II SA/Wa 1989/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-15

Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Służbie Bezpieczeństwa, wydany na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jego nieważności w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Służbie Bezpieczeństwa, wydany na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, nie jest aktem administracyjnym, lecz jedynie informacją ewidencyjną potwierdzającą zwolnienie ze służby z mocy prawa. W związku z tym nie można wszcząć postępowania administracyjnego o stwierdzenie jego nieważności w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia 1990 r. o zwolnieniu go ze służby w Służbie Bezpieczeństwa. Szef ABW odmówił wszczęcia postępowania, uznając rozkaz za akt ewidencyjny, a zwolnienie za nastąpiłe z mocy prawa. Skarżący podniósł, że rozkaz nie został mu doręczony i że zwolnienie było celowe i niesprawiedliwe. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant: Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Bezpieczeństwa oddala skargę II SA/Wa 1989/07 UZASADNIENIE Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa w zw. z art. 157 § 3 Kpa decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Szefa ABW z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o zwolnieniu pana K. G. ze służby w Służbie Bezpieczeństwa: Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w L. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z wnioskiem strony z dnia 20 listopada 2006 r., Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniu [...] lipca 2007 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o zwolnieniu pana K. G. ze służby w Służbie Bezpieczeństwa: Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w L. Od wyżej wskazanej decyzji K. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ wskazał, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności jest w przedmiotowej sprawie niedopuszczalne, bowiem przedmiotem rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r., jest zwolnienie strony ze służby, które nastąpiło na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa. Sytuacja prawna strony została, więc ukształtowana z mocy prawa, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Zatem od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. nie mogło przysługiwać odwołanie, ani inny środek zaskarżenia, jak w tym przypadku wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. nie stanowił rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiocie zwolnienia pana K. G. ze służby, lecz był jedynie informacją dla celów ewidencyjnych, potwierdzającą fakt zwolnienia ze służby z mocy prawa. Stanowisko takie organ oparł m.in. na utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1996 r. II S.A. 1088/96. W dniu 30 października 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan K. G. Skarżący podniósł, iż wbrew stanowisku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przepisy obowiązujące w czasie jego zwolnienia ze służby wskazują na formę rozkazu personalnego jako podstawę zwolnienia ze służby. Tymczasem nie doręczono mu takiego rozkazu. Zdaniem skarżącego przepis art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa nie spowodował, że ze służby zostali zwolnienie wszyscy funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa. Nadto skarżący podkreślił, że zwolnienie go ze służby miało charakter celowy, świadomy i niesprawiedliwy, a Komisja Weryfikacyjna orzekająca w jego sprawie działała w sposób stronniczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 31 stycznia 2008 r. skarżący poparł swoją skargę oraz wskazał na liczne nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem Komisji Weryfikacyjnej, polegające m.in. na tym, że nie wszyscy byli funkcjonariusze zostali potraktowani w ten sam sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że podstawą procesową wydanych w sprawie decyzji administracyjnych jest przepis art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten daje uprawnienie organowi administracji publicznej do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie, przy czym decyzję taką wydaje się wówczas, gdy "wystąpią przyczyny podmiotowe lub przedmiotowe" ( B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 759). W niniejszej sprawie nastąpiła niewątpliwie przyczyna przedmiotowa, uniemożliwiając wszczęcie postępowania. Skarżący bowiem, pismem z dnia 9 lipca 2007 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. o zwolnieniu go ze służby. Należy wskazać, że skarżący został zwolniony ze służby nie wskutek ww. aktu administracyjnego, ale z mocy prawa, wskutek wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (t.j. Dz. U z 1990 r. Nr 51, poz. 526 ze zm.) zgodnie z treścią art. 131 ust. 1 ww. ustawy, z chwilą zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa zostają z mocy prawa zwolnieni ze służby. Oznacza to, że Służba Bezpieczeństwa została rozwiązana z mocy prawa, a jej funkcjonariusze przestali z chwilą utworzenia UOP pełnić służbę. Zwolnienie skarżącego ze służby następowało zatem ex lege i nie wymagało konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej, nie regulowało kwestii przywrócenia do służby, ani zwolnienie z niej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1708/06 niepub.). Wobec powyższego, rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. o zwolnieniu pana K. G. ze służby nie jest aktem administracyjnym, nie można więc wszcząć postępowania administracyjnego o stwierdzenie jego nieważności w trybie przewidzianym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozkaz ten ma jedynie charakter ewidencyjny, a więc porządkujący, niewywołujący żadnych skutków prawnych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło