II SA/Wa 1989/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant referent Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej oddala skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "CWKL" lub "organ") orzeczeniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej "RWKL") z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia służby wojskowej. Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Dowódca [...] Bazy Lotniczej w [...] w dniu [...] września 2024 r. skierował A.W. (dalej "skarżący"), do RWKL celem ustalenia zdolności do pełnienia służby wojskowej. RWKL orzeczeniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 82 ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248) oraz § 2 ust. 1, § 10, § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2024 r. poz. 466), dalej "rozporządzenie z dnia 25 marca 2024 r." oraz § 4 ust. 2-12 oraz 14 i 15, § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. 2012 poz. 1013, z póżn. zm.) w związku z art. 821 ust 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ustaliła w przypadku skarżącego: - w pkt 9 "Rozpoznanie": 1. Sprawność umysłowa poniżej przeciętnej - § 71 pkt 1, - w pkt 10 "Kategoria zdolności do służby wojskowej": Zał. 1 Grupa II - Niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej - Kategoria D. W uzasadnieniu RWKL wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie powoduje niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 466) w II grupie badanych. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie. W odwołaniu wyjaśnił, że w dniu badania miał problemy natury rodzinnej, które spowodowały u niego brak koncentracji i skupienia na badaniu. Zdaniem skarżącego przełożyło się to na wynik badania. Wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 572), dalej "k.p.a.", art. 84 ust. 2, art. 190 ust. 1, ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, § 3, § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawne wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), § 11 ust. 1, § 12 ust. 1, ust. 2, ust. 3 rozporządzenia z 25 marca 2024 r., CWKL utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu CWKL wyjaśniła, że wojskowe komisje lekarskie, orzekając o zdolności do służby w charakterze kandydata do służby wojskowej zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. Dalej CWKL podniosła, że Zespól orzeczniczy CWKL stwierdził, iż RWKL przeprowadziła stosowne badania i konsultacje. Na tej podstawie komisja ustaliła w punkcie 9 orzeczenia właściwe rozpoznanie. Kluczowymi w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej okazało się ustalone rozpoznanie w pkt. 9.1 tj.: "Sprawność umysłowa poniżej przeciętnej - § 71 pkt 1", które zostało ustalone na podstawie wykonanego w ramach RWKL badania psychologicznego oraz wykonanych w jego ramach testów, z których jednoznacznie wynika, że u orzekanego występuje sprawność umysłowa poniżej przeciętnej. RWKL na tej podstawie prawidłowo zakwalifikowała ten opis jako: "Sprawność umysłowa poniżej przeciętnej" - § 71 pkt 1. Zapis zawarty w Załączniku Nr 1 do rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. dla tego paragrafu i punktu stanowi jednoznacznie wg aktualnych przepisów orzeczniczych o ustaleniu Kategorii D - Zał. 1 Grupa II - Niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Zdaniem CWKL zastosowana kwalifikacja wg § 71 pkt 1 jest właściwa i w grupie kandydatów do czynnej służby wojskowej (Zał. 1 Grupa II) ustawodawca przewidział dla niego jednoznacznie Kategorię D. CWKL zwróciła również uwagę, że skarżący nie nadesłał w odwołaniu dokumentacji medycznej, która stałaby w sprzeczności i podważała ustalenia wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji. W związku z powyższym zespół orzeczniczy CWKL nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia RWKL. Na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] października 2024 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że zaskarżone orzeczenie jest dla niego krzywdzące. Zdaniem skarżącego zostało ono wydane na podstawie niepełnych badań oraz w oparciu o nieważne orzeczenie w sprawie toku nauczania ze szkoły średniej. Do skargi skarżący dołączył kopie: zaskarżonego orzeczenia, orzeczenia RWKL z [...] września 2024 r., zaświadczenia wystawionego przez Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...], orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...], świadectwa ukończenia liceum ogólnokształcącego, certyfikatu ukończenia przedmiotu "edukacja wojskowa", zaświadczenia o realizowaniu podczas nauki w Zespole Szkół im. [...] w [...] przedmiotów "Edukacja wojskowa", zaświadczenia o ukończeniu kursy doskonalącego "SERE poziom A", zaświadczenia ukończenia szkolenia podstawowego w ramach Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej, zaświadczenia o stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, o uregulowanym stosunku do służby wojskowej oraz o orzeczonej zdolności do służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Przy piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2024 r. (data nadania pisma) skarżący nadesłał zaświadczenia lekarskie z [...] grudnia 2024 r., wystawione przez lekarza medycy rodzinnej, w którym wskazano, że skarżący "W dniu [...].09.2024 brał udział w kolizji drogowej. Najechany przez inny samochód. W dniu [...].09.2024 r zdawał test psychologiczny kwalifikujący do służby wojskowej. Stres spowodowany wypadkiem komunikacyjnym mógł wpłynąć znacząco na zmniejszenie koncentracji i osiągnięcie słabszego wyniku testu." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd administracyjny nie jest władny aby rozważać kwestie medyczne (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Wedle tego ostatniego przepisu, ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria A - zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129, a także zdolność do odbywania służby zastępczej; 2) kategoria B - czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju; 3) kategoria D - niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej; 4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania i z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu ustalonego na datę orzekania. Oznacza to, że orzekany nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej, bądź dodatkowe wyniki badań przeprowadzone po zakończeniu postępowania. Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie RWKL zostały wydane na mocy powołanych norm prawa materialnego, z zachowaniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Powodem uznania skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej było rozpoznanie u niego ułomności w postaci "sprawności umysłowej poniżej przeciętnej". Rozpoznanie takie zostało ustalone na podstawie badania psychologicznego oraz wykonanych testów. Dla tego typu ułomności w § 71 pkt 1 załącznika 1 do rozporządzenia z 25 marca 2024 r., w przypadku orzekania do zdolności do służby wojskowej, przewidziano kategorię D lub E. Taką kwalifikację ułomności skarżącego stwierdził zarówno lekarz psychiatra, jaki i psycholog. W oparciu o to rozpoznanie RWKL przyznała skarżącemu kategorię D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Jak już podniesiono wyżej Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń czy ułomności prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest też uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji specjalistycznych oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonej ułomności. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do służby wojskowej zdolny, a wiedza medyczna w tym przypadku służy do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. W odwołaniu od orzeczenia RWKL skarżący podnosił, że w związku z problemami natury rodzinnej nie mógł skoncentrować się podczas badania, co negatywnie wpłynęło na jego wynik. Z kolei przy piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2024 r. (data nadania pisma) skarżący nadesłał zaświadczenie lekarskie z [...] grudnia 2024 r. wystawione przez lekarza medycy rodzinnej, w którym wskazano, że skarżący "W dniu [...].09.2024 brał udział w kolizji drogowej. Najechany przez inny samochód. W dniu [...].09.2024 r zdawał test psychologiczny kwalifikujący do służby wojskowej. Stres spowodowany wypadkiem komunikacyjnym mógł wpłynąć znacząco na zmniejszenie koncentracji i osiągnięcie słabszego wyniku testu." Odnosząc się do powyższych argumentów przede wszystkim należy zwrócić uwagę na ich niespójność. Z jednej strony skarżący bowiem wskazuje, że na wynik badania mogła mieć wpływ jego ówczesna sytuacja rodzinna, z drugiej zaś strony przedkłada zaświadczenie lekarskie, w którym wskazuje się na jego udział w kolizji drogowej, która mogła mieć wpływ na wynik przeprowadzanych testów. W toku postępowania orzeczniczego oraz w odwołaniu od orzeczenia RWKL skarżący nie wskazywał, że brał udział w kolizji drogowej. Kwestia ta nie mogła zatem być uwzględniona przez RWKL ani też CWKL. Ponadto przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie zostało sporządzone w dniu [...] grudnia 2024 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Nie jest to zatem dokument, który mógł być uwzględniony w toku postępowania orzeczniczego. Reasumując należy stwierdzić, iż organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze, nie dopuściły się naruszeń przepisów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe przeprowadziły w zakresie wystarczającym do wyjaśnienia istoty sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozważyły cały materiał dowodowy. Zauważyć należy, iż o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena ustaleń faktycznych i wynikających z nich wniosków oraz podstawa prawna i jej wyjaśnienie prowadzące do określonego rozstrzygnięcia są wyczerpujące, logiczne i przekonujące. Zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.