II SA/Wa 1979/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spraw.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu punktu przedszkolnego do Gminnej Ewidencji Placówek Niepublicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej D. Z. kwotę 217 (słownie: dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. Z. w dniu [...] lutego 2013 r. przesłała do Urzędu Gminy P. komplet dokumentów niezbędnych do dokonania rejestracji Punktu Przedszkolnego "M." Burmistrz Miasta i Gminy P., na podstawie art. 82 ust. 1a i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z poźn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wpisu do Gminnej Ewidencji Placówek Niepublicznych, niepublicznego punktu przedszkolnego pod nazwą: Punkt Przedszkolny "M." ul. [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że z brzmienia przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 254, poz. 2572 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. Nr 161, poz. 1080) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. Nr 143, poz. 839) wynika, że punkt przedszkolny jest to placówka oświatowa, która zlokalizowana jest w lokalu do tego przeznaczonym jako organizacja jednej grupy na danym terenie dla nie więcej niż 25 dzieci. Założeniem ustawodawcy było tworzenie alternatywnych form wychowania przedszkolnego, do których należą punkty przedszkolne, jako uzupełnienie oferty przedszkolnej w miejscach, gdzie z różnych powodów nie można utworzyć przedszkola. Zatem już z tego powodu zgłoszenie do ewidencji punktu przedszkolnego "M." nie może być uznane za odpowiadające prawu. Także podany w zgłoszeniu wymiar czasu pracy punktu przedszkolnego pozostaje w jawnej sprzeczności z przepisami cytowanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 czerwca, w którym minimalny tygodniowy wymiar godzin prowadzonych zajęć w grupie liczącej od 21 do 25 dzieci określono, jako 25 godzin tygodniowo czyli po 5 godzin dziennie, natomiast w niniejszym przypadku grupy mające taką ilość dzieci miałyby mniejszą niż wymaganą minimalną ilość godzin. Okoliczności te nie stanowiły braków formalnych, zatem nie było potrzeby wzywania do ich usunięcia, bowiem zaproponowana organizacja punktu przedszkolnego nie jest prawnie możliwa. D. Z. w dniu [...] kwietnia 2013 r. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że pomimo złożenia kompletu prawem wymaganego zestawu dokumentów - kompletność dokumentacji nie została zakwestionowana przez organ - odmowę dokonania rejestracji oparto na pozaustawowych argumentach będących w sprzeczności z zapisami ustawowymi. Wniosła o dokonanie rejestracji placówki na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania. [...] Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] maja 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie dokonania wpisu punktu przedszkolnego "M." w J. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w jego ocenie organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich czynności w celu wszechstronnego i opartego na przepisach prawa wyjaśnienia sprawy, co powinno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji wyprowadził niewynikający wprost z przepisów przedmiotowego rozporządzenia wniosek, iż w punkcie przedszkolnym nie może funkcjonować więcej niż jedna grupa dzieci. Natomiast § 3 ust. 2 i § 7 powołanego rozporządzenia określają jedynie maksymalną ilość dzieci w grupie. Interpretacja, iż w punkcie przedszkolnym może działać tylko jedna grupa, musi wynikać jednoznacznie z przepisu lub być wynikiem właściwej wykładni (gramatycznej, systemowej, funkcjonalnej lub celowościowej). Organ pierwszej instancji podniósł niewynikający z aktów prawnych argument, iż nie jest możliwa lokalizacja punktu przedszkolnego w miejscu, w którym istnieje inna placówka oświatowa, natomiast nie dokonał wnikliwej oceny zarówno dokumentu w postaci organizacji punktu przedszkolnego, jak również opinii Państwowej Straży Pożarnej o lokalu nr [...] przy ul. [...]. Z organizacji punktu przedszkolnego "M." w J. wynika, że będzie on działać również w ramach dwóch filii. Organ pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji, czy taka forma organizacji punktu przedszkolnego jest zgodna z prawem. Natomiast z opinii Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2012 r. wynika, że wymagane było zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] przy ul. [...] na kategorie ZL II, w myśl art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy zmiana taka nastąpiła, ani też nie wezwał wnioskodawczyni do złożenia w tym przedmiocie dokumentu. Organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 7 i art. 11 Kpa, a naruszenie tych przepisów miało niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Burmistrz Miasta i Gminy P., na podstawie art. 82 ust. 1a i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po ponownym rozpatrzeniu wniosku D. Z. z dnia [...] lutego 2013 r., w dniu [...] lipca 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił dokonania wpisu do Gminnej Ewidencji Placówek Niepublicznych niepublicznego punktu przedszkolnego po nazwą: Punkt Przedszkolny "M." ul. [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. wniosła o rejestrację punktu przedszkolnego "M." z główną siedzibą w J., ul. [...], gdzie punkt miałby się składać z trzech grup dla maksymalnie 55 dzieci oraz w dwóch filiach odpowiednio składających się z czterech grup dla łącznej liczby dzieci 30 i jedenastu grup dla łącznej liczby dzieci 194. Wnioskodawczyni wskazała miejsce i warunki prowadzenia działalności 18 grup punktu przedszkolnego, codziennie przez 5 dni w tygodniu, w godzinach od 15.00 do 19.00 w budynkach, w których również przez 5 dni w tygodniu, w godzinach od 7.00 do 19.00 działają przedszkola niepubliczne prowadzone przez inną osobę fizyczną. Z organizacji punktu przedszkolnego "M." wynika również, że miałby on działać w ramach dwóch filii. Wnioskodawczyni w dniu [...] czerwca 2013 r. przedłożyła dokumentację poprawionej organizacji punktu przedszkolnego "M.", według której siedziba punktu mieści się w J. i wskazała jego oddziały zamiejscowe. Natomiast w dniu 3 lipca złożyła ona pismo informujące, że rezygnuje z organizowania w lokalizacji P., ul. [...] oddziałów zamiejscowych punktu przedszkolnego "M." Została również przedłożona nowa organizacja niepublicznego punktu przedszkolnego "M.", w której określono m.in. minimalny dzienny wymiar godzin, podczas których realizowana jest podstawa programowa wychowania przedszkolnego, która wynosi 3 godziny dziennie. Z brzmienia przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 254, poz. 2572 z późn. zm.) wynika, że wychowanie przedszkolne realizowane jest w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. Organizacje innych form wychowania przedszkolnego reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. Nr 161, poz. 1080 z późn. zm.). Przywołane powyżej przepisy ustawowe oraz rozporządzenia nie zawierają stwierdzenia, iż w ramach jednego punktu przedszkolnego może działać wiele grup zlokalizowanych w kilku miejscach adresowych jako oddziały zamiejscowe. Główną ideą towarzyszącą wprowadzeniu innych form wychowania przedszkolnego (punktów przedszkolnych, zespołów przedszkolnych) w życie było stworzenie dla gmin oraz innych osób prawnych i fizycznych możliwości organizowania wychowania przedszkolnego w formach innych niż przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych. To w oczywisty sposób łączy się z faktem, iż punkty przedszkolne oraz zespoły przedszkolne jako inne formy wychowania przedszkolnego nie mogą powielać wzorów organizacyjnych tożsamych z przedszkolami (wielogrupowość). Zarówno ustawa o systemie oświaty, jak i przepisy powołanego rozporządzenia nie dopuszczają możliwości tworzenia filii punktów przedszkolnych bądź oddziałów zamiejscowych. Charakter i cel utworzenia punktu przedszkolnego jest, jak już wyżej wskazano, inny niż niepublicznego przedszkola. Sam fakt zamiany w organizacji punktu przedszkolnego nazwy "filia" na "oddziały zamiejscowe" nie zmienia charakteru organizacji placówki i nadal jest to punkt przedszkolny skladający się z wielu grup zorganizowanych w trzech różnych lokalizacjach. Z powyższych względów, zgłoszenie do ewidencji punktu przedszkolnego "M." nie może być uznane za odpowiadające przepisom prawa. [...] Kurator Oświaty, działając jako organ odwoławczy, na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że zasady tworzenia innych form wychowania przedszkolnego określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. Nr 61, poz. 1080 z późn. zm.). Organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), a także przywołane powyżej rozporządzenie, nie wskazują na możliwość tworzenia filii, czy też oddziałów zamiejscowych punktów przedszkolnych. Brzmienie § 6 powołanego rozporządzenia należy uznać za jednoznaczne, bowiem punkt przedszkolny nie może obejmować dowolnej liczby oddziałów, zlokalizowanych w różnych siedzibach. Należy zatem podzielić stanowisko organu pierwszej instancji, że przepisy powołanego rozporządzenia nie dają podstaw do tworzenia filii punktu przedszkolnego lub jego oddziałów zamiejscowych. Natomiast poza sporem pozostaje to, iż to organ prowadzący ustala organizację punktu przedszkolnego określając, między innymi: miejsce jego prowadzenia, dzienny wymiar godzin zajęć świadczonego w punkcie nauczania, wychowania i opieki. Zgodnie z art. 14a ust. 6a ustawy o systemie oświaty, zajęcia w innych formach wychowania przedszkolnego prowadzą nauczyciele posiadający kwalifikacje wymagane od nauczycieli przedszkoli. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400 z późn. zm.). Z wykazu nauczycieli przedstawionego przez organ wynika , że wymóg ten nie został spełniony wobec 7 nauczycieli. W ocenie [...] Kuratora Oświaty, organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności w celu wszechstronnego i opartego na przepisach prawa wyjaśnienia sprawy, co ma odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji. D. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], w której podniosła, że o ile wolą ustawodawcy byłoby limitowanie liczby grup, możliwości tworzenia filii lub oddziałów albo grup zamiejscowych to z pewnością określiłby to wprost w przepisach. Podała, że wszystkie pomieszczenia przeznaczone na potrzeby punktu przedszkolnego "M." spełniają warunki określone w § 3 przedmiotowego rozporządzenia, co znajduje potwierdzenie w załączonej do wniosku dokumentacji, w tym zaświadczeniach wydanych przez Państwową Straż Pożarną. Podniosła również, że posiadane przez 11 nauczycieli odpowiednie kwalifikacje wobec wymaganych 10, nie może stanowić podstawy do odmowy wpisu do ewidencji [...] Kurator Oświaty w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzję i decyzję organu pierwszej instancji należy uchylić, albowiem Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy prawa procesowego i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podać, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, co oznacza, że żadna z tych części oddzielnie nie może istnieć w obrocie prawnym. Wymogi decyzji administracyjnej zostały wyczerpująco określone w art. 107 Kpa. Zgodnie z § 3 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa podlega kontroli w drodze administracyjnej bądź sądowej pod kątem jego prawidłowości. Z powyższych względów nie można utrzymać w mocy decyzji, której rozstrzygnięcie dotyczy sprawy, w której organ pierwszej instancji nie ustalił w pełni jej stanu faktycznego i co należy podkreślić nie powołał przepisów prawa materialnego na podstawie których wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 82 ust. 1a i ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, osoby prawne i fizyczne mogą zakładać niepubliczne szkoły artystyczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Natomiast ust. 4 tego przepisu stanowi, że organ, o którym mowa w ust. 1 i 1a, wydaje decyzję o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli: 1) zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 2 i mimo wezwania nie zostało uzupełnione w wyznaczonym terminie; 2) statut szkoły lub placówki jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że przywołane przepisy ustawowe oraz przedmiotowego rozporządzenia nie zawierają stwierdzenia, iż w ramach jednego punktu przedszkolnego może działać wiele grup zlokalizowanych w kilku miejscach adresowych jako oddziały zamiejscowe. Problem polega na tym, że organ żadnych przepisów w tym zakresie nie powołał, a tym samym brak jest możliwości zweryfikowania (oceny) zajętego w tym przedmiocie stanowiska. W komparycji zaskarżonej decyzji [...] Kurator Oświaty Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności w celu wszechstronnego i opartego na przepisach prawa wyjaśnienia sprawy, co ma odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym jego decyzji. Zdaniem Sądu takie stwierdzenie organu odwoławczego jest nie uprawnione, gdyż uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji z całą pewnością nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 Kpa, a w szczególności jeżeli chodzi o uzasadnienie prawne Prawidłowo sformułowane uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać poszczególne etapy prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego, nadto wskazać, jakie fakty ustalono oraz zawierać opis dokonanej subsumcji. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego w ustalonym stanie faktycznym. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu, czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - powinno zawierać przede wszystkim wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione. W ocenie Sądu, uzasadnienia zarówno decyzji organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego nie spełniają warunków określonych w art. 107 § 3 Kpa i z tych względów niemożliwa jest ich ocena prawna. W konsekwencji, decyzje są niezrozumiałe dla skarżącej. Podać również należy, że organy dwukrotnie wydawały decyzje w przedmiocie rozpoznawanej sprawy, ale tylko jedna z nich, tj. decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2013 r., wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa (decyzja kasacyjna) odpowiadała prawu, bowiem wskazywała na uchybienia organu pierwszej instancji, w tym m.in. na naruszenie przepisów postępowania. Ponadto, organ odwoławczy w wyniku odwołania, rozpoznając sprawę ponownie, niejako od nowa, powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne decyzji pierwszej instancji odnośnie ustalonego stanu faktycznego. Tego organ najwyraźniej nie uczynił w badanej sprawie, skoro nie ustosunkował się do kwestii zamontowania w zabytkowym obiekcie rolet zewnętrznych oraz ślusarki aluminiowej. Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, zaś uchybienia te nie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane są do usunięcia stwierdzonych przez Sąd uchybień i przeprowadzić postępowanie administracyjne z poszanowaniem jego zasad, a rozstrzygnięcie wydać na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy równoczesnym dokonaniu ich interpretacji, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.