II SA/Wa 1962/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-20
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego podlega oddaleniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej, co oznacza, że strona jest zwolniona od kosztów od momentu wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, gdyż sytuacja materialna skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny i otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd rozpoznał wniosek w dwóch częściach: zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla M. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. z dnia 10 kwietnia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla M. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.
M. S. wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2011 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści wniosku i akt sprawy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a osiągany w tym gospodarstwie dochód sprowadza się do renty z tytułu niezdolności do pracy (wg informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – pismo z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] – za miesiąc maj 2010 r. należnej w wysokości 706,29 zł brutto).
Jak wynika z kolei z treści dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny od dnia 14 sierpnia 1990 r., a wypłata przyznanego mu świadczenia rentowego, z uwagi na odmowę jej odbioru, została od dnia 1 lipca 2003 r. wstrzymana (k. 4, k.12, k. 17 akt administracyjnych).
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do dodatku mieszkaniowego przewidzianego w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący świadczenia z zakresu pomocy społecznej (por. art. 3 tej ustawy).
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W tej zaś części, wykazana sytuacja materialna skarżącego, przy uwzględnieniu przyznanego mu statusu osoby bezrobotnej, uniemożliwia mu poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania.
W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło