II SA/Wa 1989/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. z dnia 17 marca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Bezpieczeństwa postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla K. G. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. K. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku, z treści załączonych do niego dokumentów źródłowych oraz tych złożonych w wykonaniu wezwania Sądu wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką dzieci (pełnoletnią i małoletnią córką), a osiągany w nim dochód miesięczny wynosi 3500 zł brutto. Z kolei źródłem tego dochodu jest wynagrodzenie skarżącego (wg operacji na jego rachunku bankowym kwota wynagrodzenia netto w miesiącu marcu br. wyniosła 2927, 50 zł), a powyższa kwota jest dodatkowo uzupełniania wynagrodzeniem jego żony z tytułu pracy wykonywanej w ramach umowy zlecenia, wg stawki 5 zł brutto za godzinę w wymiarze czterech godzin dziennie (v. oświadczenie skarżącego z dnia 7 kwietnia 2008 r. - w aktach) . Ponadto z pozostałych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący jest dłużnikiem dwóch banków z tytułu zawartych z nimi umów, odpowiednio pożyczki hipotecznej w kwocie 70 tys. zł (umowa z dnia 19 czerwca 2006 r. - okres spłaty 180 miesięcy, zadłużenie na dzień 29 lutego 2008 r. wynosiło 63 tys. zł) oraz konsolidacyjnego kredytu gotówkowego w kwocie 53 tys. zł (umowa z dnia 5 grudnia 2007 r. - termin spłaty na 10 grudnia 2014 r., wysokość ostatniej miesięcznej raty- 1.080, 09 zł). Skarżący, zgodnie z wezwaniem Sądu z dnia 26 marca 2008 r., złożył także wyciąg z posiadanego rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy, za miesiąc marzec 2008 r. z wykazanym saldem końcowym na kwotę 315 zł. Dodatkowo złożył dokumenty wskazujące na istniejące, co najmniej do 15 listopada 2007 r. zadłużenie jego żony w spółdzielni mieszkaniowej z tytułu opłat czynszowych oraz odcinki dokonywanych wpłat na pokrycie tego zadłużenia na kwoty 3.500 zł (wrzesień 2007 r.), 5.744 zł i 3.112,54 zł (grudzień 2007 r.). Wykazując miesięczne wydatki za okres ostatnich trzech miesięcy przedstawił rachunek za energię elektryczną na kwotę 208, 79 zł (płatność w miesiącu kwietniu 2008 r.), rachunek za telefon na kwotę 31,13 zł (płatność w miesiącu marcu 2008 r.) oraz odcinek wpłaty na poczet bieżących opłat eksploatacyjnych za zajmowany lokal mieszkalny na kwotę 500 zł (wpłata z dnia 10 marca 2008 r.). W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej zaś kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi K. G., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna dotycząca decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, a zatem akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z zakresu stosunku służbowego. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem II instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że sytuacja materialna w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Otóż, o ile miesięczne dochody skarżącego kształtują się na poziomie prawie 3.000 zł netto, to wysokość ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków i opłat, które poza bieżącymi kosztami utrzymania podlegają znacznemu zwiększeniu w związku z wysokimi kosztami spłacanej pożyczki i kredytu, dowodzi, że skarżący nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny, w tym dwóch niepracujących córek. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.