II SA/Wa 1963/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – oddala skargę – Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 61a k.p.a. w zw. z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi J. K.na przetwarzanie danych osobowych przez Straż Gminną w [...]. W uzasadnieniu powyższego postępowania Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, iż do biura organu wpłynęło w dniu 12 czerwca 2013 r. pismo J. K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania przeciwko Straży Gminnej w [...]. W treści przedmiotowej skargi wymieniony zakwestionował procedury pozyskiwania danych osobowych, nie zaś sam proces przetwarzania przez tę Straż jego danych osobowych. Dodatkowo z udzielonych pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. wyjaśnień jednoznacznie wynikało, iż Straż Gminna w [...] nie przetwarzała danych osobowych skarżącego, gdyż jak zainteresowany sam wskazał cyt.: "żądanych danych nie wypełniłem i nie zostałem wezwany do ich uzupełnienia". W tym stanie faktycznym w dniu [...] grudnia 2013 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał postanowienie, mocą którego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na przetwarzanie danych osobowych skarżącego przez ww. Straż. Od tego postanowienia J. K.wniósł zażalenie, w którym przedstawił własną ocenę stanu faktycznego, a także zwrócił się o "powtórne przeanalizowanie całej sprawy i wszczęcie postępowania jak we wniosku". Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż treść przepisu art. 61 § 1 k.p.a. wskazuje, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie zaś do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych stwierdził, iż po stronie J. K.nie występuje interes prawny lub obowiązek uzasadniający uznanie go za stronę postępowania w sprawie, której dotyczy jego skarga. Na powyższe wskazuje treść pisma skarżącego z dnia 10 czerwca 2013 r., z którego nie wynika aby doszło do przetwarzania jego danych osobowych przez Straż Gminną w [...], co za tym idzie, aby prawo do ochrony jego danych osobowych zostało naruszone. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Jednak skarżący, zarówno w złożonej do Generalnego Inspektora skardze, jak i zażaleniu złożonym od wydanego postanowienia, zakwestionował procedury pozyskiwania danych osobowych przez Straż Gminną w ramach prowadzonych postępowań mandatowych, nie odnosząc powyższego do przetwarzania jego danych osobowych. Nie sposób zatem uznać aby w przedmiotowej sprawie skarżący posiadał interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., a tym samym aby mógł zostać uznany przez organ ochrony danych osobowych za stronę postępowania administracyjnego. Powyższe, z uwagi na treść art. 61a § 1 k.p.a., skutkowało koniecznością wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2014 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w sposób powodujący wszczęcie postępowania przeciwko Straży Miejskiej w [...] o nakazanie zaprzestania zbierania danych osobowych w dotychczasowym zakresie i ograniczeniu ich do imienia i nazwiska, nr PESEL i adres zamieszkania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dniu [...] maja 2013 r. został sfotografowany przez Straż Gminną w [...] za przekroczenie prędkości. Wraz z informacją o wykroczeniu przesłano mu do wypełnienia arkusz, który zawierał szereg danych osobowych, a których zasadność podawania wzbudziła obawy skarżącego. W tej sytuacji skarżący pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wnioskiem o wszczęcie postępowania przeciwko organowi, który przesłał przedmiotowy arkusz do wypełnienia. W odpowiedzi organ Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia 13 września 2013 r. stwierdził, "że pismo (skarżącego) stanie się impulsem do rozważenia zainteresowania się sprawą z Urzędu". W związku z tym skarżący pismem z dnia 18 października 2013 r. skierował do Generalnego Inspektora zapytanie o zasadność zbierania przez Straż Gminną do wystawienia mandatu następujących danych: 1) numer telefonu, 2) adres e-mail, 3) seria i nr dowodu osobistego, 4) imię ojca i matki, 5) nazwisko rodowe matki, 6) data urodzenia, 7) nr prawa jazdy, 8) data wydania, 9) organ wydający dokument, 10) kategoria prawa jazdy, 11) nr blankietu prawa jazdy. Skarżący podkreślił, iż występując do organu Ochrony Danych Osobowych poinformował ten organ o zbieraniu danych osobowych przez Straż Gminną w [...] w zakresie przekraczającym jakiekolwiek uzasadnienie dla powstałej sytuacji. Dlatego też Generalny Inspektor powinien z urzędu wszcząć postępowanie. Skarżący od początku był świadom, że nie będzie stroną tego postępowania. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga J. K.nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dającego podstawę do jego uchylenia. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć (§ 2). O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (§ 4). W myśl natomiast art. 61a § 1 k.p.a., będącym podstawą podjęcia zaskarżonego postanowienia, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. zawnioskował do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o wszczęcie postępowania wobec Straży Gminnej w [...], mającego na celu wymuszenie zaprzestania przez wymienioną Straż zbierania danych osobowych zbędnych dla prowadzenia postępowań mandatowych. Skarżący jednocześnie oświadczył, iż w jego indywidualnej sprawie kwestionowanych danych nie podał i nie był przez Straż Gminną w [...] wzywany do ich uzupełnienia. Stwierdzenie w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych wskazuje, iż każda osoba fizyczna może żądać ochrony swoich danych osobowych i wszczęcia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (art. 8 ust. 1 powołanej ustawy) postępowania administracyjnego w swojej sprawie. Natomiast domagając się wszczęcia postępowania o usunięcie naruszenia prawa w procesie przetwarzania danych osobowych w sprawie, która nie dotyczy praw lub obowiązków wnioskodawcy, w istocie taka osoba domaga się od organu Ochrony Danych Osobowych wszczęcia postępowania z urzędu. W takiej zaś sprawie wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W świetle bowiem powołanego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interes prawny" oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. O tym bowiem, czy jest się stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola danej osoby, ani podnoszone przez nią naruszenia interesu faktycznego. Skoro ustawa o ochronie danych osobowych określa skarżącemu prawo do ochrony własnych danych osobowych, to żądając wszczęcia postępowania w sprawie go niedotyczącej, nie może on wykazać posiadania interesu prawnego, a co najwyżej posiadanie interesu faktycznego. Tym samym nie jest on stroną postępowania, o którego wszczęcie wnioskuje. Należy dostrzec, że ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Zatem w realiach niniejszej sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych był obowiązany wydać, na podstawie ww. przepisu, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, co też uczynił. Biorąc pod uwagę, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, obligowało to Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.