II SA/Wa 1974/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2024 r. sprawy ze skargi M.B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby oraz związku schorzenia ze służbą 1. odrzuca skargę w zakresie ustalenia związku schorzenia ze służbą; 2. w pozostałej części oddala skargę. Centralna Komisja Lekarska w [...] (CKL) podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 398), po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza M.B. (skarżący) od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (RKL) z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], orzeczeniem z [...] czerwca 2023 r., nr [...], utrzymała w mocy orzeczenie RKL ustalające zdolność funkcjonariusza do służby oraz stopień uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza pozostający w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. Skierowaniem nr [...] z [...] lutego 2023 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] skierował skarżącego na badania do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu oceny stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. RKL orzeczeniem z [...] kwietnia 2023 r., nr [...] uznała funkcjonariusza za zdolnego do służby z ograniczeniami kategoria B. Zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Wskazano również, że stwierdzony uszczerbek na zdrowiu nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia CKL wskazała, że RKL oceniając dokumentację z leczenia, wyniki badań dodatkowych oraz konsultacji specjalistycznych, prawidłowo zakwalifikowała schorzenia do kategorii B zdolny do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniami, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Jednocześnie RKL nie ustaliła związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. CKL wyjaśniła ponadto, że stwierdzony niedosłuch dla tonów wysokich został spowodowany wypadkiem w służbie, z kolei w opinii konsultanta psychiatrii z [...] kwietnia 2023 r. rozpoznana neurastenia również uzasadnia orzeczenie kategorii B zdolny do służby w Służbie Więziennej, zdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Zdaniem CKL zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna była wystarczająca do wydania orzeczenia. M.B. - skarżący, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na orzeczenie CKL z [...] czerwca 2023 r. Wyraził wątpliwość co do stwierdzenia obu komisji, że posiadane przez niego schorzenia nie pozostają w związku ze szczególnymi właściwościami służby. Skarżący wskazał, że komisje są w posiadaniu dokumentacji dotyczącej wypadku z [...] listopada 2004 r. podczas ćwiczeń ochronno-obronnych, kiedy doznał urazu akustycznego, w wyniku którego ma niedosłuch oraz szumy uszne. Dodał, że stwierdzono u niego neurastenię, której źródło lekarze prowadzący jego leczenie wskazują wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Służy Więziennej, co ma potwierdzenie w dostarczonej przez skarżącego dokumentacji. W konsekwencji skarżący zwrócił się do Sądu o ustalenie, czy stwierdzone schorzenia pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności lub też bezczynności organu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, nie będąc jednocześnie związanym sposobem sformułowania skargi, podniesionymi w niej zarzutami i wnioskami. Skarga na orzeczenie CKL z [...] czerwca 2023 r. w zakresie ustalenia zdolności do służby podlega oddaleniu, w pozostałym zakresie skarga podlega odrzuceniu. Skarga podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Natomiast druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie w części ustalające związek schorzenia ze służbą należy do wyróżnionej drugiej grupy orzeczeń komisji lekarskich, w związku z tym wniesiona w tym zakresie skarga podlega odrzuceniu, bowiem część orzeczenia, która została nią objęta, nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a kontroli sądów powszechnych. Odnosząc się do treści rozstrzygnięcia dotyczącego zdolności do służby należy wskazać, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z K.p.a. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a zatem takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. Podkreślenia wymaga przy tym, że sąd administracyjny, kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia kwestii medycznych. Nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy. Zdaniem Sądu CKL wydając orzeczenie z dnia [...] czerwca 2023 r., którym utrzymała w mocy orzeczenie RKL, działała zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich. Z akt sprawy jak i uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, iż rozpoznanie poszczególnych schorzeń u skarżącego poprzedziła analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej przez organ I instancji. Organy obu instancji prawidłowo uznały w oparciu o ujawnione badania, że skarżący kwalifikuje się do kategorii B - zdolny do służby z ograniczeniami. U skarżącego stwierdzono bowiem w oparciu rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości dnia 17 marca 2022 (Dz. U. z 2022 r. poz. 772) w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej: 1. neurastenia §103p,(r.5) kat. B 2. prawostronny niedosłuch dla tonów wysokich (uraz akustyczny ) - §20p.l (r.5), kat. B. Sąd nie ma podstaw ani też wiedzy specjalistycznej, aby podważać wskazane rozpoznanie lekarza specjalisty. Sąd nie jest też uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych skarżącego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Tak więc powyższe rozpoznanie i jego kwalifikacja pozostaje poza kontrolą sądową. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że CKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności w sprawie. Zebrana zaś dokumentacja była wystarczająca do należytego rozstrzygnięcia sprawy, a wynik sprawy został w logiczny i przekonujący sposób uzasadniony. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił w zakresie zdolności do służby.