II SA/Wa 1984/23
PostanowienieWSA w Warszawie2024-01-31
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ świadczenie w drodze wyjątku jest uprawnieniem o charakterze ściśle osobistym, które wygasa z chwilą śmierci strony i nie przechodzi na następców prawnych. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, postępowanie podlega umorzeniu, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a interes innych osób ma charakter jedynie faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
Skarżący R. G. wniósł skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł. Jego żona poinformowała o jego śmierci i wskazała, że zmarły osierocił małoletnią córkę, która również nie otrzyma świadczenia. Sąd ustalił, że skarżący był rozwiedziony i zmarł przed wydaniem wezwania do usunięcia braków formalnych skargi.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie
Pismem z 12 września 2023 r. R. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") z [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2023 r., pismem z 7 grudnia 2023 r., wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie nr PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oraz do ustosunkowania się w ww. terminie do wniosku organu (zawartego w odpowiedzi na skargę) o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Do powyższego wezwania doręczono odpis odpowiedzi na skargę. Odbiór tej korespondencji sądowej pokwitowała 13 grudnia 2023 r. – jako żona skarżącego – D. G., która w piśmie z 18 grudnia 2023 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 21 grudnia 2023 r.) poinformowała o śmierci męża po ciężkiej chorobie w dniu [...] listopada 2023 r. Podniosła, że skarżący osierocił siedmioletnią córkę, która "też nie dostanie renty po zmarłym tacie".
Tutejszy Sąd zwrócił się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o przekazanie odpisu skróconego aktu zgonu skarżącego. Przedmiotowy dokument, który wpłynął do akt sądowych sprawy 19 stycznia 2024 r., wskazuje, iż skarżący zmarł [...] listopada 2023 r., będąc rozwiedzionym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W myśl art. 161 § 2 p.p.s.a. postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Świadczenie w drodze wyjątku, w trybie określonym przez ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.), jest uprawnieniem o charakterze osobistym i wygasa z chwilą śmierci osoby, której dotyczy. Zatem nie przechodzi na jej następców prawnych, nie wchodzi w skład spadku po tej osobie.
Stosownie do art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyznania w drodze wyjątku renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc świadczenia o charakterze osobistym, opartego na przesłance całkowitej niezdolności do pracy. W tego rodzaju sprawie interes córki skarżącego czy też innego członka jego rodziny ma charakter co najwyżej faktyczny, a nie prawny. Odnotować także wypada, że skarżący już nie żył na etapie wezwania go do usunięcia braku formalnego skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło