II SA/Wa 1975/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.L. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia - odrzucić skargę - Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w N. skierował P.L. na badania lekarskie do Terenowej Komisji Lekarskiej w L. w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej po powrocie do kraju po zakończeniu służby poza granicami państwa. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zaliczyła wyżej wymienionego do kategorii Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej po zakończeniu służby poza granicami państwa. Ponadto przy rozpoznawaniu schorzeń, wskazanych w punkcie 8, nie uznała ich za pozostające w związku ze służbą wojskową. Od powyższego orzeczenia P.L. złożył odwołanie domagając się uwzględnienia schorzenia [...] rozpoznanego przez [...] w trakcie badań lekarskich w Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. za schorzenie pozostające w związku ze służbą wojskową. Zażądał także skierowania go do placówki leczniczej celem dalszej diagnostyki. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W., po rozpoznaniu odwołania, na podstawie § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) oraz § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzeczeniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznania i ustaliła nowe, tj. [...], uznając, iż schorzenie to nie ma związku ze służbą wojskową, w pozostałej zaś części dotyczącej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej (Z-zdolny do służby wojskowej po zakończeniu służby poza granicami państwa) utrzymała je w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.L. zakwestionował powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2009 r. w części dotyczącej stwierdzenia braku związku rozpoznanego schorzenia z czynną służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy P.L. zakwestionował orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2009 r. jedynie w części dotyczącej braku związku powstałego schorzenia [...] ze służbą wojskową, co oznacza, że przedmiotowa sprawa, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS), lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc zatem pod uwagę dwa reżimy prawne należy wskazać, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (zob. uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04. Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanego schorzenia ze służbą wojskową jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Reasumując, sprawa w przedmiocie oceny stanu zdrowia i ustalania związku rozpoznanego u żołnierza zawodowego schorzenia ze służbą wojskową, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służy skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 wskazanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.