II SA/Wa 1973/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-17

Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie wykazała ona spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa, mimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykazała spełnienia przesłanek warunkujących jego przyznanie, w szczególności nie przedstawiła dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną i nie odpowiedziała na wezwanie sądu do uzupełnienia braków. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, skierowaną do osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na pismo Ministra Obrony Narodowej dotyczące przekazania wniosku według właściwości. Wnioskodawca podał swoje dochody i składniki majątkowe, jednak nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną ani nie odpowiedział na wezwanie sądu do uzupełnienia braków. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówić ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. na pismo Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia 1. oddalić wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia adwokata. T. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na pismo Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości. Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.549, 52 zł, a obecny stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie dodatkowej pracy. Zaznaczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i synami. Jako wyłączny składnik majątku skarżący wymienił mieszkanie o pow. 75, 62 m2 wskazując, iż jest to lokal objęty przydziałem służbowym. Dodatkowo oświadczył, że nie posiada konta bankowego, ani też dewizowego oraz przedstawił wykaz opłat czynszowych i eksploatacyjnych za zajmowany lokal mieszkalny. Wnioskodawca nie nadesłał natomiast żądanych przez Sąd informacji o stanie majątkowym jego i jego rodziny oraz stosownych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone zarządzenie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Cytowany powyżej przepis prawa przewiduje instytucję prawa pomocy, będącą realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Podstawą do skorzystania z tego uprawnienia przez stronę jest wykazanie, iż jest ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia ustawowego od tego obowiązku. W myśl art. 239 pkt 1 lit. "d" cytowanej ustawy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Niniejsza sprawa niewątpliwie zalicza się do tej kategorii spraw, ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przekazanie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji o waloryzacji emerytury wojskowej, a więc sprawa ta dotyczy zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego. Powyższa argumentacja była już przedstawiona skarżącemu w postanowieniu Sądu z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1973/11. Mając powyższe na względzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało oddalić. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata, należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, iż skarżący osiąga dochód w wysokości 1.549, 52 zł, a jako wyłączny składnik majątku wymienił mieszkanie o pow. 75, 62 m2. Jedyny przedstawiony dokument wykaz opłat czynszowych i eksploatacyjnych za zajmowany lokal mieszkalny dotyczy wyłącznie jednej kategorii wydatków, przy czym nawet w tym zakresie nie dowodzi on, że wydatki z tego tytułu w całości ponosi skarżący, skoro rozliczenia wysokości czynszu w tym dokumencie dokonano z uwzględnieniem czterech osób. Treść tego dokumentu budzi zatem wątpliwości w zestawieniu z oświadczeniem skarżącego, z którego wynika z kolei, że gospodarstwo domowe, pod wskazanym w rozliczeniu adresem, prowadzi samodzielnie. Dodatkowo, wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie Sądu w sprawie nadesłania dokumentów źródłowych potwierdzających zamieszczone we wniosku informacje, nie przedstawił też żadnych innych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na obciążenie dochodu skarżącego i z związku z tym mogłyby być ocenione przez Sąd. Należy podkreślić, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło