II SA/Wa 1990/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmawiającą przyznania K. K. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż stosownie do treści art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe osobie, która spełnia łącznie następujące przesłanki: • jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; • nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; • nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; • nie ma niezbędnych środków utrzymania. Organ wskazał, iż wnioskodawca nie spełnił ww. przesłanek dotyczących wieku i niezdolności do pracy, co wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. Z akt sprawy wynika bowiem, iż 55 letni K. K. nie został uznany przez lekarza orzecznika ZUS całkowicie niezdolnym do pracy. Podnoszona zaś przez wnioskodawcę konieczność sprawowania opieki nad dwójką niepełnosprawnych dzieci oraz całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji żoną nie stanowi w ocenie organu podstawy do zastosowania art. 83 cytowanej ustawy. Odnosząc się z kolei do trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy organ wskazał, iż przesłanka ta nie stanowi samoistnej podstawy do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził, iż przywołana przez niego konieczność sprawowania nieustannej opieki nad żoną i dziećmi oraz trudna sytuacja materialna, pomimo niespełnienia przesłanki wieku i niezdolności do pracy, kwalifikuje go do przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę uznać należy za niezasadną. Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, przez pryzmat art. 83 ust. 1 ustawy o Emeryturach i Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 153, poz. 1227 – tekst jedn.). Jedynie ta norma prawna może stanowić podstawę oceny wniosku skarżącego, gdyż powołana ustawa nie przewiduje świadczenia w postaci wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Przytoczony przepis formułuje trzy przesłanki, których łączne spełnienie determinuje możliwość otrzymania świadczenia w drodze wyjątku. Przesłankami tymi są: • brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty; • niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem; • brak niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić po raz kolejny należy, iż powyższe okoliczności, muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie świadczenia wyjątkowego. Brak występowania którejkolwiek z powyższych przesłanek uniemożliwia zaś pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie omawianego świadczenia. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż stan faktyczny przedstawiony przez skarżącego, nie wyczerpuje drugiej, z wymienionych w art. 83 przedmiotowej ustawy okoliczności. Niemożność podjęcia przez skarżącego pracy czy działalności objętej ubezpieczeniem, nie jest bowiem spowodowana całkowitą jego niezdolnością do pracy lub wiekiem. W myśl omawianej normy prawnej chodzi zaś o niezdolność do pracy, występującą po stronie osoby ubiegającej się o świadczenie w drodze wyjątku. Niemożności wykonywania pracy, skarżący upatrywał zaś w konieczności stałej opieki nad chorymi członkami rodziny. Tej okoliczności ustawodawca natomiast nie przewidział i nie zawarł jej w omawianym przepisie prawa. Stąd rozstrzygnięcie wniosku dokonane przez organ administracji jawi się jako prawidłowe. Podnieść również należy, iż wskazywana w skardze okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego nie sprawia, aby nabył on uprawnienia do świadczenia w drodze wyjątku. Jak już bowiem wyżej wskazano, cytowany przepis prawa mówi o niemożliwości podjęcia pracy z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Takiej zaś przesłanki skarżący nie wykazał. Załączone przez niego do skargi zaświadczenie wydane przez lekarza orzecznika potwierdza okoliczność, ze skarżący nie może być uznany za trwale niezdolnego do pracy. W świetle powyższego, uznając iż skarżona decyzja nie narusza prawa, a organ administracji prawidłowo ocenił stan faktyczny i dokonał prawidłowej subsumcji normy prawnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).