II SA/Wa 1987/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na rozkaz dzienny Dowódcy [...] Obrony Terytorialnej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z Terytorialnej Służby Wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy postanawia: odrzucić skargę. Rozkazem dziennym Dowódcy [...] Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] P. W. (dalej: ,,Skarżący’’) został zwolniony z Terytorialnej Służby Wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy. W dniu [...] marca 2023 r. doręczono skarżącemu listem poleconym wyciąg z przedmiotowego rozkazu dziennego, którego punktem są prawy personalne. Pomimo braku pouczenia o prawie do złożenia odwołania skarżący złożył odwołanie w dniu [...] marca 2023 r. w treści odwołania skarżący wskazał, że rozkaz ten nosi znamiona decyzji administracyjnej i powinien zawierać uzasadnienie. Jest to bowiem rozstrzygniecie personalne a ustawodawca nie dał dowolności dowódcy w zakresie zwolnienia żołnierza niezawodowego zgodnie z art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny. Postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] dowódca WOT stwierdził niedopuszczalność odwołania wskazując, że zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny, wszystko co nie jest rozkazem personalnym, nie może być decyzją. Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą z dnia 26 lipca 2023 r., w której wskazał, że składa skargę na rozkaz Dowódcy [...] Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] zwalniający go z Terytorialnej Służby Wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy oraz na postanowienie Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...]. Pismem z dnia 28 września 2023 r. skarżący podtrzymał, że jego skarga dotyczy ww. aktów administracji publicznej. Zarządzeniem z dnia 13 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału II rozdzielił skargę P. W. z dnia 26 lipca 2023 r. na skargę na postanowienie Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] o niedopuszczalności odwołania sygn. akt II SA/Wa 1695/23 oraz na rozkaz dzienny Dowódcy [...] Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] sygn. akt II SA/Wa 1987/23. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w zakresie rozkazu dziennego z uwagi na jej niedopuszczalność, ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.) Orzekając w niniejszej sprawie Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sądy Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2018 r. o sygn. akt II GSK 4285/17 i prezentowany w nim pogląd doktryny, w myśl którego "zgodnie ze znowelizowanym przepisem skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile tylko służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tym samym dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. To ostatnie nie dotyczy takiego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku takiego środka zaskarżenia strona jest uprawniona i zobowiązana zdecydować, czy skorzysta z tego środka zaskarżenia, a zatem czy wniesie ona wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (M. Jagielska [w: Komentarz Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski)". Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Skarżący decydując się na wniesienie odwołania zrezygnował z uprawnienia do wniesienia skargi. Wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z odwołania Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w I instancji. To wydanie aktu administracyjnego w postaci postanowienia o odmowie dopuszczalności złożenia odwołania otworzyło stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, iż złożenie skargi na rozkaz Dowódcy [...] Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] zwalniający go z Terytorialnej Służby Wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy – wobec jednoznacznego zaskarżenia postanowienie Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] – było niedopuszczalne. Skarżący skorzystał bowiem ze zwykłego trybu odwoławczego od tej decyzji, w następstwie czego do obrotu prawnego wprowadzono postanowienie Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], które jest przedmiotem kontroli sądowej. To na to postanowienie skarżącemu przysługiwało prawo do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego co skarżący uczynił, co sprawia, że odrzucenie niniejszej skargi nie pozbawi Skarżącego prawa do skontrolowania postępowania Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej przez sąd. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. – w sentencji postanowienia.