II SA/Wa 1977/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-11
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak złożenia wymaganych dokumentów uniemożliwił ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, gdyż strona korzystała ze zwolnienia ustawowego.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na status osoby bezrobotnej i brak dochodów. Sąd wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i koszty utrzymania rodziny. Strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy posiadają mieszkanie i samochód.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. odmówić przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
M. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.
Podał, że jest osobą bezrobotną i nie ma żadnego dochodu, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami, nie posiada majątku, a jedynie 700 zł oszczędności. Natomiast rodzice posiadają mieszkanie, zakupione na kredyt oraz samochód osobowy marki [...].
Do stałych wydatków gospodarstwa domowego zaliczył spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego na mieszkanie, czynsz za mieszkanie, opłaty za media i ogrzewanie, wydatki na leczenie i żywność. Podniósł, że rodzice są zatrudnieni, ale nie wie, w jakiej wysokości uzyskują dochody.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca został wezwany do nadesłania - w terminie 7 dni - dokumentów i oświadczeń, wskazujących na sytuację finansową rodziny, w tym wysokość dochodów oraz wysokość stałych kosztów utrzymania rodziny.
Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 12 grudnia 2015 r. Strona do dnia rozpoznania wniosku nie złożyła wymaganych dokumentów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast, jak stanowi art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę, bowiem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie złożył dokumentów, wymaganych do oceny jego sytuacji finansowej, w tym takich, z których wynika wysokość dochodów gospodarstwa domowego oraz stałe, konieczne koszty utrzymania rodziny.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej strony należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255, art. 249a, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło