II SA/Wa 1960/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2542/19, wydanym w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z 19 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2542/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. M. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Odpis wyroku z uzasadnieniem (sporządzonym na wniosek strony skarżącej) został doręczony ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej – adwokat N. G. w dniu 13 lipca 2020 r. Natomiast w dniu 12 sierpnia 2020 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej nadał do tut. Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Odpis ww. opinii wraz ze stosownym pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia wyroku Sąd doręczył skarżącej 28 września 2020 r. W dniu 29 września 2020 r. skarżąca nadała pismo procesowe, do którego załączyła osobiście przez nią sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku z 19 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2020 r. wydanym w sprawie o tej samej sygnaturze, odrzucił skargę kasacyjną osobiście sporządzoną przez skarżącą. Pismem z [...] marca 2021 r., skarżąca wniosła o "podjęcie sprawy z przywróceniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej lub skargi o wznowienie postępowania od wyroku z dnia 19.05.2020 r. spod sygn.. II SA/Wa 2542/19". W uzasadnieniu wskazała, że "podtrzymuje merytoryczną treść stanowiska do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 1 sierpnia 2020 r. wnosząc szczegółowe i wybrane dowody w sprawie trwającej w Apelacji [...] od 1993 r.". Wskazała ponadto, że kwestionuje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2542/19, a także wyjaśniła, że zebrane przez nią dowody z pracy na rzecz Skarbu Państwa, załączone do pisma, uzasadniają jej wniosek z 2015 r. o przyznanie świadczenia za pracę od 1993 r. Zarządzeniem z 2 kwietnia 2021 r. wezwano skarżącą do wskazania czy ww. pismo stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, czy też skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem tut. Sądu z 19 maja 2020 r. sygn.. akt II SA/Wa 2542/19, pod rygorem potraktowania pisma jako skargi o wznowienie postępowania. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe, pismem z 13 maja 2021 r. wskazała, że "podtrzymuje wniosek o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu". Wobec powyższego tut. Sąd uznał pismo skarżącej z [...] marca 2021 r. za skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem tut. Sądu z 19 maja 2020 r. sygn.. akt II SA/Wa 2542/19 i zarządzeniem z 20 maja 2021 r. zarejestrowano sprawę pod nową sygnaturą - II SA/Wa 1960/21. Zarządzeniem z 23 lipca 2021 r. wezwano skarżącą, na podstawie art. 280 § 2 p.p.s.a., do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni, okoliczności podniesionych w piśmie z [...] marca 2021 r. stwierdzających dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie o sygn. II SA/Wa 2542/19. W odpowiedzi, pismem z [...] września 2021 r., skarżąca wskazała, że: podtrzymuje wniosek do skargi o wznowienie postępowania, a także wniosła o wezwanie Prezesa Rady Ministrów do stwierdzenia nieważności decyzji i jej uchylenia w całości na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem wydana została na niejasnych i uznaniowych kryteriach, w miejsce norm prawnych. Skarżąca wniosła o orzeczenie na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., że w sprawie zachodzi niezgodność z Konstytucją - według Wyroku TK z dnia 12 maja 2015 r., sygn.. akt P 46/13. Ponadto wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Rady Ministrów z [...] lipca 2015 r., "albowiem zachodzą przyczyny określone w innych przepisach z naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., iż w dniu jej wydania, zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa – z art. 273 § 2 p.p.s.a. albowiem opierała się na niejasnych kryteriach "nie bo nie". Dalej wskazała, iż terminem, o którym dowiedziała się, że "adw. G. rażąco narusza art. 271 p.p.s.a, iż nie zna wyroku TK sygn.. P. 46/13 wydanego przed decyzją E. K." (...) jest dzień 10 sierpnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII p.p.s.a. Zatem możliwość żądania wznowienia postępowania, dotyczy tylko tych postępowań, które zakończone zostały wydaniem orzeczeń (wyroków, postanowień), które stały się prawomocne, tj. nie przysługuje od nich żaden środek odwoławczy ani nie ma możliwości ich uchylenia, tudzież zmiany w trybie art. 165 p.p.s.a., ponieważ są orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie. Przede wszystkim podkreślić należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 270 p.p.s.a.), którą można oprzeć na ściśle określonych podstawach. W świetle przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 p.p.s.a.), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 p.p.s.a.), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a). W myśl art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy skarga nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, nie zaś gdy podstawa ta, nie jest merytorycznie uzasadniona. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu skarżąca nie spełniła obu wskazanych w art. 280 § 1 p.p.s.a. wymogów dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu okoliczności wskazane zarówno w skardze z [...] marca 2021 r. jak i w piśmie z [...] września 2021 r. nie pozwalają w jednoznaczny sposób ustalić kiedy rozpoczął swój biegu termin określony w art. 277 p.p.s.a. Strona skarżąca nie wypełniła zobowiązania nałożonego przez Sąd w drodze zarządzenia z 23 lipca 2021 r. Zakładając nawet, że wskazana w piśmie z [...] września 2021 r. data – 10 sierpnia 2020 r. – jest datą, w której skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia, to wniesiona przez nią skarga w dniu [...] marca 2021 r. i tak zostałaby złożona z uchybieniem 3 miesięcznego terminu do jej wniesienia. Skarżąca była na przestrzeni roku pouczona przez tut. Sąd o przepisach dotyczących dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania, a także Sąd dołożył staranności w odczytaniu intencji skarżącej, dwukrotnie zwracając się do niej o doprecyzowanie pisma z [...] marca 2021 r., z czego raz w zakresie jego charakteru, a za drugim razem wiążąc wezwanie dot. wykazania przesłanek i zachowania terminu pouczeniem o treści przepisów. Powyższe pozwala uznać, że skarżąca na żadnym etapie nie kwestionuje zasadności uznania jej pisma za skargę o wznowienie postępowania, a jednocześnie nie wskazuje nigdzie w sposób niebudzący wątpliwości daty rozpoczęcia biegu terminu z art. 277 p.p.s.a. Wskazać też należy, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie stanowią w ocenie Sądu żadnej z podstaw wznowienia postępowania. Nie jest to w szczególności podstawa wskazana w art. 273 § 2 p.p.s.a., a zatem okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, który mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, jak również art. 272 § 1 p.p.s.a. dotyczące sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Podstawą zaskarżonego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2542/19 postanowienia Prezesa Rady Ministrów, był art. 61a k.p.a., a sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia socjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Tymczasem cytowane w pismach skarżącej orzeczenie TK, dotyczy w istocie art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa ta została poddana ocenie TK w sprawie dotyczącej nieruchomości położonych w granicach [...], które ulegały od 21 listopada 1945 r. komunalizacji na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.). Należy zatem podsumować, że skarżąca nie wypełniła zobowiązania nałożonego na nią w drodze zarządzenia z 23 lipca 2021 r. tj. nie wskazała w sposób niebudzący wątpliwości zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie, jak i nie uprawdopodobniła okoliczności podniesionych w piśmie z [...] marca 2021 r. stwierdzających dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie o sygn. II SA/Wa 2542/19. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącą okoliczności nie mają związku ze sprawą, nie stanowią tego rodzaju okoliczności które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, z której skarżąca nie mogłaby skorzystać w poprzednim postępowaniu, o czym jest mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., a powołany wyrok TK z 12 maja 2015 r., sygn.. akt P 46/13 nie znajduje odniesienia do niniejszej sprawy, czego z resztą skarżąca nie próbowała nawet wykazać. Z treści skargi o wznowienie wynika bowiem jedynie, że skarżąca kwestionuje zasadność zarówno wyroku wydanego w sprawie o sygn. II SA/Wa 2542/19, jak i stanowiska pełnomocnika wyznaczonego jej z urzędu, wyrażonego w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu pisma procesowe skarżącej stanowią przejaw nadużycia konstytucyjnego prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.