II SA/Wa 1973/14

WyrokWSA w Warszawie2015-09-25

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, rozpatrując odwołanie od uchwały Rady Naukowej odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata ani wartości naukowej rozprawy habilitacyjnej. Kontrola sądu ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania nie naruszono trybu określonego przepisami prawa, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, pomimo zarzutów skarżącej, nie stwierdzono naruszeń proceduralnych, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (CK), która utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] PAN odmawiającą jej nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżąca zarzuciła CK naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak wezwania do uzupełnienia wniosku. CK odmówiła nadania stopnia, uznając, że rozprawa habilitacyjna nie jest dziełem oryginalnym i samodzielnym, a habilitantka nie wykazała istotnego wkładu w rozwój nauki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego - oddala skargę - Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M.M. od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego – postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Sekcja [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem [...] M. M. od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w [...] odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Naukowej, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały – 2 głosy, przeciw – 29 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za – 0 głosów, przeciw – 10 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Centralna Komisja uznała, iż uchwała Rady Naukowej została podjęta po postępowaniu poprawnie przeprowadzonym pod względem formalnym i merytorycznym. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że rozprawa habilitacyjna nie jest dziełem oryginalnym (dot. "[...]"), gdyż przyczynił się do digitalizacji postęp techniczny. Nie jest to rozprawa samodzielna, ponieważ habilitantka kierowała zespołem opracowującym [...] oraz grupą studentów. Habilitantka nie podaje tu wkładu własnego. Nic nowego nie wnosi to do nauki, co najwyżej usprawnia czyjś warsztat badań. W tej sytuacji Centralna Komisja potwierdziła negatywną ocenę Rady Naukowej. Rada posiada kompetencje – przewidziane w ustawie – do nadawania stopnia doktora habilitowanego. Centralna Komisja nie znalazła podstaw do kwestionowania uchwały Rady. W tym stanie rzeczy Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Naukowej, której dotyczy odwołanie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. M. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie: 1. art. 18a ust. 13 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595), zwanej dalej "ustawą o stopniach", poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez CK wobec zaistniałej rozbieżności pomiędzy opinią komisji habilitacyjnej a opinią wyrażoną w uchwale Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w [...], 2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie swojej decyzji na niezebranym w sposób wyczerpujący i nierozpatrzonym całkowicie materiale dowodowym przez CK, a także przez Radę Naukową Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w [...], w szczególności poprzez pominięcie przeprowadzenia rozmowy ze skarżącą w sytuacji wystąpienia okoliczności wynikającej z art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach, tj. niedostrzeżenie wątpliwości komisji habilitacyjnej dotyczącej dokumentacji osiągnięć naukowych skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do rozpatrzenia materiału dowodowego z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów przez oba organy, 3. art. 9 k.p.a. oraz art. 18a ust. 4 ustawy o stopniach w zw. z art. 7 k.p.a., polegające na braku wezwania skarżącej przez CK do uzupełnienia bądź poprawienia wniosku habilitacyjnego, 4. art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w [...], czym naruszono zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. W uzasadnieniu skargi podała, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. skierowanym do CK skarżąca zwróciła się o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...] swojego osiągnięcia naukowego - "[...]". Uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. Rada Naukowa [...] PAN wyraziła zgodę na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego skarżącej. Wyznaczona przez CK komisja habilitacyjna uchwałą podjętą na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2013 r. zaopiniowała pozytywnie sprawę nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącej. Uchwałą z dnia [...] lutego 2013 r. Rada Naukowa [...] PAN odmówiła nadania [...] M. M. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. złożyła do CK odwołanie, w którym zarzuciła podjęcie przez Radę Naukową [...] PAN decyzji w oparciu o nierzetelnie przedstawione członkom Rady Naukowej wyniki prac komisji habilitacyjnej. W trakcie posiedzenia Rady Naukowej [...] PAN w dniu [...] czerwca 2013 r. jej członkowie zadecydowali o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej [...] PAN w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącej. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, należy zwrócić uwagę na treść protokołu posiedzenia komisji habilitacyjnej z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego [...] M. M., z którego wynika, iż komisja podjęła pozytywną uchwałę stosunkiem głosów 5 za, 1 przeciw i 1 wstrzymujący się. Natomiast uchwałą z dnia [...] lutego 2013 r. Rada Naukowa [...] PAN w [...] odmówiła nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącej w wyniku 12 głosów na tak, 8 na nie i 9 wstrzymujących się. Powyższe stanowi ewidentną rozbieżność w ocenie spełniania przez skarżącą przesłanek do nadania tytułu doktora habilitowanego, co powinno skłonić CK do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co nie zostało uczynione. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mogłoby przyczynić się do ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy. Argumentując kolejny zarzut, na wstępie należy powołać się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11, w którym Sąd ten stwierdza, iż Centralna Komisja, mimo że jest organem odwoławczym, prowadzi również własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny. Komisja powinna omówić z habilitantką samodzielność jej pracy habilitacyjnej, zarówno w zakresie dochodzenia do struktury [...], jak i prowadzonych prac nad jego edycją. Habilitantka mogłaby wyjaśnić, na czym polega oryginalność i samodzielność jej pracy badawczej oraz istotny wkład w rozwój nauki samodzielny, a także co nowego wnosi do nauki. Opinia członka komisji habilitacyjnej – [...] P. o istotności wpływu [...] na [...] została pominięta przez Radę Naukową. Sposób rozpatrywania wniosku skarżącej doprowadził do dowolnej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w sposób niekompletny i nie w pełni rozpatrzonego. Organ nie podjął wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści, o czym mowa szerzej w wyroku NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. I OSK 563/11, LEX nr 1145120. Przechodząc do następnego zarzutu, należy podkreślić, iż naruszenie przez CK art. 9 k.p.a. oraz art. 18a ust. 4 ustawy o stopniach w zw. z art. 7 k.p.a. doprowadziło do powstania wątpliwości recenzentów co do autorstwa pracy habilitacyjnej skarżącej oraz samodzielności w dochodzeniu do pewnych rozwiązań, co mogło zostać usunięte w wyniku uzupełnienia bądź poprawienia wniosku habilitacyjnego. Omawiając ostatni zarzut, należy podkreślić, iż uzasadnienie decyzji CK jest niedostateczne i niepełne, brakuje wyjaśnienia podstaw i przesłanek utrzymania w mocy uchwały Rady Naukowej [...] PAN. CK nie przedstawiła okoliczności świadczących o poprawnie prowadzonym postępowaniu pod względem formalnym i merytorycznym przed Radą Naukową [...] PAN. Skarżąca jest zdania, iż Rada Naukowa rozpatrywała jej wniosek na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sposób niekompletny i nie w pełni rozpatrzonego, co potwierdza poziom dyskusji utrwalony w protokołach posiedzeń. Zdaniem skarżącej recenzja negatywna została wydana wyłączenie na podstawie analizy bazy bez analizy [...], co nie może zostać uznane za dowód wszechstronnie rozpatrzony. Ponadto, uchwała Rady Naukowej oparta na opinii komisji habilitacyjnej podjętej w wyniku braku dyskusji [...] P. z pozostałymi członkami nie powinna zostać uznana przez Radę Naukową za dowód rozpatrzony wszechstronnie. Wyniki głosowania z posiedzenia Rady Naukowej Instytutu [...] PAN z dnia [...] lutego 2013 r. również świadczą o braku zdecydowania i znajomości materiału dowodowego po stronie członków Rady Naukowej, gdzie głosów za oddano 12, na nie 8, aż 9 osób wstrzymało się od głosu. Skarżąca ma wątpliwość jaką pracę oceniła CK, skoro w uzasadnieniu posługuje się terminem "[...]", natomiast skarżąca wnosiła o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego na podstawie wyniku prac badawczych w projekcie "[...]". CK nie poinformowała również, jakie dowody ze zgromadzonego materiału świadczą o braku oryginalności pracy i samodzielności skarżącej, a także o tym, że jej praca nie wnosi niczego nowego do nauki oraz dlaczego dowody potwierdzające odwrotne tezy odrzuciła. Skarżąca kwestionuje celowość powołania na recenzenta [...] A. P., który nie jest [...], a to [...] była jej przedmiotem pracy badawczej. Zdaniem skarżącej tylko [...] może docenić i rzetelnie ocenić jej pracę naukową pod kątem oryginalności oraz wniesienia nowości do dziedziny nauki, jaką jest [...]. CK nie przedstawiła dowodów przemawiających przeciwko uznaniu [...] za pracę badawczo-naukową z dziedziny [...] mogącej stanowić podstawę nadania stopnia doktora habilitowanego. CK i Rada Naukowa [...] PAN nie przedstawiły argumentów, dlaczego rozpoznanie struktury dawnego [...] na potrzeby stworzenia baz danych nie jest dziełem oryginalnym i dlaczego nie wnosi on nic nowego do [...] jako dziedziny nauki. Skarżąca nie wie, czy CK odniosła się do wyników jej badań na temat [...] opublikowanych w artykułach naukowych, zwłaszcza artykułu "[...]" opublikowanego w [...] zeszycie "[...]" w 2010 r. strony od 99 do 100, w którym skarżąca wyjaśnia, iż wszystkie prace prowadzone były od początku bez wykorzystania prac sporządzonych z udziałem studentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podał, że postępowanie habilitacyjne [...] M. M. prowadzone było według nowych zasad habilitacji wynikających z przepisów ustawy nowelizującej ustawę o stopniach naukowych i tytule naukowym (ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455). Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 16 ust. 1 i 2 ustawy do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową, natomiast wg nowych zasad nie przedstawia się rozprawy habilitacyjnej (dawny wymóg z art. 16 ust. 1). Dalej organ podkreślił, że wbrew zarzutom skargi z akt niniejszego postępowania wynika jednak jednoznacznie, że Centralna Komisja przeprowadziła w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z procedurą przewidzianą przez przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz statutu CK sprawa było przedmiotem opinii dwóch recenzentów CK, a następnie rozpatrywana przez Sekcję [...] CK na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2014 r. Sekcja po zapoznaniu się z dokumentacją przewodu i wszechstronnym rozpatrzeniu wszystkich aspektów sprawy, a także po wysłuchaniu opinii powołanego w tej sprawie recenzenta [...] W. C. oraz odczytaniu opinii drugiego recenzenta [...] J. M., jednomyślnie wypowiedziała się o niezasadności odwołania. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. w jednogłośnym głosowaniu uznało w zakresie meritum sprawy, że brak jest przesłanek prawnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) do uchylenia uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] PAN w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie nadania [...] M.M. stopnia doktora habilitowanego. W świetle przepisów ustrojowych Centralnej Komisji postępowanie wyjaśniające polega na sporządzeniu opinii przez recenzentów CK, a następnie rozpatrzeniu sprawy na posiedzeniu właściwej Sekcji, a następnie Prezydium Centralnej Komisji. Dwaj recenzenci CK w swoich opiniach odnieśli się do konkluzji opinii recenzentów powołanych na wcześniejszym etapie (dwie recenzje pozytywne i jedna recenzja negatywna), ponadto dokonali oceny dorobku naukowego habilitantki w kontekście wymogów art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Opinie recenzentów [...] W. C. i [...] J. M. były jednoznacznie negatywne. Jednoznacznie negatywne były także głosowania tajne Sekcji i Prezydium Centralnej Komisji. Skarżąca podejmuje w niniejszej skardze w zasadzie próbę polemiki wobec niektórych zarzutów zawartych w opinii recenzentów. Podnoszone w skardze zarzuty są bezzasadne. Osiągnięcia naukowe habilitantki uzyskały zgodną negatywną ocenę recenzentów postępowania II instancji. W kontekście art. 16 ust. 1 ustawy osiągnięcia habilitantki po otrzymaniu stopnia doktora nie spełniały więc wymaganego warunku ustawowego, co stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym są więc niezasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącej Rada Naukowa, a następnie Centralna Komisja dokonały oceny zgodnie z przepisami art. 16-18 ustawy. Rada Naukowa i Centralna Komisja miały prawo, aby na merytorycznych podstawach podjąć decyzję o odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Postępowanie było prawidłowe także pod względem formalnym. Zgromadzony materiał dowodowy – protokół z posiedzenia Rady Wydziału z przebiegiem wyczerpującej dyskusji nt. oceny dokonań habilitantki, protokoły organów CK wraz z wyważonymi ocenami opinii recenzentów CK – dokumentują, że oceny dokonane zostały w sposób rzetelny i obiektywny. W dokonanej ocenie Rady, potwierdzonej w postępowaniu instancyjnym przez Centralną Komisję, która powołała w tym celu dwóch recenzentów – osiągnięcia kandydatki nie spełniały przesłanek art. 16 i art. 17 ust. 1-2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Centralna Komisja podkreśliła przy tej okazji, że zgodnie z wielowiekowymi zasadami procedowania szkół wyższych i instytucji naukowych do wyrażania oceny, czy kandydatka spełnia wymogi do uzyskania stopnia naukowego kompetencje posiada właściwa Rada, a nie sama kandydatka. Ocena ta została dokonana prawidłowo. W ostatecznej ocenie Rady kandydatka nie spełniała wymogu określonego w art. 16-17 ustawy. Ocena pozytywna komisji habilitacyjnej nie oznaczała zarazem automatycznego pozytywnego brzmienia uchwały Rady z następnego etapu procedury, jakim jest uchwała o ewentualnym nadaniu stopnia naukowego dr hab. Ostateczna ocena Rady była negatywna dla skarżącej, co znalazło wyraz w wynikach tajnego głosowania członków Rady. Odnosząc się do zarzutu obecnej skargi, natury proceduralnej, sporządzenia wadliwego (niepełnego) uzasadnienia do decyzji Centralnej Komisji, organ wskazał, że motywy rozstrzygnięcia Centralnej Komisji zostały oparte na całokształcie materiału dowodowego, w którym kluczowe znaczenia miały wyczerpujące opinie recenzentów. W aktach niniejszego postępowania Centralnej Komisji znajduje się wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia przez organ. Stanowisko Komisji wyrażone było w zaskarżonej decyzji w formie syntetycznej, co nie jest naruszeniem przepisów k.p.a. Ponadto zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych brak szczegółowego uzasadnienia motywów podjęcia decyzji przez Centralną Komisję – z uwagi na specyfikę podejmowanych przez te organy rozstrzygnięć – nie może być uznany za naruszenie prawa, jeżeli rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ. Na tej zasadzie, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchwały Rad Wydziału/Naukowych i Centralnej Komisji w postępowaniach o nadaniu stopni naukowych nie musiały zawierać w zakresie formy wszystkich formalnych elementów decyzji, o których mówi art. 107 k.p.a. (tym bardziej, że są to głosowania tajne organu kolegialnego). Na tej zasadzie trudno zakładać, że materią uzasadnienia decyzji administracyjnej organu II instancji w przedmiotowej sprawie powinny być szerokie wywody na temat zakresu oryginalności dokonanej przez skarżącą [...]". Same opinie recenzentów CK stanowią część materiału dowodowego, nie ma żadnego uzasadnienia, aby były one częścią formalnej decyzji administracyjnej. Centralna Komisja potwierdziła przy tym, że powołanie recenzentów było prawidłowe i zgodne z przepisami art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., stanowiącym, że recenzentem w przewodzie habilitacyjnym może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny lub sztuki. W procedurze postępowania brak było uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jej przebieg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś według kryteriów słusznościowych. W ocenie Sądu skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymująca w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, publikowany w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, iż czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18a ustawy. Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje bowiem art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11). Zgodnie z art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Jak już wcześniej wskazano zakres kontroli sądu administracyjnego jest jednak ograniczony, bowiem Sąd ten nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami reguł postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" [w:] H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141291). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej. Wskazać należy, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału. Zwrócić uwagę także należy, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny (§ 23 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów), a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu (§ 15 ust. 2 tego statutu). W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania nie może być uznane za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (patrz wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). W świetle postanowień art. 18 ust. 1 powołanej ustawy stopień doktora habilitowanego nadaje w szkole wyższej Rada Wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11 są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Do głosowania, o którym mowa w ust. 1, uprawnieni są członkowie właściwej rady jednostki organizacyjnej posiadający tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego (ust. 2). Uprawnienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje ponadto osobom wymienionym w art. 10 oraz recenzentom, a w czynnościach przewodu doktorskiego – także promotorowi rozprawy doktorskiej (ust. 3). W przewodach doktorskich powołuje się co najmniej dwóch recenzentów spośród osób zatrudnionych w szkole wyższej lub jednostce organizacyjnej innej niż ta, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora i niebędąca członkiem rady jednostki organizacyjnej prowadzącej przewód (ust. 5). Recenzentów w przewodzie habilitacyjnym powołują rada właściwej jednostki organizacyjnej i Centralna Komisja (art. 18a ust. 5). W przedmiotowej sprawie powołano recenzentów: [...] A.P., [...] M. B. i [...] P.Z. Dwie opinie recenzentów były dla skarżącej negatywne, jedna była pozytywna. Komisja habilitacyjna powołana przez Centralną Komisję w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego [...] M. M. w dniu [...] lutego 2013 r. w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę o wyrażeniu opinii w sprawie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Następnie Rada Naukowa Instytutu [...] PAN po zapoznaniu się z opiniami recenzentów i dyskusji w głosowaniu tajnym ogłosiła uchwałę o odmowie nadania [...] M. M. stopnia doktora habilitacyjnego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. 29 osób wzięło udział w głosowaniu, 12 głosów – tak, 8 – nie, 9 – wstrzymujących się. W toku postępowania odwoławczego w głosowaniu za uchyleniem uchwały były 2 głosy, przeciw 29, wstrzymujących się 0. Biorąc powyższe pod uwagę należy zgodzić się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Naukową Instytutu [...] PAN nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także postanowieniami statutu Centralnej Komisji. Podkreślenia wymaga, iż Sąd nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydania uchwały przez organ I instancji i decyzji Centralnej Komisji. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Tym samym należało stwierdzić, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centralna Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło