II SA/Wa 1985/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-17

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada wolne środki na koncie bankowym przekraczające wysokość wpisu sądowego, ale jednocześnie ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem lokalu mieszkalnego, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał niedostatku uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż posiadał wolne środki na koncie bankowym przekraczające wysokość wymaganego wpisu sądowego. Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość dochodów, wydatki na leczenie oraz trudną sytuację życiową związaną z decyzją o opróżnieniu lokalu, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację finansową, stan zdrowia uniemożliwiający pracę, wydatki na leczenie i spłatę kredytu. Wnioskodawca jest osobą samotną, nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, analizując dochody, wydatki i stan majątkowy wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: 1. przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. J. S. wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem stan zdrowia nie pozwala mu na kontynuowanie pracy zawodowej i łączy się z wydatkami na leczenie, nadto zaciągnął kredyt, który ma spłacać przez sześć lat. Oświadczył, że jest osobą samotną i nie może liczyć na pomoc ze strony rodziny, a nie posiada majątku ani oszczędności. Podał, że jest zatrudniony jako listonosz i z tego tytułu otrzymywał (przed chorobą) 2.230 zł brutto. Powyższy wniosek uzupełnił pismem z dnia 4 marca 2015 r., do którego dołączył wyciąg z rachunku bankowego, kserokopię umowy o kredyt gotówkowy, dyspozycje przelewów dotyczące opłat za telefon, czynsz, energię elektryczną, informację dotyczącą wynagrodzenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. W myśl art. 245 § 1 i 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy). Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów wynika, że obecnie dochód skarżącego wynosi około 1.750 netto zł miesięcznie, nadto na rachunku skarżącego znajdują się wolne środki w wysokości ponad 2.300 zł. Natomiast do stałych wydatków strony należą opłaty za mieszkanie – 700 – 1000 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną – 200 zł (dane z lutego 2015 r.), opłata za telefon – 150 zł oraz spłata zaciągniętego kredytu bankowego w wysokości 27.380 zł do grudnia 20120 r. – w ratach po około 580 zł miesięcznie. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca nie pozostaje w niedostatku, co oznacza, że nie wykazał, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb (opłacenie kosztów utrzymania mieszkania oraz wyżywienie). Natomiast skarżący posiada na koncie bankowym wolne środki w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość wymaganego wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Jednocześnie jednak, biorąc pod uwagę wysokość obecnie uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów, wydatki na leczenie, a także trudną sytuację życiową w związku z decyzją dotyczącą opróżnienia przez stroną zajmowanego lokalu mieszkalnego, trzeba uznać, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło