II SA/Wa 1979/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Fidor, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej oddala skargę Zaskarżonym aktem utrzymano w mocy - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (dalej jako "Komisja Rejonowa") z [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej przez [...] L. W., zwanego dalej "Żołnierzem". Uznano nim Żołnierza za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N, w grupie IV (tak: pkt 9). W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" - przywołał następujące okoliczności faktyczne sprawy i jej prawne uwarunkowania: - Komisja Rejonowa - działając na skierowanie Dowódcy [...] Dywizjonu Lotniczego - przeprowadziła postępowanie orzecznicze; wydała orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej Żołnierza - niezdolny - rozpoznając w pkt. 8 orzeczenia: "1. Choroba alkoholowa z uszkodzeniem wątroby - § 72 pkt 2 2. [...] - § 65 pkt 2", rozpoznania z pkt. 8.1 oraz 8.2 uznano - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 ze. zm.), zwanego dalej "Rozporządzeniem" - za powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, - sprawę rozpatrywano wobec skutecznego wniesienia przez Żołnierza odwołania; zreferowano jego zarzuty, - Rejonowa Komisja - przeprowadziła szereg badań i konsultacji specjalistycznych; badania i konsultacje przeprowadzili doświadczeni lekarze orzecznicy - specjaliści w swoich dziedzinach - zgodnie ze sztuka lekarska i zasadami orzeczniczymi; komisja miała zatem pełne podstawy do umieszczenia tych rozpoznań w zaskarżonym orzeczeniu co potwierdzają wykonane badania laboratoryjne, a także badania [...] oraz skierowanie Żołnierza na konsultację neurologiczną, psychologiczną, psychiatryczną i internistyczną, - w wykonanych badaniach laboratoryjnych z [...] lipca 2024 r. poziom [...] wynosił [...] U/L przy normie referencyjnej 0,0-50,0, [...] – [...] U/L przy normie 0,00-50,0, [...] – [...] przy normie 0-60, a poziom [...] wynosił [...] mg/dL przy normie do 1,4 mg/dL.; w badanym moczu stwierdzono obecność [...] – [...] mg/dL, które u osoby zdrowej nie występuje; w osadzie moczu poziom leukocytów i erytrocytów świeżych był w normie; w badaniu USG z [...] kwietnia 2024 r. stwierdzono stłuszczenie wątroby, - lekarz internista na zlecenie Komisji Rejonowej rozpoznał alkoholową chorobę wątroby oraz nieprawidłową glikemię na czczo; w badaniu [...] stwierdzono [...], amplitudzie do [...] uV trwające 1-2 s. - zapis ze zmianami o charakterze napadowym - uogólnione wyładowania zespołów [...] – wskazano na konieczność zgłoszenia się badanego do leczącego go neurologa, - lekarz neurolog na zlecenie Komisji Rejonowej rozpoznał u Żołnierza [...] i wskazał na konieczność zwiększenia dawki [...] - leku stosowanego w; leczeniu [...] oraz wskazał na zakaz spożywania alkoholu, kierowania samochodem, obsługi maszyn w ruchu, pracy na wysokości od 3 m.; w aktach sprawy występuje historia choroby z [...] lipca 2024 r. NZOZ Centrum Zdrowia w T. M., z której wynika, że u badanego wystąpiła trzy napady padaczki, - podczas kontrolnego badania psychologicznego Żołnierz potwierdził, że nadal pije alkohol; w trakcie konsultacji psychologicznej występowały u badanego cechy nadużywania alkoholu, w tym nasilone drżenie rąk; badany okazał zaświadczenie ze Szpitala Wojewódzkiego w B., że korzystał w dniach [...] marca do [...] kwietnia 2024 r. ze świadczeń terapeutycznych w Poradni Terapii Uzależnień od alkoholu i współuzależnień, ale przerwał leczenie, - lekarz psychiatra na zlecenie Komisji Rejonowej rozpoznał schorzenie psychiatryczne; kwalifikowane do [...] czyli zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania spowodowanych zażywaniem alkoholu, - ustalone przez Rejonową Komisję schorzenia – zdaniem Centralnej Komisji - czynią Żołnierza trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej.   W skardze zarzucono naruszenie przepisów: – materialnego - § 65 pkt 2 załącznika nr 1 do Rozporządzenia, zwanego dalej "Załącznikiem", poprzez wskazanie za podstawę uznania Żołnierza za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i niewyjaśnieniu przesłanek uznania, że jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej; zgodnie z grupą IV Załącznika żołnierza posiadającego takie schorzenie można zakwalifikować również jako zdolnego do zawodowej służby wojskowej – "kategoria Z"; - § 72 pkt 2 Załącznika poprzez wskazanie za podstawę uznania Żołnierza za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i niewyjaśnieniu przesłanek uznania, że jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej; zgodnie z grupą IV Załącznika żołnierza posiadającego takie schorzenie można zakwalifikować również jako żołnierza zdolnego do zawodowej służby wojskowej – "kategoria Z", – postępowania: – art. 8 i 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia; zawarcie w orzeczeniu wyników badań z dokumentacji medycznej, bez wyjaśnienia podstawy prawnej oraz dokonanych na ich podstawie ustaleń medycznych, które uzasadniałyby uznanie Żołnierza za bezwzględnie niezdolnego do służby wojskowej; uniemożliwienie realizacji zasady pogłębianego zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwienie dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonego orzeczenia pod kątem jego zasadności; – art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego; nie rozpoznanie wniosku dowodowego z [...] października 2024 r.; – art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności faktycznych przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięciu decydującego elementu decyzji administracyjnej jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn jej wydania; – art. 15 K.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i nierozpoznanie sprawy po raz drugi; – art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie Żołnierzowi czynnego udziału w postępowania i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem orzeczenia. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wywodzono, że Funkcjonariusza de facto pozbawiono prawa do zbadania sprawy przez organ II. instancji oraz do udziału strony w postępowaniu. Szereg uchybień, których dopuszczono się przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy - powielając orzeczenie Komisji Rejonowej - doprowadził do niekorzystnego dlań rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy (k. 43 akt) pełnomocnik Żołnierza wywodzi, że organ przed wydaniem decyzji winien był zakreślić termin, w którym strona mogłaby wypowiedzieć się, co do zebranego materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Trafne jest stanowisko organu, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaję je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać, że są one bezzasadne z poniższych przyczyn. Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować zaliczenie rozpoznanych u Żołnierza schorzeń do kategorii chorób i ułomności, wymienionych w § 65 pkt 2 i § 72 pkt 2 Załącznika - jak w pkt 8.1 i 2 orzeczenia organu I. instancji, utrzymanego w mocy skarżonym aktem. W myśl określonych Załącznikiem zasad - wystąpienie wskazanych schorzeń stanowi przesłankę kwalifikacji osoby klasyfikowanej w grupie IV jako niezdolnej lub zdolnej do służby wojskowej (tak: kolumna 7 w tabeli – kategoria: "Z/N"). Na gruncie treści normatywnej Rozporządzenia - zdiagnozowanie schorzeń bądź ułomności jak u Żołnierza - nie determinuje jednoznacznej kwalifikacji jako niezdolnego do służby wojskowej w myśl postanowień do Załącznika. Orzekającym w sprawie organom pozostawiono tu uznanie administracyjne - wobec czego organ II. instancji przedstawił szeroką dokumentację medyczną (konsultacje lekarskie i badania medyczne) – stanowiącą argumentację uzasadnienia – do zaliczenia Żołnierza do kategorii "N". W uzasadnieniu przywołano dokumentację medyczną, którą kierował się organ odwoławczy, utrzymując w mocy orzeczenie wydane w I. instancji. Uchybiono wprawdzie potrzebie bezpośredniego wskazania przesłanek kwalifikacji Żołnierza, jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - wada ta nie ma jednak istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wymieniono występujące choroby bądź ułomności Żołnierza nie artykułując wprost, że są to przyczyny zaliczenia Żołnierza do kategorii "N". Trzeba mieć jednak na względzie, że zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego wskazują, że koniunkcja dwóch schorzeń - choroby alkoholowej (gdzie terapię przerwano) z uszkodzeniem wątroby i padaczki – stanowią stosowną i przekonywującą argumentację, przemawiającą za kwestionowaną skargą kategoryzacją Żołnierza. Należy jednoznacznie wskazać, że proces kwalifikacji żołnierzy – w kontekście stanu zdrowia - dla oceny ich zdolności do pełnienia służby, służy z jednej strony interesowi publicznemu - zapewnieniu właściwie realizacji ustawowych zadań przez żołnierzy. Jest to możliwe wyłącznie, gdy w danej formacji służą osoby o stosownych predyspozycjach fizycznych i psychicznych, służy jednak także interesowi samego Żołnierza. Chodzi mianowicie o ograniczenie ryzyka, gdy pełnienie przez określoną osobę służby może prowadzić do negatywnych konsekwencji w kontekście interesu indywidualnego - zagrożenie jego zdrowia a nawet życia, wobec ocenianego stanu zdrowia. W takiej sytuacji uchybienie przepisom postępowania w zakresie obowiązku właściwie precyzyjnego uzasadnienia orzeczenia (art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a.) nie mogło stanowić przesłanki uchylenia zaskarżonego aktu, co wynika - a contrario - z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Co istotne, w kwestii ustalenia kluczowych w sprawie faktów, sam Żołnierz nie kwestionuje wystąpienia u niego chorób, wymienionych w stosownych paragrafach tabeli w Załączniku. Wywodzi zaś, że - w jego przypadku - ich występowanie, nie powinno determinować niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W jego ocenie, kwestia ta powinna być przedmiotem postępowania wyjaśniającego – do którego dołączył przeprowadzone na własny koszt badania i konsultacje medyczne (wniosek dowodowy z [...] października 2024 r.). Chybione są powyższe zarzuty skargi - wskazać należy - że zarówno organ jak i Sąd rozpatrują sprawę według stanu udokumentowanego na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia. W takiej sytuacji przedłożone dowody (dokumentacja adresowana po wydanym orzeczeniu) nie mogły zostać uznane za niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Co do twierdzeń pełnomocnika Żołnierza w trakcie rozprawy dodać należy, że postępowanie prowadzone przez organ w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia służby wojskowej jest szczególnym, którego rozstrzygnięcie opiera się na złożonej dokumentacji medycznej przed organem orzekającym w sprawie. Tym samym udział strony w czynnościach pozostaje w tym zakresie ograniczony jedynie do złożenia odwołania i stosownych dowodów na poparcie stanowiska – do dnia wydania ostatecznego orzeczenia przez organ kolegialny (komisję lekarską). Wobec zarzutów skargi ani także z urzędu Sąd nie dostrzegł więc w zaskarżonym akcie wad, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ zasadnie utrzymał w mocy orzeczenie wydane w I. instancji. Nie naruszono powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki kwalifikacji żołnierzy do służby wojskowej, ani też reguł procesowych – co do powinności właściwego wyjaśnienia sprawy, uzasadnienia orzeczenia, bądź zapewnienia dwuinstancyjności postępowania, czy czynnego udziału strony w postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.