II SA/Wa 1985/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-09
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co czyni postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów zbędnym i uzasadnia jego umorzenie. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na postanowienie Prezesa Rady Ministrów odmawiające wszczęcia postępowania. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (renta inwalidzka, niskie dochody, wysokie koszty utrzymania). Wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2018 r. oddalił jego skargę.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano W. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. przyznać W. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. oddalił skargę W. K. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, a utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 872 zł miesięcznie.
Wnioskodawca oświadczył, że oprócz mieszkania o powierzchni 33 m2, nie posiada majątku ani oszczędności. Wyjaśnił, że do stałych kosztów jego utrzymania należą wydatki na leki w wysokości 130 zł miesięcznie, opłata za mieszkanie - 210 zł, opłata za energię elektryczną - 60-100 zł oraz wskazał, że spłaca pożyczkę w ratach po 100 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna i życiowa skarżącego jest trudna - jest osobą niepełnosprawną, a jego dochód stanowi renta inwalidzka w wysokości 872 zł.
Dlatego należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło