II SA/Wa 1963/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Policji wydał decyzję z dnia [...] września 2017 r. nr [...], mocą której utrzymał w mocy decyzję Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania I. B. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja organu II instancji została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 97 ust. 5 i art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. I. B. jest funkcjonariuszem Centrum Szkolenia Policji w [...] W trakcie pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji, na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. KGP, skarżąca otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] (miejscowości pobliskiej ówczesnego miejsca pełnienia służby). Pozytywna ocena uprawnień do tego świadczenia nastąpiła na podstawie załączonego do wniosku aktu notarialnego z dnia [...] maja 2004 r. stanowiącego umowę przedwstępną sprzedaży, w wyniku którego strona zobowiązała się do zawarcia do dnia [...] czerwca 2004 r. umowy końcowej zakupu ww. lokalu mieszkalnego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że wydanie mieszkania nastąpiło jeszcze przed sporządzeniem wymienionego aktu notarialnego. Z dniem [...] lutego 2005 r. strona został przeniesiona do dalszego pełnienia służby w Centrum Szkolenia Policji w [...] i w latach 2006-2012 pobierała równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Oświadczeniem mieszkaniowym z dnia [...] czerwca 2017 r. I. B. wystąpiła do Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] o przyznanie od czerwca 2017 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Podkreśliła, że wraz z mężem posiada dom jednorodzinny w miejscowości S., z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby przekracza dwie godziny w obie strony. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w [...] odmówił prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uzasadniając to utratą prawa do lokalu w miejscu pełnienia służby Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym poinformowała, że w 2005 r. zaczęła pełnić służbę w Centrum Szkolenia Policji w [...] i w tym samym roku sprzedała mieszkanie w [...] i wybudowała dom w miejscowości S. Zarzuciła organowi I instancji błędną interpretacje zrzeczenia się prawa do dotychczas zajmowanego lokalu. Komendant Główny Policji w treści decyzji z dnia [...] września 2017 r. stwierdził, że przedmiotem kontroli organu II instancji jest kwestia oceny uprawnień funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy w miejscu pełnienia służby utracił on prawo do mieszkania. Stosownie do brzmienia art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwutorowo, a mianowicie bądź przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, to jest pomoc finansowa, o której stanowi art. 94 ust. 1 ustawy oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego określony w art. 92 ust. 1 ustawy. Podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest bowiem formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 powołanej ustawy. Art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, iż policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast w myśl art. 95 ust. 1 pkt 1 i 4 ww. ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art 94 oraz w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. Zdaniem organu z powyższych przepisów wynika, że prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje policjantowi, jeżeli skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz jeżeli on sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej i na skutek tego przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Potwierdzeniem powyższego jest treść przepisu § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., według którego równoważnika pieniężnego za brak lokalu, mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1 lub jeżeli otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżąca na podstawie decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] (miejscowości pobliskiej ówczesnego miejsca pełnienia służby). Skarżąca była wówczas funkcjonariuszem Komendy Głównej Policji. Przeniesienie strony do dalszego pełnienia służby w Centrum Szkolenia Policji w [...] spowodowało, że skarżąca posiadała mieszkanie w miejscu pełnienia służby, czego sama zainteresowana nie kwestionuje. Gdyby zatem I. B. nie zbyła lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] miałaby nadal zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż zamieszkiwałby w miejscu pełnienia służby, w lokalu na nabycie którego otrzymała wcześniej pomoc finansową. KGP zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania od czerwca 2017 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu, gdyż skorzystała wcześniej z pomocy finansowej ze środków budżetu państwa na uzyskanie lokalu mieszkalnego a następnie zbyła ten lokal mieszkalny. I. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Przedmiotowej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, tj.: art. 94 ust. 1 ustawy o Policji powodujące uznanie, że odwołującej nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy zostały spełnione przesłanki do jego wypłaty. Skarżąca zażądała uchylenia ww. decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także o zobowiązanie Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] do wydania decyzji przyznającej skarżącej prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżąca wskazała, iż policjantowi nie przysługuje uprawnienie do otrzymywania równoważnika, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do dotychczas zajmowanego lokalu lub domu. Skarżąca podkreśliła, iż w dniu składania wniosku o przyznanie równoważnika zajmowała ten sam dom, natomiast zmieniła się jedynie interpretacja prawna odnośnie tego, czy dom ten znajduje się miejscowości pobliskiej. Powodem odmowy przyznania równoważnika jest okoliczność, iż skarżąca posiadałaby mieszkanie w miejscu pełnienia służby, na nabycie którego wcześniej otrzymała pomoc finansową, gdyby go nie zbyła. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego. Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest pochodną prawa policjanta do lokalu mieszkalnego oraz przysługuje tym funkcjonariuszom, którzy nie mają zaspokojonych warunków mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W tej sytuacji należy uznać, iż przepisy art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o Policji uzależniają je wyłącznie od posiadania lokalu mieszkalnego lub domu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Skarżąca mieszka obecnie w miejscowości S. Zmiana miejsca zamieszkania była konieczna z uwagi na potrzebę poprawy warunków. Skarżąca zamieszkuje w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby. Czas dotarcia do miejsca pełnienia służby i z powrotem przekracza dwie godziny na skutek wycofania autobusów na trasie [...]. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie natomiast do § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.), równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1. W sprawie jest bezsporne, że I. B. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. uzyskała pomoc finansową na nabycie prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] W tym czasie skarżąca pełniła służbę w Komendzie Głównej Policji w W. Od [...] lutego 2005 r. skarżąca została przeniesiona do dalszego pełnienia służby w Centrum Szkolenia Policji w [...] Skarżąca wraz z mężem posiadała zatem lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, co nie jest kwestionowane w sprawie. W sprawie nie jest też sporne, że I. B., pełniąc nadal służbę w Centrum Szkolenia Policji w [...], zbyła w drodze sprzedaży wymieniony wyżej lokal mieszkalny położony w miejscu pełnienia służby, co nastąpiło [...] sierpnia 2012 r. Pełniąc służbę w dalszym ciągu w Centrum Szkolenia Policji w [...], skarżąca wraz z mężem zamieszkuje od [...] października 2005 r. w domu jednorodzinnym położonym w S., która nie jest obecnie miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby. W świetle powyższego, bezsporny jest fakt zbycia przez policjanta w 2012 r. w drodze sprzedaży lokalu mieszkalnego, zaspakajającego potrzeby mieszkaniowe policjanta i członków rodziny, położonego w miejscu pełnienia służby. Prawidłowo zatem organy, rozpoznając wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r., przyjęły, iż policjant zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego, o którym mowa w § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Stosownie do § 1 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1. Zasadnie zatem organy stwierdziły, iż policjantowi nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że gdyby skarżąca nie zbyła lokalu mieszkalnego położonego w [...], nadal posiadałaby wraz z członkami rodziny lokal mieszkalny położny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Wybór policjanta w postaci nabycia prawa do domu jednorodzinnego w miejscowości, która nie jest obecnie miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby, nie stanowi podstawy przyznania – w okolicznościach tej sprawy – prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organy obu instancji dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepisy art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wykładnia powołanych przepisów dokonana przez organ uwzględniała przy tym unormowanie zawarte w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. Pamiętać zaś należy, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest pochodną prawa do lokalu mieszkalnego. Przedstawionego toku rozumowania nie zmienia fakt nabycia przez skarżącą w 2005 r. prawa do domu jednorodzinnego położonego wówczas w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, a obecnie w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby. Stosownie bowiem do § 1 ust. 2 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Z powyższego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że istnienie negatywnej przesłanki w postaci przyznania policjantowi w służbie stałej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu nie wyłącza możliwości przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego jedynie w przypadku przeniesienia go do służby w innej miejscowości. W analizowanej sprawie skarżąca nie została przeniesiona do służby w innej miejscowości, lecz jedynie – wskutek zmian w rozkładzie jazdy – miejscowość, w której położony jest jej dom jednorodzinny, utraciła status miejscowości pobliskiej. Taka sytuacja nie jest objęta dyspozycją § 1 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia, a co za tym idzie, wyklucza możliwość przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wskutek wcześniejszego otrzymania przez skarżącą pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby (w [...]). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.