II SA/Wa 1968/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2008 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego: 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. C. J. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej. Pełni służbę w Areszcie Śledczym w R. Mieszka w mieszkaniu swojej matki w R., natomiast jego żona E. J. J. zamieszkuje w S. w budynku przy ul. [...], gdzie jest zameldowana od 1997 r. Decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w R. funkcjonariusz korzystał z równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Aktem notarialnym z dnia 24 maja 2007 r. E. J. J. w wyniku umowy zniesienia współwłasności nieruchomości, stała się wyłączną właścicielką nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położonej przy ul. [...] w S. Na działce tej znajduje się część domu mieszkalnego. W akcie notarialnym zawarto informację o powierzchni domu (80 m kw.) i jego przedwojennych stropach. W dniu 6 lipca 2007 r. C. J. złożył wniosek na uzyskanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, przy ul. [...] w S., miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby. Wskazał na kserokopie dokumentów dotyczących rozbudowy domu jednorodzinnego z maja 2007 r., w tym ekspertyzę techniczną z grudnia 2004 r. dotyczącą oceny stanu technicznego istniejącego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. i pozwolenie na tę budowę z 2005 r. (decyzja nr [...]) oraz wyżej wspomniany akt notarialny. Dyrektor Aresztu Śledczego w R. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., powołując się na powyższy stan faktyczny, cofnął z dniem 24 maja 2007 r. przyznany funkcjonariuszowi równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania i nakazał zwrot wypłaconego po tej dacie równoważnika. Organ, wskazując na treść art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 3 ust. 2, § 4 pkt 6 i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 187, poz. 1831), uznał, iż skoro małżonka funkcjonariusza nabyła w drodze zniesienia współwłasności prawo własności nieruchomości zabudowanej częścią domu mieszkalnego to funkcjonariuszowi nie można przydzielić lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a zatem funkcjonariuszowi nie można także przyznać równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. C. J. w odwołaniu od powyższej decyzji podkreślił, iż budowa domu przy ulicy [...] w S. nie została zakończona i dlatego w budynku nie można mieszkać. W jego ocenie organ zastosował wadliwą wykładnię art. 89 ustawy pragmatycznej. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, C. J. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w W. Decyzji zarzucił wadliwą wykładnię przepisów ustawy pragmatycznej, polegającą na niewłaściwym zastosowaniu pojęcia "dom jednorodzinny". W uzasadnieniu wskazał, iż obecny dom przy ul. [...] w S. nie nadaje się do zamieszkania, jest w rozbudowie i dopóki rozbudowa ta nie zakończy się nie będzie można w nim zamieszkać. W jego ocenie dom będący przedmiotem notarialnej umowy zniesienia współwłasności z dnia 24 maja 2007 r., nie jest domem mieszkalnym, będzie nim dopiero po zakończeniu rozbudowy. Na rozprawie skarżący przyznał, że w postępowaniu administracyjnym nie przedstawił ekspertyzy o niemożności użytkowania przedmiotowego domu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniach obu decyzji. Wskazał nadto, na znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej poświadczenie zameldowania w domu przy ul. [...] żony funkcjonariusza, które w ocenie organu przeczy prawdziwości twierdzeniu, że dom, który uzyskała E. J. J. nie nadaje się do zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga jest uzasadniona, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. W niniejszej sprawie poważne wątpliwości budzi ustalenie przez organ stanu faktycznego sprawy - przedmiotu zniesienia współwłasności nieruchomości. Nie wiadomo czy przedmiotowy budynek mieszkalny nadawał się do zamieszkania w dacie znoszenia współwłasności umową notarialną i czy nadawał się do zamieszkania wcześniej. Dokładne ustalenie tego aspektu sprawy ma decydujący wpływ na jej rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym, natomiast brak takich ustaleń uniemożliwia dokonanie weryfikacji zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. We wniosku o uzyskanie pomocy finansowej z dnia 6 lipca 2007 r. skarżący twierdzi, że buduje dom jednorodzinny przy ul. [...] w S. i jednocześnie składa między innymi ekspertyzę techniczną z grudnia 2004 r., dotyczącą oceny stanu technicznego istniejącego budynku mieszkalnego w S. przy ul. [...] (k. 1-4 akt administracyjnych w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego). Z wniosków końcowych tej ekspertyzy wynika, że stan techniczny budynku jest częściowo niezadowalający i w celu bezpieczeństwa użytkowania obiektu, należy rozebrać określone jego elementy (tu podano przedmiot rozbiórki). Nie wiadomo jednak czy opis ten dotyczy uzyskanej przez małżonkę funkcjonariusza części budynku, czy też dotyczy innej jego części. Następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący twierdzi między innymi, że przedmiotem tej budowy jest rozbudowa już istniejącego domu, a w skardze, że obecny dom przy ul. [...] w S. nie nadaje się do zamieszkania, jest w rozbudowie i dopóki rozbudowa ta nie zakończy się, nie będzie można w nim zamieszkać. Tak więc każde pismo skarżącego to inny opis starego budynku oraz jego stanu przy ul. [...] w S. W tak niejasnym stanie sprawy trudno jest stanowczo określić czy uzyskana przez żonę skarżącego w drodze zniesienia współwłasności część budynku nadaje się do zamieszkania, a jeżeli nie nadaje się to z jakich powodów: rozpoczęcia prac budowlanych (remontowych), czy z przyczyn starzenia się budynku. Organ poniekąd aprobuje stan takiej niepewności, nie zakreśla C. J. obowiązku sprecyzowania swojego stanowiska w ocenie technicznej uzyskanego przez żonę funkcjonariusza części domu. Ten stan pogłębia nadto niejasności przedmiotu rozpoczętej przez małżonków J. inwestycji budowlanej przy ul. [...] w S. – czy jest to budowa nowego domu, czy też rozbudowa, przebudowa starej części domu mieszkalnego. Takim działaniem organ naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art.7, art. 8, art. 9 Kpa. Wada ta uniemożliwia dokonanie właściwej kontroli merytorycznej podjętej decyzji i w rezultacie musi skutkować uchyleniem decyzji organu II instancji. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W., ponownie rozpatrując sprawę powinien zakreślić funkcjonariuszowi termin do ewentualnego przedstawienia rzetelnego planu podziału nieruchomości dokonanego aktem notarialnym z dnia 24 maja 2007 r., ze wskazaniem jaką cześć nieruchomości uzyskała E. J. J. i jak konkretna część istniejącego na tej nieruchomości budynku jej przypadła. Następnie skarżący powinien wykazać, dlaczego twierdzi, iż uzyskana przez jego żonę część budynku mieszkalnego nie nadawała się do zamieszkania i co jest tego powodem. W tym aspekcie sprawy skarżący, skoro twierdzi, iż świadczenie nadal powinno mu przysługiwać, powinien wyjaśnić dlaczego mimo zameldowania w przedmiotowym budynku jego żony, budynek ten nie nadawał się do zamieszkania. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, iż brak możliwości zamieszkiwania w przedmiotowym budynku powinien być obiektywny i wynikać wprost ze stanu technicznego tego budynku, a nie z faktu jego rozbudowy czy przebudowy, a więc czasowych i zależnych od strony działań. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy aktu notarialnego (§ 1 tego aktu) wynika, iż żona funkcjonariusza – E. J. J. na mocy umowy darowizny od dnia 12 grudnia 2006 r., stała się współwłaścicielką (w 4/6 części) całej zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości przy ul. [...] w S. A zatem, jeśli by uznać, iż dom ten spełniał cechy domu mieszkalnego, to należałoby zastanowić się czy cofnięcie funkcjonariuszowi uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, nie powinno nastąpić z datą umowy darowizny. Ten aspekt sprawy powinien organ rozważyć również w kontekście art. 139 Kpa. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyżej opisane naruszenie prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego, miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.