II SA/Wa 1976/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-25

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała trudną sytuację materialną i ponosi znaczne zobowiązania finansowe, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Trudna sytuacja materialna, niskie dochody oraz znaczne zobowiązania finansowe stanowią podstawę do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotyczącą odmowy umorzenia należności związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Skarżący wskazał we wniosku, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i czterema synami, jednak w toku postępowania wyjaśniono, które osoby faktycznie zamieszkują z wnioskodawcą. Ustalono jego trudną sytuację materialną, niskie dochody oraz znaczne zadłużenie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. z dnia 19 lutego 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie odmowy umorzenia należności związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w tego rodzaju sprawie spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.)). Wysokość wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie wynosi 623 zł. Strona ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych w toku całego postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 powołanej ustawy) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, córką oraz czterema synami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy (rubryka nr 5 formularza) wskazał, że synowie K. i C. oraz córka M. "nie mieszkają praktycznie z nami pod wspólnym adresem (...)", są jedynie zameldowani. Wobec tego oświadczenia zaszła konieczność wyjaśnienia, czy w istocie wszystkie osoby, które skarżący wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 11 marca 2008 r. złożonym na wezwanie referendarza sądowego skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, która, tak jak wnioskodawca, jest osobą niepełnosprawną, pełnoletnim synem M. odbywającym zasadniczą służbę wojskową, małoletnim synem M., który jest osobą niepełnosprawną oraz dwiema małoletnimi córkami. W związku z oświadczeniem zawartym w formularzu wniosku w odniesieniu do syna P. oraz dodatkowym oświadczeniem, że córka M. oraz synowie K. i C. prowadzą samodzielne gospodarstwa domowe, przyjęto, że osoby te nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą, stąd ocena spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy dokonana została bez uwzględnienia dochodów i wydatków tych osób. Na podstawie informacji zawartych w formularzu wniosku i załączonych na ich potwierdzenie zaświadczeń pracodawców, ustalono że na wspólny dochód miesięczny brutto osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym składa się: wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.102,03 zł oraz wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 425,76 zł, tj. łącznie 1.527,79 zł. Wnioskodawca podał, że ani on ani pozostałe osoby we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku (żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych). Skarżący oświadczył, że ponosi stałe miesięczne wydatki na czynsz- 600 zł, energię elektryczną (brak instalacji gazowej) – 200 zł, zakup leków dla wnioskodawcy, żony i syna – około 400 zł miesięcznie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że na wnioskodawcy i pozostałych wymienionych w decyzji osobach ciąży zobowiązanie finansowe (zaległa należność w wysokości – 20.764,47 zł). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że aktualnie sytuacja materialna wnioskodawcy jest bardzo trudna. Dochód miesięczny brutto w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 254 zł, co z pewnością nie pozwala na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb. Nadto, na wnioskodawcy ciąży zobowiązanie finansowe znacznej wysokości w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Z przedstawionych przez skarżącego informacji wynika, że nie miał on możliwości poczynić jakichkolwiek oszczędności. Strona wykazała, że nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych. Wysokość wykazanego dochodu we wspólnym gospodarstwie domowym, nawet bez uwzględnienia stałych miesięcznych wydatków, pozwala stwierdzić, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło