II SA/Wa 196/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w zakresie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z [...] września 2015 r. utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z [...] czerwca 2015 r., w części określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej [...] J.S. oraz uchyliła i ustaliła nowe, w części dotyczącej stopnia wojskowego, tj. [...] na [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 20 ust. – 3 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 666 ze zm.) oraz § 4, § 17 i 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (t. j. Dz.U. 2014 r., poz. 1078 ze zm.) oraz § 11 i § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2015 r. poz. 761) oraz § 5 pkt 7 i § 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013). W uzasadnieniu organ wskazał, że RWKL w [...], po przeprowadzeniu specjalistycznych badań lekarskich oraz zebraniu innych dokumentów orzeczniczo – medycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, wydała [...] czerwca 2015 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała: A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1. uogólnioną chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, zwłaszcza szyjnego z dyskopatią C5/C-6 i C-6/C-7 i lędźwiowego z dyskopatią L-4/L-5/S-1 oraz stawów z towarzyszącą dną moczanową - powodującą znacznie upośledzenie układu ruchu § 34 pkt 7, § 59 pkt 2, § 62 pkt 2, § 77 pkt 11; 2. niewyrównaną cukrzycę typu II z cechami nefropatii cukrzycowej i zaburzeniami lipidowymi - wymagającą leczenia § 54 pkt 4, § 60 pkt 2;. 3. miażdżycę uogólnioną, zwłaszcza tętnic kończyn dolnych i naczyń mózgowych, znacznie upośledzającą sprawność ustroju § 39 pkt 8; 4. organiczne zaburzenia nastroju znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne i funkcjonowanie społeczne § 73 pkt 2. B. Schorzenia współistniejące: 5. nadciśnienie tętnicze - § 39 pkt 1, 6. przewlekły nieżyt gardła i krtani - § 27 pkt 1, 7. niedokrwienna choroba serca, stabilna - 38 pkt 4, 8. nadwzroczność obu oczu - § 13 pkt 2, 9. zespół neurasteniczny w wywiadzie - § 66 pkt 1, 10. niewydolność żylna kończyn górnych - § 79 pkt 2, 11. kamica pęcherzyka żółciowego - 44 pkt 3. Schorzenie ad. 9 - pozostaje w związku ze służbą wojskową - podstawa zał. nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. - poz. 12 (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 ze zm.), pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Na podstawie stwierdzonych rozpoznań zaliczono orzekanego do I grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, z datą powstania [...] czerwca 2009 r. Ponadto stwierdzono, że jest całkowicie niezdolny do pracy, a inwalidztwo jest trwałe. Orzeczenie odnośnie związku chorób ze służbą wojskową wydano w oparciu o ustalenia zawarte w orzeczeniu RWKL w [...] nr [...] z [...] maja 2014 r. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że w oparciu o dokumentację orzeczniczo – lekarską aktualnych badań i konsultacji lekarskich występujące u J.S. schorzenia uzasadniały stwierdzenie, że jest on trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – Kategoria N. Jednocześnie organ orzekł (w pkt 11 orzeczenia) o tym, które ze stwierdzonych schorzeń pozostają w związku ze służbą wojskową oraz które nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi J.S. do tutejszego Sądu. Skarżący podniósł, że orzeczenia nie rozstrzygają istoty sprawy – tj. wskazań do pomocy w codziennej egzystencji. W piśmie z 14 marca 2016 r., nazwanym uzupełnieniem skargi, ustanowiony pełnomocnik podniósł: 1) Naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w zakresie faktycznego stanu zdrowia skarżącego, a co za tym idzie zdolności skarżącego do samodzielnej egzystencji, w tym wpływu schorzeń skarżącego na zdolność wykonywania podstawowych czynności życia codziennego, takich jak poruszanie się, czynności dotyczące higieny osobistej, przygotowywania posiłków, robienia zakupów. 2) Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w związku z § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez brak należytego pouczenia skarżącego co do możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] września 2015 r. do sądu powszechnego. 3) Naruszenia art. 227 k.p.a., poprzez rozpoznanie odwołania skarżącego z 28 września 2015 r., uzupełnionego pismem z 20 października 2015 r. w trybie postępowania uregulowanego w Rozdziale 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego dotyczącego skarg, zamiast z zastosowaniem przepisu art. 4779 k.p.c. Pełnomocnik alternatywnie wniósł o uznanie, że CWKL w [...] dopuściła się bezczynności w zakresie obowiązku przekazania do sądu powszechnego odwołania skarżącego z 28 września 2015 r., uzupełnionego pismem z 20 października 2015 r. i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślił, że organ miał świadomość, iż skarżącemu przysługuje droga odwołania do sądu powszechnego, o czym nie poinformował skarżącego. W kolejnym piśmie z 24 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dołączenie do akt pełnej dokumentacji medycznej skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń i ich związku ze służbą wojskową. Podniósł, że sąd administracyjny nie jest właściwy w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Odnosząc się do skargi w części dotyczącej niezdolności do samodzielnej egzystencji organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, by skarżący wymagał stałej i długotrwałej opieki pełnionej przez 24h na dobę, a jedynie wskazuje ona na konieczność okresowej pomocy i to w ograniczonym zakresie w niektórych czynnościach. W konkluzji stwierdził, że skarżący ani nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił wadliwości ustalenia stanu faktycznego – stanu zdrowia skutkującego uznaniem, że nie jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa, w tym niezdolności do samodzielnej egzystencji jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1203/04 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzić należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego i w konsekwencji zakwalifikowanie do danej grupy inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią - w obecnym stanie prawnym – przepisy ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.), ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 871), ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), czy ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 1037). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby ze służbą wojskową (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publ. OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publ. ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń, m.in. dla celów zaopatrzenia emerytalnego stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Dopuszczalna jest natomiast skarga J.S w części dotyczącej określenia zdolności do pełnienia służby wojskowej. Wprawdzie skarżący w skierowanej do Sądu skardze nie kwestionuje orzeczonej w stosunku do niego kategorii N – niezdolny, ale zaskarżając orzeczenie w całości obliguje Sąd do kontroli legalności orzeczenia w tym zakresie. W ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie w tej części nie narusza wskazanych w osnowie orzeczenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Rozmiar stwierdzonych schorzeń skarżącego wskazuje, że skarżący jest trwale niezdolny do służby. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż skarżący de facto nie zaskarża orzeczenia w zakresie zdolności do pełnienia służby, skargę w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej należało jako bezzasadną oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.