II SA/Wa 1973/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. z dnia 27 kwietnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. na pismo Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tzn. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jednakże wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący złożył już wcześniej – w dniu 11 października 2011 r. – a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 października 2011 r. wniosek ten został oddalony z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego od kosztów sadowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa (k. 38-39 akt sprawy). W tej sytuacji, złożony w tym zakresie, kolejny wniosek nie podlegał ponownemu rozpoznaniu. W treści formularza wniosku z dnia 27 kwietnia 2012 r. T. G. oświadczył, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.549, 52 zł, a obecny stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie dodatkowej pracy. Zaznaczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i synami. Jako wyłączny składnik majątku skarżący wymienił mieszkanie o pow. 75, 62 m2 wskazując, iż jest to lokal objęty przydziałem służbowym. Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających zamieszczone we wniosku informacje. Pismem z dnia 10 maja 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia potwierdzającego wysokość świadczenia emerytalnego za okres ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za ten okres, a także odpisu zeznania podatkowego za 2010 r. i 2011 r. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 maja 2012 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w zakreślonym terminie złożył do akt pismo (pismo z dnia 28 maja 2012 r.), w którym oświadczył, że nie ciąży na nim obowiązek ponoszenia kosztów sądowych oraz, że w aktach sprawy z jego skargi powinny znajdować się wszelkie dokumenty dotyczące wysokości przyznanego mu świadczenia emerytalnego. Stwierdził też, że nie posiada konta bankowego, w tym konta dewizowego. Do pisma skarżący dołączył wykaz opłat czynszowych i eksploatacyjnych za zajmowany lokal mieszkalny. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Toteż, wykazanie sytuacji majątkowej jest każdorazowo obowiązkiem wnioskodawcy (strony postępowania) i ani sąd administracyjny ani też referendarz tego sądu nie prowadzą w tym zakresie postępowania z urzędu. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uczynił zadość doręczonemu wezwaniu z dnia 10 maja 2012 r. i nie wykazał sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym, tj. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia co do aktualnej wysokości źródła swojego utrzymania. Skarżący nie przedstawił też odpisów zeznań podatkowych oraz nie złożył dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, czyli nie złożył takich dokumentów, które umożliwiłyby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Tylko bowiem w oparciu o te dokumenty możliwe byłoby ustalenie wysokości pozostałych skarżącemu, po odliczeniu niezbędnych wydatków, środków pieniężnych, które to środki mógłby on ewentualnie przeznaczyć na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego powodu, jako niemiarodajne należało uznać zamieszczone w piśmie z dnia 28 maja 2012 r. oświadczenie skarżącego, w którym to oświadczeniu skarżący, w odniesieniu do treści wezwania, ogólnie odwołał się do akt administracyjnych sprawy domniemując jedynie, że żądane w wezwaniu dokumenty powinny znajdować się w tychże aktach. Natomiast załączony do oświadczenia dokument źródłowy w postaci wyliczenia opłat czynszowych dotyczy wyłącznie jednej kategorii wydatków, przy czym nawet w tym zakresie nie dowodzi on, że wydatki z tego tytułu w całości ponosi skarżący, skoro rozliczenia wysokości czynszu w tym dokumencie dokonano z uwzględnieniem czterech osób. Treść tego dokumentu budzi zatem wątpliwości w zestawieniu z oświadczeniem skarżącego, z którego wynika z kolei, że gospodarstwo domowe, pod wskazanym w rozliczeniu adresem, prowadzi samodzielnie. W konsekwencji, T. G. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.