentów ubiegających się o stypendia na rok akademicki 2019/2020 były wytyczne ustalone przez Zespół doradczy uchwałą nr [...] z [...] listopada 2019 r., podjętą na podstawie § 7 ust. 1 wspomnianego zarządzenia tegoż Ministra z 26 sierpnia 2019 r. Wytyczne wprowadziły zmiany w stosunku do wytycznych obowiązujących w poprzednim roku akademickim 2018/2019, zawartych w uchwale Zespołu doradczego nr [...] z [...] listopada 2018 r. Te właśnie zmiany, według skarżącego, dla niego niekorzystne, stanowią główne źródło zarzutów skargi. Zdaniem Sądu postanowienia wytycznych Zespołu doradczego zawierają w istocie uszczegółowienie kryteriów i trybu przyznawania stypendiów. W pkt 4 wytycznych określono kryteria oceny osiągnięć w postaci uzyskania nagrody indywidualnej lub znaczącego udziału w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach międzynarodowych konferencji naukowych. Postanowiono, że przy ocenie tego osiągnięcia nie uwzględnia się m.in.: • nagród uzyskanych na pośrednim etapie konkursu międzynarodowego (w eliminacjach krajowych lub regionalnych do konkursu międzynarodowego), • nagród w konkurencjach cząstkowych konkursu składających się na klasyfikację generalną. Zarówno z treści art. 363 ustawy, jak i z rozporządzenia MNiSW z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców wynika, że kompetencje do określenia szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania stypendiów studentom i młodym naukowcom posiada wyłącznie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego i powinien je zrealizować w drodze rozporządzenia. Minister nie uzyskał upoważnienia do przekazania tych kompetencji innemu podmiotowi, (czego zresztą nie uczynił powołując zarządzeniem z 26 sierpnia 2019 r. Zespół doradczy do spraw tych stypendiów). W rozpoznawanej sprawie kwestia ta jest niezwykle istotna, ponieważ wytyczne Zespołu doradczego wydane niejako z inicjatywy samego Zespołu, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, stanowiły bezpośrednią podstawę decyzji Ministra w sprawie stypendium. Minister nie traktował ustaleń Zespołu poczynionych na podstawie tych wytycznych według reguł postępowania dowodowego, określonych m. in. w art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 w k.p.a. Decyzja Ministra została oparta na wytycznych, ustalonych uchwałą Zespołu z [...] listopada 2019 r., a więc wprowadzonych w życie po złożeniu wniosków o stypendia na rok akademicki 2019/2020. Ponadto wytyczne zmieniały postanowienia wytycznych poprzednio obowiązujących w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W wytycznych - uchwale nr [...] z [...] listopada 2018 r. w ust. 8 pkt 2 jest mowa o nieuwzględnianiu przy ocenie wniosków o stypendium m.in. nagród w klasyfikacji cząstkowej (tj. w poszczególnych konkurencjach składających się na klasyfikację generalną ), a nie klasyfikacji generalnej zawodów – z wyjątkiem nagród w klasyfikacji generalnej w określonej kategorii lub klasie zawodów. Nowe wytyczne z [...] listopada 2019 r. zaostrzają więc kryteria oceny tego osiągnięcia, czyniąc to w trakcie postępowania o przyznanie stypendium. Co jednakże istotne - wytyczne naruszają wspomniane rozporządzenie MNiSW z 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów tego Ministra, ustalające szczegółowe kryteria i tryb przyznawania stypendiów, ponieważ w ramach tych szczegółowych kryteriów Ministra nie przewidziano przy ocenie wniosków o stypendium wyłączeń takich osiągnięć, które zostały zdyskwalifikowane w wytycznych Zespołu doradczego (§ 2 pkt 5 i § 10 ust. 2 pkt 1 d rozporządzenia Ministra). Sąd nie podziela stanowiska organu co do tego, że wytyczne, którymi kierował Zespół doradczy przy ocenie wniosków o stypendium należy odróżnić od szczegółowych kryteriów oceny tych wniosków, zawartych w rozporządzeniu tegoż Ministra z 1 kwietnia 2019 r. Można te wytyczne nazywać "ustalonym zbiorem wskazówek dla ekspertów co do sposobu dokonywania merytorycznej, eksperckiej oceny poszczególnych osiągnięć". Nie zmienia to faktu, że wiele z tych "wskazówek" (w tym te, które są przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie) to faktycznie kryteria oceny wniosków, wiążące Zespół i finalnie Ministra podejmującego decyzje w sprawie stypendium. Są to w dodatku kryteria wprowadzone w toku postepowania o przyznanie stypendium. Należy w związku z tym zwrócić uwagę na to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w rozporządzeniu z dnia 14 listopada 2019 r. zmieniającym rozporządzenie z 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców postanowił w § 2, że do postępowań w sprawie przyznania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i dla wybitnych młodych naukowców, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tej reguły międzyczasowej, chroniącej interesy stron w toku postępowania nie zachowano wprowadzając nowe wytyczne - kryteria oceny wniosków o stypendium po złożeniu wniosków o przyznanie stypendium na rok akademicki 2019/2020. Sąd podziela stanowisko organu, że wprowadzenie wytycznych dla ekspertów oceniających wnioski o stypendia pozwala na zachowanie jednolitości i obiektywizmu ocen i tym samym decyzji podjętych na ich podstawie. Dla Sądu kryterium badania zaskarżonych decyzji jest jednak ich zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, w tym prawem materialnym określającym podstawy wydawania takich rozstrzygnięć. Sąd ma na uwadze kompetencje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do powoływania zespołów doradczych lub ekspertów w celu przedstawienia opinii lub ekspertyzy na jego potrzeby (art. 341 ustawy). W tym zakresie upoważnienia nie mieści się jednak, zdaniem Sądu, ustalanie wytycznych, zawierających kryteria stanowiące podstawę decyzji Ministra w sprawach stypendium, w szczególności takich, które modyfikują szczegółowe kryteria ustalone przez Ministra w akcie prawa powszechnie obowiązującego. Minister wydając decyzję o odmowie przyznania skarżącemu stypendium na podstawie postanowień Zespołu doradczego, kierującego się wytycznymi - kryteriami, wydanymi bez podstawy prawnej, w trakcie postępowania o przyznanie stypendium, ponadto niezgodnymi z rozporządzeniem tegoż Ministra z 1 kwietnia 2019 r. naruszył przepisy § 2 pkt 5 i § 10 ust. 2 pkt 1 d tego rozporządzenia, a także art. 7 i art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Organ rozpatrując ponownie sprawę uwzględni prawne umocowanie i charakter tych wytycznych, w szczególności wymaganie, że nie mogą one naruszać (zmieniać lub modyfikować) szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów, których określenie leży wyłącznie w kompetencjach MNiSW. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ) i c) w zw. z art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło