II SA/Wa 1964/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (sprawozdawca), Ewa Marcinkowska, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi S.F. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydała orzeczenie nr [...] stwierdzające, iż S. F. otrzymuje kategorię [...] – Zał. 1 Grupa [...] – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W pkt 8 orzeczenia Komisja Lekarska stwierdziła: 1. Małą niedomykalność zastawki mitralnej serca § 38 pkt 9, 2. Podwyższone wartości biochemiczne wskaźników wydolności wątroby § 44 pkt 6, 3. Skrzywienie boczne kręgosłupa lędźwiowego z niespojeniem łuku kręgu S1 § 34 pkt 1, 4. 11% utraty zdolności żucia § 24 pkt 1. Komisja stwierdziła, iż schorzenia wymienione w punktach 1, 2, 3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Komisja Lekarska rozpoznania postawione w ww. pkt 1, 2 orzeczenia, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 761), uznała jako powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Od wskazanego orzeczenia S. F. złożył odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.. Zaznaczył, że nie zgadza się z dokonaną kwalifikacją orzeczniczą. Stwierdził, iż jest osobą zdrową, do tej pory nie miał dolegliwości zdrowotnych. Do odwołania nie została dołączona żadna dokumentacja medyczna. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. poz. 1013) a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w dniu [...] września 2016 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy ww. orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.. Zdaniem Centralnej Komisji, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. dokonała rozpoznania schorzeń na podstawie rzetelne przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych obejmujących między innymi konsultację internistyczną, kardiologiczną oraz badania laboratoryjne. W odniesieniu do rozpoznania ad. pkt 8.1 orzeczenia zostało ono postawione w oparciu o wykonane zgodnie ze sztuką medyczna, przez kardiologa, badanie Echo Serca. Rozpoznanie ad. pkt 8.2 orzeczenia postawiono w oparciu o wynik badania poziomu ALT (80 U/l przy normie <42 U/l) z dnia [...] lipca 2016 r. Zdaniem organu RWKL miała pełne podstawy do rozpoznania u orzekanego ww. schorzeń. Komisja prawidłowo zastosowała przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Organ właściwie ustalił, że § 38 pkt 9 "zastawkowe wady serca bez powikłań istotnych zaburzeń hemodynamicznych nieupośledzające sprawności ustroju" oraz § 44 pkt 6 "nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby do diagnostyki" grupie [...] załącznika Nr 1 do ww. rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. odpowiada kategoria [...] – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Organ zaznaczył, że strona poza zgłoszeniem sprzeciwu wobec orzeczenia o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie przedstawiła dokumentacji medycznej, która dowodziłaby innego stanu faktycznego niż ustalony. Przeprowadzone przez komisję I instancji postępowanie diagnostyczne i uzyskane wyniki są wiarygodne i przekonujące. Znajdują także potwierdzenie w badaniach wykonanych przez komisję I instancji, w pełni uzasadniają postawione rozpoznania kliniczne. Dlatego też, w opinii CWKL, nie było potrzeby przeprowadzania dalszych konsultacji czy obserwacji szpitalnej. S. F. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący stwierdził, że od kwietnia 2015 r. jest żołnierzem kontraktowym Narodowych Sił Rezerwowych i swoje życie chce wiązać z wojskiem polskim. Stwierdził, że zdał testy sprawnościowe z ogólnym wynikiem dobrym. Skarżący we własnym zakresie przeprowadził ponowne badania lekarskie, z których wynika, że stwierdzona orzeczeniem niedomykalność zastawki jest śladowa. Zatem nie wpływa na stan jego zdrowia czy wydolność organizmu. Podkreślił, że w Zał. nr 1, § 38 pkt 9 rozporządzenia MON z dnia 23 czerwca 2015 r. "zastawkowe wady serca bez powikłań istotnych zaburzeń hemodynamicznych nieupośledzające sprawności ustroju" są określone jako nieistotne dla stanu zdrowia. Takie dolegliwości nie powinny wykluczać z ubiegania się o etat w Wojsku Polskim. Podwyższone wartości biochemiczne wskaźników wydolności wątroby mogły być spowodowane chwilową niedyspozycją zdrowotną. Twierdzenie takie potwierdza wynik kolejnego przeprowadzonego przez skarżącego badania, gdzie wszystkie wskaźniki pozostają w normie. Odnośnie skrzywienia bocznego kręgosłupa lędźwiowego z niespojeniem łuku kręgu S1 skarżący nadmienił, że może być spowodowany przez charakter wykonywanej pracy, jednak odpowiedni trening jest w stanie zniwelować jego objawy. Zdaniem skarżącego Centralna Komisja nie wykorzystała wszystkich przewidzianych w rozporządzeniu możliwości uzupełnienia badań i dokumentacji. Nie przeprowadziła ponownych badań lekarskich i specjalistycznych, nie skierowała też skarżącego na obserwację szpitalną. Wobec wskazanych uchybień organu skarżący wniósł o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W ramach podjętej kontroli sądowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować badanego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, ogranicza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, a w szczególności ustalenia, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie CWKL nie spełnia tych kryteriów, a tym samym zostało wydane z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: 1) rozpoznanie, 2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. CWKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie zdolności [...] S. F. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. U skarżącego rozpoznano dwa schorzenia, które powodują, w ocenie organów, niezdolność do zawodowej służby wojskowej (kategoria [...]), a mianowicie: ‒ małą niedomykalność zastawki mitralnej serca – § 38 pkt 9 Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia oraz ‒ podwyższone wartość biochemicznych wskaźników wydolności wątroby – § 44 pkt 6 Załącznika nr 1. Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Nie oznacza to jednak, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady, nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch aspektach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. Stosownie do § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia CKWKL, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie zebrał w sposób należyty i nie zbadał całości materiału dowodowego wymaganego dla wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. CWKL całkowicie pominęła w procesie orzeczniczym sygnalizowaną przez skarżącego potrzebę przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, zwłaszcza, że w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji wskazał on, że nigdy wcześnie nie miał żadnych problemów zdrowotnych opisanych w orzeczeniu. Stanowisko skarżącego znajduje, w jego ocenie, potwierdzenie – w dołączonym do skargi – zaświadczeniu z dnia [...] października 2016 r., z którego wynika że rozpoznano u niego jedynie "śladową niedomykalność mitralną bez znaczenia hemodynamicznego". Ponadto w załączeniu do skargi skarżący przedstawił wynik badania laboratoryjnego z dnia [...] października 2016 r., z którego wynika, że ALAT i ASPAT są w normie. Okoliczności te mogą mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę, iż schorzenia rozpoznane u skarżącego nie powodują automatycznie niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca w grupie [...] wskazał, że powodują one kategorię "[...]". Ponadto ustawodawca stwierdził, że "obecność śladowej fali zwrotnej przez zastawki jest zjawiskiem fizjologicznym". Zdaniem Sądu, nie odnosząc się do aspektu oceny medycznej zaistniałego stanu, należy stwierdzić, że z punktu widzenia procesowego rację ma skarżący, twierdząc, iż jego sprawa nie została załatwiona w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Bezspornie wyniki badań załączone przez skarżącego wskazują na prawidłowy wynik poziomu ALAT i ASPAT. Zatem brak zlecenia przez organ odwoławczy kolejnych badań laboratoryjnych i konsultacji lekarskiej celem weryfikacji dotychczasowych wyników ma istotne znaczenie dla ustalenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w dacie orzekania. Nie sposób jest bowiem zaakceptować stanowiska CWKL, która opierała się wyłącznie na badaniach przeprowadzonych przez organ I instancji, że komisja miała pełne podstawy do rozpoznania u skarżącego przedmiotowych schorzeń. Powyższe twierdzenie organu odwoławczego, nie ma oparcia w materiale dokumentacyjnym sprawy i jako nieudowodnione wymaga zakwestionowania. Należy wskazać, że cytowany wyżej § 23 ust. 2 rozporządzenia zezwala organowi odwoławczemu na przeprowadzenie badania lekarskiego i specjalistycznego, jak też skierowania żołnierza na obserwację szpitalną. Choć w przedmiotowej sprawie zaistniała potrzeba przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, to CWKL poprzestała na analizie akt orzeczniczych przedstawionych przez organ I instancji. Słusznie skarżący nie może zaakceptować powyższej sytuacji, jeżeli weźmie się pod uwagę doniosłe skutki orzeczenia o jego niezdolności do służby. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji powinny kierować się zasadą praworządności i zaufania przewidzianymi w art. 7 i art. 8 k.p.a., których w tej sprawie nie przestrzegano. W tych okolicznościach, poprzestanie CWKL w W. na rozpoznaniu odwołania w oparciu o materiał dowodowy ustalony przez organ I instancji, naruszyło również art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W opisanej sytuacji z uwagi na konieczność uwzględnienia zasady dwuinstancyjności postępowania niezbędnym stało się uchylenie zarówno zaskarżonego orzeczenia, jak i orzeczenia organu I instancji. Organy rozpoznające ponownie sprawę, zobowiązane są do uwzględnienia powyższych uwag. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.