II SA/Wa 1991/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-12
Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Maciejuk, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych prawidłowo nakazał udostępnienie danych osobowych marynarzy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, opierając się na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o ochronie danych osobowych, w sytuacji gdy marynarze byli zatrudnieni przez pracodawcę spoza Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada kompetencje do przetwarzania danych osobowych marynarzy zatrudnionych przez pracodawcę spoza UE na statku pływającym pod polską banderą, opierając się na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ nie ustalił prawidłowo zastosowania przepisów koordynujących systemy zabezpieczenia społecznego ani nie wykazał podstawy prawnej do pozyskania danych osobowych przez ZUS, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka P. z siedzibą w S. przetwarza dane osobowe marynarzy w celu przedstawienia ich jako kandydatów zagranicznym pracodawcom. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) zwrócił się do Spółki o udostępnienie danych osobowych marynarzy (imię, nazwisko, adres zamieszkania) zatrudnionych na statku N. pływającym pod polską banderą, argumentując, że są one niezbędne do ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych. Spółka odmawiała udostępnienia danych, kwestionując podstawę prawną żądania ZUS, zwłaszcza w kontekście zatrudnienia przez zagranicznego pracodawcę spoza UE. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO) nakazał Spółce udostępnienie danych, co zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2016 r. oraz zasądził od Generalnego Inspektora na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Janusz Walawski, Protokolant starszy sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (dalej również jako: "Generalny Inspektor", "GIODO") decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) dalej: "k.p.a.", oraz art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2135 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.", po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. (dalej również jako: "ZUS"): (1) nakazał P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej również jako: "P.", "Spółka") udostępnienie na rzecz ZUS danych osobowych marynarzy pływających na statku N. od dnia [...] stycznia 2014 r. do [...] października 2014 r. w zakresie ich imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania; (2) umorzył postępowanie w zakresie skargi ZUS o nakazanie P. udostępnienia na jego rzecz numerów PESEL marynarzy pływających na statku N.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Spółka P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją w części w jakiej GIODO nakazał P. udostępnienie na rzecz ZUS danych osobowych marynarzy pływających na statku N. od dnia [...] stycznia 2014 r. do [...] października 2014 r. w zakresie ich imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania.
Pełnomocnik Spółki zarzucił niewłaściwą subsumcję norm z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako: "u.s.u.s.", w szczególności brak niezbędności dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa w oparciu o art. 6, art. 34 oraz art. 68 u.s.u.s.
Wskazał także, iż ZUS ma wiedzę o posiadaniu przez pracodawcę M. ([...]) Ltd. certyfikatu zgodności z konwencją MLC, wystawionego przez właściwe organy Wyspy M., Tymczasowego Morskiego Certyfikatu Pracy wydanego przez Urząd Morski w S. dla promu "N.", a także o posiadaniu przez P. deklaracji zgodności nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanej przez Urząd Morski w G. Powyższe podważa zaistnienie przesłanek z art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a u.s.u.s.
Pełnomocnik zauważył również, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. EU. L. 2004 r., nr 166, poz. 1), dalej również jako: "rozporządzenie koordynujące", na które powołał się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie ma zastosowania do Wyspy [...], jako terytorium nienależącego do Unii Europejskiej.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Generalny Inspektor, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że do Biura GIODO wpłynęła skarga ZUS o nakazanie Spółce P. udostępnienia na rzecz ZUS danych osobowych marynarzy pływających na statku N. od dnia [...] stycznia 2014 r. do nadal w zakresie ich imion, nazwisk, nr PESEL oraz adresów zamieszkania. W treści ww. skargi ZUS podniósł w szczególności, iż w styczniu 2014 r. został powiadomiony o niezgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych osób zatrudnionych na pokładzie statku N. pływającym od dnia [...] stycznia 2014 r. pod polską banderą pomiędzy Polską i [...]. Ponadto ZUS wskazał, iż przeprowadził w ww. sprawie działania wyjaśniające, w toku których ustalił, że pracodawcą zatrudniającym członków załogi statku według wyjaśnień Prezesa Zarządu Spółki P. - agenta pośredniczącego w zatrudnianiu członków załogi statku jest M.([...]) Ltd., F., D., I., I.. Dalej poinformował, że [...] Oddział ZUS w W. jest zobligowany do wyegzekwowania od M. ([...]) Ltd. zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego poszczególnych marynarzy zatrudnionych przez tego pracodawcę, których danych osobowych nie posiada. ZUS podniósł, że M. ([...]) Ltd. nie odpowiada na kierowaną do niej korespondencję. Dane osobowe marynarzy zatrudnianych przez ww. firmę są w posiadaniu Spółki. Z kolei korespondencja dwukrotnie kierowana do Spółki spotkała się z odmową udzielenia ww. danych. Końcowo ZUS zauważył, że dane osobowe, o które występował do Spółki są niezbędne do wykonania obowiązków ustawowych, tj. ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych.
W toku postępowania Generalny Inspektor ustalił następujący stan faktyczny:
1. Spółka w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowanym do GIODO oświadczyła, że przetwarza dane osobowe m.in. marynarzy pływających obecnie na statku N. nr [...] (do dnia [...] grudnia 2014 r. na statku N.) w zakresie ich imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania w zbiorze danych osobowych o nazwie P. Przetwarzanie ww. danych osobowych następuje w celu przedstawienia osoby, której dane osobowe dotyczą, jako kandydata u zagranicznych pracodawców. W procesie pośredniczenia w zawieraniu umów nie są wykorzystywane dane w zakresie numerów PESEL marynarzy, a zatem dane tego rodzaju nie są również gromadzone i przetwarzane w ww. zbiorze danych.
2. Spółka oświadczyła również, że kilkakrotnie otrzymała od ZUS korespondencję, w której domagano się od niej udostępnienia danych osobowych pracowników firmy M. Ltd., powołując się na przepisy art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.d.o. w związku z art. 6 ust. 1 i 34 ust. 1 u.s.u.s. Powodem każdorazowej odmowy udzielenia wnioskowanych przez ZUS informacji był brak wykazania podstawy prawnej takiego żądania.
3. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. ZUS wystąpił do Spółki o udostępnienie danych osobowych w zakresie imion, nazwisk, nr PESEL oraz pełnych danych adresowych marynarzy zatrudnionych przez M. Ltd. wskazując, iż uzyskanie tych danych jest niezbędne w prowadzonym postępowaniu mającym na celu objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym osób zatrudnionych przez M. Ltd. na statku pływającym pod polską banderą.
4. W odpowiedzi na ww. wniosek, pełnomocnik Spółki pismem z dnia [...] lipca 2014 r. skierowanym do ZUS wniósł o wykazanie podstawy prawnej wystąpienia. Jednocześnie poinformował, że do czasu wykazania podstawy prawnej wniosku, Spółka odmawia dokonania jakichkolwiek czynności, które mogłyby doprowadzić do naruszenia administrowanego przez nią zbioru danych.
5. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. ZUS ponownie wystąpił do Spółki o udostępnienie ww. danych osobowych marynarzy zatrudnionych przez M., powołując się na art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. oraz art. 6 ust. 1 i art. 34 ust. 1 u.s.u.s.
6. W odpowiedzi na ww. wniosek, pełnomocnik Spółki pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. ponownie odmówił udostępnienia wnioskowanych danych i wskazał, że do czasu przedłożenia przez ZUS zgody marynarzy, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o., ewentualnie wykazania podstawy prawnej dotychczasowych wystąpień, uczynienie zadość żądaniu skutkować mogłoby naruszeniem administrowanego przez Spółkę zbioru danych.
7. Zakład prowadzi postępowanie mające na celu objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym osób zatrudnionych przez M. ([...]) Ltd. na statku pływającym pod polską banderą.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Generalny Inspektor wydał powołaną wyżej decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...].
W toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uzupełnił materiał dowodowy o wyjaśnienia ZUS z dnia [...] marca 2016 r., w których zawarto oświadczenie, iż ZUS nie posiada informacji o legitymowaniu się przez M. ([...]) Ltd. certyfikatem zgodności z konwencją MLC, wystawionym przez właściwe organy Wyspy M., a także o posiadaniu przez P. deklaracji zgodności nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanej przez Urząd Morski w G.
Motywując decyzję z dnia [...] września 2016 r. GIODO podniósł, iż ustawa o ochronie danych osobowych określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1 u.o.d.o.).
Wskazał, iż w świetle ww. ustawy, przetwarzanie danych osobowych jest uprawnione, gdy spełniona zostanie którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 23 ust. 1 u.o.d.o. Organ podkreślił, iż z uwagi na brzmienie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, jedyną podstawą prawną przetwarzania danych osobowych przez ZUS, jaka mogłaby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, jest art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. Przepis ten nakazuje uznać przetwarzanie danych osobowych za dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.s.u.s., ZUS zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek w sposób uregulowany niniejszą ustawą. W myśl z art. 68 ust. 1 pkt 1 ppkt c u.s.u.s. do zakresu działania ZUS należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z kolei stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 6 u.s.u.s. do zakresu działania ZUS należy również kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GIODO wskazał, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ma zastosowanie przede wszystkim do państw członkowskich Unii Europejskiej, do której Wyspa M. nie należy. Aby jednak dokonać weryfikacji sytuacji prawnej i faktycznej marynarzy wykonujących pracę na statku pływającym pod polską banderą, a więc w celu realizacji ustawowych kompetencji ZUS, w szczególności potwierdzenia, że podlegają oni bądź nie, obowiązkowemu ubezpieczeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, konieczne jest pozyskanie ich danych osobowych.
W ocenie organu, żądanie ZUS udostępnienia mu danych osobowych marynarzy pływających na statku N. w ww. zakresie dla prowadzonego postępowania, mającego na celu objęcie tych osób ewentualnymi obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym, jest uzasadnione przepisem art. 68 u.s.u.s. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o.
Tym samym Spółka odmawiając Zakładowi udostępnienia żądanych danych naruszyła przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. W związku z powyższym Generalny Inspektor nakazał Spółce udostępnienie na rzecz ZUS danych osobowych marynarzy pływających na statku N. od dnia [...] stycznia 2014 r. do [...] października 2014 r. w zakresie ich imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania. Stosownie bowiem do art. 18 ust. 1 u.o.d.o., w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych organ z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w szczególności uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (pkt 2). Z uwagi na to, iż skarga ZUS wpłynęła do organu w dniu [...] października 2014 r., organ uwzględnił tę datę rozstrzygając w przedmiocie żądania Zakładu.
Mając z kolei na względzie żądanie ZUS nakazania Spółce udostępnienia danych osobowych marynarzy pływających na statku N. od dnia [...] stycznia 2014 r. do [...] października 2014 r. w zakresie ich numerów PESEL, organ wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że Spółka nie przetwarza numerów PESEL ww. osób. Wobec powyższego, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z ww. przepisu wynika, iż postępowanie administracyjne nie może toczyć się w sytuacji, gdy przestał istnieć jego przedmiot, bądź też przedmiot ten nie istniał już przed wszczęciem postępowania. Przedmiot postępowania wiąże się ze stosowaniem przez organ publiczny przepisów materialnego prawa administracyjnego i przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. ma miejsce, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. W konsekwencji, jeśli nie istniałaby tego typu przeszkoda, podjęta byłaby decyzja merytoryczna, tj. rozstrzygająca sprawę administracyjną co do istoty i zarazem kończąca postępowanie w danej instancji. Jednocześnie, ustalenie przez organ istnienia przesłanki, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. zobowiązuje go do umorzenia postępowania. Dalsze prowadzenie postępowania stanowiłoby o jego wadliwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy.
Nieprzetwarzanie przez Spółkę numerów PESEL marynarzy pływających na statku N. powoduje bezprzedmiotowość postępowania w tym zakresie, które podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Spółka P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Inspektora z dnia [...] września 2016 r. zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 104 § 2 w zw. z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy co do istoty w całości i nieustalenie przez organ czy ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych znajduje zastosowanie w oparciu o rozporządzenie koordynujące, a tym samym, czy na mocy ww. rozporządzenia mogą być stosowane polskie przepisy, w tym art. 68 u.s.u.s.; ponadto organ dokonując lakonicznych ustaleń ("rozporządzenie (...) ma zastosowanie przede wszystkim do państw członkowskich Unii Europejskiej, do której Wyspa [...] nie należy") w żaden sposób nie rozstrzygnął jakie znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma rozporządzenie koordynujące i co należy rozumieć pod pojęciem "przede wszystkim", a zatem czy istnieją sytuacje, gdy rozporządzenie może mieć zastosowanie w innych przypadkach, niż w nim wskazane, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady praworzą
dności z uwagi na nieuprawnione rozszerzenie kompetencji ZUS do badania danych osobowych pracowników, którzy zgodnie z art. 6 u.s.u.s. nie są pracownikami na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz z uwagi na nieuprawnione stosowanie rozporządzenia koordynującego, w sytuacji gdy powołane przez organ podstawy rozstrzygnięcia nie mają zastosowania do przedmiotowej sprawy z uwagi na niepodleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez marynarzy będących pracownikami w żegludze międzynarodowej (poza obszarem RP) u zagranicznego pracodawcy spoza UE (M.).
2) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, którym dowodom organ dał wiarę i na których oparł swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyn takiego postępowania, a także brak odniesienia się do kluczowych kwestii, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji nakazującej udostępnienie danych osobowych marynarzy;
3) art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieuprawnione rozszerzenie kompetencji ZUS do badania danych osobowych pracowników (marynarzy), którzy zgodnie z art. 6 u.s.u.s. nie są pracownikami na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz poprzez nieuprawnione stosowanie do niniejszej sprawy rozporządzenia koordynującego;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (m.in. czy brak możliwości zastosowania rozporządzenia koordynującego do przedmiotowej sprawy ma wpływ na podstawę prawną żądania ZUS, oraz którego konkretnie statku sprawa dotyczy, bowiem w przeszłości pływały dwa różne statki pod nazwą N., z czego jeden z nich pod banderą polską, a drugi pod banderą [...]), co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obowiązkiem udostępnienia przez Spółkę danych osobowych marynarzy z uwagi na posiadanie przez ZUS uprawnienia do przetwarzania ww. danych osobowych, w sytuacji gdy materiał zgromadzony w sprawie wskazuje na odmienny stan rzeczy;
5) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i prowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału pracodawcy zatrudniającego marynarzy na statku N., tj. M.a którego uczestnictwo w niniejszym postępowaniu było konieczne z uwagi na to, że M. jest tak samo odpowiedzialny wobec marynarzy za zachowanie poufności ich danych jak agent rekrutujący (tj. P. Sp. z o.o., która gromadzi dane osobowe niezbędne do zawierania umów o pracę przez M.), a co za tym idzie to M. jako pracodawca (i strona umów zawieranych z marynarzami) przetwarza dane osobowe, które na jego zlecenie gromadzi agent rekrutujący, zwłaszcza w sytuacji, gdy dochodzi do naruszenia dóbr osobistych osób trzecich (marynarzy), w związku z bezprawnym przetwarzaniem danych; w takiej sytuacji zarówno administrator, jak i podmiot, któremu zlecono przetwarzanie danych, opowiadają wobec marynarzy (art. 31 i art. 51 u.o.d.o.), co w konsekwencji stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
6) art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału, pozwalającego na ustalenie właściwych przepisów powszechnie obowiązującego prawa dla oceny sytuacji prawnej i faktycznej marynarzy wykonujących pracę na statku N., przed wystąpieniem przez organ do Spółki z żądaniem udostępnienia danych osobowych, znajdujących się w administrowanych przez skarżącą bazach danych.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 6 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie marynarze na statku N. byli zatrudnieni na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy w rzeczywistości pracownicy, których udostępnienia danych żąda ZUS, zatrudnieni byli w żegludze międzynarodowej;
2) art. 68 ust. 1 u.s.u.s. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zadaniem ZUS, a zarazem podstawą żądania informacji o danych osobowych marynarzy, jest stwierdzenie i ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego marynarzy zatrudnionych na statku N., w sytuacji gdy obowiązek ubezpieczeniowy wynikający z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. nie ma do nich zastosowania, z uwagi na brak przesłanki w postaci pozostawania pracownikiem na "obszarze Rzeczypospolitej Polskiej" oraz niemożności stosowania do wykonywanej pracy rozporządzenia koordynującego, w sytuacji gdy pracodawca ma siedzibę poza UE;
3) art. 18 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że istniały podstawy do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy materiał zgromadzony w sprawie pokazuje, że Spółka nie była zobowiązana do udostępnienia danych osobowych marynarzy z uwagi na brak przepisu prawa, który uprawniałby ZUS do pozyskania takich informacji;
4) art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. poprzez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że ww. przepis zawiera normę nakazującą administratorowi udostępnić dane osobowe na żądanie podmiotu z sektora publicznego w celu umożliwienia realizacji obowiązków wynikających z przepisu prawa, podczas gdy wyłącznym adresatem normy (zezwalającej) wyinterpretowanej z ww. przepisu jest administrator tych danych;
5) art. 68 ust. 1 pkt 1 ppkt c u.s.u.s., poprzez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, iż przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mogą stanowić samodzielną podstawę żądania przetworzenia danych osobowych, podczas gdy żaden z ww. przepisów nie wskazuje wyraźnej podstawy żądania udostępnienia przez Spółkę administrowanych przez nią danych;
6) art. 3 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 4 u.o.d.o. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i nieustalenie czy pracodawca – M. - nie jest administratorem w rozumieniu u.o.d.o. oraz czy nie przetwarza danych osobowych przy wykorzystaniu środków technicznych znajdujących się w Rzeczypospolitej Polskiej, a co za tym idzie, czy udział pracodawcy w przedmiotowym postępowaniu nie był konieczny, w sytuacji gdy w rzeczywistości za nieuprawnione udostępnienie danych osobowych Spółka jest odpowiedzialna wobec M. na podstawie łączącej ich umowy, a w dalszej kolejności to właśnie M. jest bezpośrednio odpowiedzialny wobec marynarzy za zachowanie poufności ich danych osobowych w oparciu o łączącą ich umowę o pracę;
7) art. 11 ust. 4 rozporządzenia koordynującego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że ma ono zastosowanie do przedmiotowej sprawy w sytuacji, gdy mamy do czynienia z zatrudnieniem przez pracodawcę (M.) mającego siedzibę poza Unią Europejską, a stosunek pracy zawarty przez marynarzy z ww. podmiotem, już na wstępie wyklucza stosowanie tego aktu prawnego. Ten ostatni ma bowiem za zadanie służyć koordynacji pomiędzy różnymi systemami ubezpieczeń społecznych państw członkowskich UE, a nie pomiędzy systemem ubezpieczeń społecznych państwa członka UE oraz systemem ubezpieczeń państwa spoza UE. Ponadto, zasady ogólne zawarte w tym rozporządzeniu, a określające jego zastosowanie, wyraźnie wskazują, że osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego (art. 11 ust. 1 rozporządzenia).
W związku z powyższymi zarzutami Spółka wniosła o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2016 r. oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. w części dotyczącej pkt 1,
2) zasądzenie od Generalnego Inspektora na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych;
3) wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1991/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia [...] maja 2017 r. uczestnik postępowania - Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej Spółki kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej - Departamentu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, osoba wykonująca pracę na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa członkowskiego, która jest zatrudniona przez podmiot mający swoją siedzibę w państwie, które nie stosuje zasad koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego, podlega ustawodawstwu państwa, pod którego banderą pływa statek. Dokonując ustalenia na podstawie art. 11 ust. 4 rozporządzenia koordynującego, iż właściwe jest ustawodawstwo państwa bandery, należy jednocześnie przyjąć obowiązek podlegania pracownika ubezpieczeniu społecznemu w tym państwie. Mając na względzie art. 6 ust. 1 u.s.u.s., marynarze zatrudnieni na statku N. pływającym pod polską banderą, pozostawali pracownikami na obszarze RP, nawet jeśli ich pracodawca ma siedzibę poza UE. Zatem aby ZUS mógł zrealizować swój ustawowy obowiązek, konieczne jest pozyskanie danych osobowych marynarzy zatrudnionych na ww. statku.
Odnośnie statku, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie ZUS wskazał, iż z treści wniosku z dnia [...] października 2014 r. wprost wynika, że chodzi o osoby zatrudnione na statku N. pływającym pod polską banderą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Generalnego Inspektora z dnia [...] września 2016 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.
Na wstępie wskazać należy, iż zadaniem ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2135 ze zm.), jest nie tylko ochrona interesów tych podmiotów, których przetwarzane dane osobowe dotyczą (art. 1 ust. 1 u.o.d.o.), ale także przestrzeganie zakresu i trybu ich przetwarzania. W art. 1 ust. 2 u.o.d.o. stwierdza się bowiem, że przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce jeżeli służy to dobru publicznemu, dobru osoby, której dane dotyczą lub dobru osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Ochrona danych osobowych, na podstawie przepisów ww. ustawy, nie powinna być oderwana od przepisów służących ochronie innych wartości.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.o.d.o. ustawę stosuje się do organów państwowych, organów samorządu terytorialnego oraz do państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych. Ustawę stosuje się również do: (1) podmiotów niepublicznych realizujących zadania publiczne, (2) osób fizycznych i osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, jeżeli przetwarzają dane osobowe w związku z działalnością zarobkową, zawodową lub dla realizacji celów statutowych - które mają siedzibę albo miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo w państwie trzecim, o ile przetwarzają dane osobowe przy wykorzystaniu środków technicznych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2).
W myśl art. 3a. ust. 1 u.o.d.o. ustawy nie stosuje się do: (1) osób fizycznych, które przetwarzają dane wyłącznie w celach osobistych lub domowych, (2) podmiotów mających siedzibę lub miejsce zamieszkania w państwie trzecim, wykorzystujących środki techniczne znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie do przekazywania danych.
Przepis art. 6 ust. 1 u.o.d.o. stanowi, iż w rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (ust. 2). Informacji nie uważa się za umożliwiającą określenie tożsamości osoby, jeżeli wymagałoby to nadmiernych kosztów, czasu lub działań (ust 3).
Jak podkreśla się w piśmiennictwie, informacja wtedy "dotyczy osoby fizycznej" gdy przekazuje (komunikuje) coś na jej temat. Chodzi zatem o informację, która daje się powiązać z osobą lub powoduje, że możliwe jest jej odniesienie do konkretnej osoby fizycznej - zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania, przy czym identyfikacja odbywa się na podstawie całokształtu posiadanych informacji. O tym, czy określona informacja ma charakter danych osobowych, czy też nie, decyduje jej przydatność do ustalenia tożsamości osoby, której ta informacja dotyczy (A. Szewc, Z problematyki, cz. III, s. 24 [w:] P. Barta, P. Litwiński, Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, 4 wydanie C.H. Beck, 2016). Powyższe stanowisko aprobuje również orzecznictwo, gdzie wskazuje się, że jeżeli komunikat można powiązać z konkretną osobą fizyczną, wówczas jego treść należy uznać za dane osobowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1487/15, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto również powołać pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 667/09 (publ. j.w.), zgodnie z którym pojęcie "dane osobowe" na gruncie prawa polskiego obejmuje wszelkie informacje dotyczące osoby fizycznej, jeśli możliwe jest określenie jej tożsamości i zidentyfikowanie. Dane osobowe to zespół wiadomości (komunikatów) o konkretnym człowieku na tyle zintegrowany, że pozwala na jego zindywidualizowanie. Obejmuje co najmniej informacje niezbędne do identyfikacji (imię, nazwisko, miejsce zamieszkania), jednakże do tego się nie ogranicza, bowiem mieszczą się w nim również dalsze informacje, wzmacniające stopień identyfikacji.
Stosownie do treści art. 7 pkt 2 u.o.d.o., przez przetwarzanie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.
Przepis art. 8 ust. 1 u.o.d.o. stanowi, że organem do spraw ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Do jego zadań, w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.d.o. należy w szczególności: kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. W przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: (1) usunięcie uchybień, (2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, (3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, (4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, (5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, (6) usunięcie danych osobowych (art. 18 ust. 1).
Z kolei w art. 23 § 1 u.o.d.o. zostały wymienione przesłanki legalizujące przetwarzanie danych osobowych. Zgodnie z treścią tego przepisu przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: (1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych, (2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, (3) jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą, (4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego, (5) jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
Cytowany powyżej przepis ustawy określa ogólne materialne przesłanki przetwarzania danych osobowych. Przesłanki te mają charakter generalny, odnoszą się do wszelkich form przetwarzania danych, w tym zarówno do przetwarzania "na własne potrzeby" administratora, jak i "na zewnątrz". Są one co do zasady równoprawne, mają charakter autonomiczny i niezależny, co oznacza, że wystarczy wystąpienie jednej z nich, by przetwarzanie danych mogło być uznane za usprawiedliwione. Oznacza to także, że zgoda osoby, której dane dotyczą, nie jest wyłączną przesłanką przetwarzania danych osobowych.
Przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 dopuszcza przetwarzanie danych przewidując dwa wymogi: istnienie odpowiedniego przepisu prawa, który przyznaje podmiotowi uprawnienie lub nakłada na niego obowiązek, oraz niezbędność przetwarzania danych do zrealizowania tego uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z tego przepisu. Wymogi te które powinny być spełnione łącznie.
W przypadku, gdy przepis prawa nakłada na podmiot obowiązek przetwarzania danych, nie ulega wątpliwości, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne na ww. podstawie, jako że przetwarzanie jest wówczas niezbędne do spełnienia obowiązku wynikającego z tego przepisu. Podobnie, gdy chodzi o jednoznacznie określone w przepisach prawa uprawnienie do przetwarzania danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdyż nie sposób byłoby zrealizować uprawnienia, nie przetwarzając danych. Natomiast w przypadkach, w których z przepisów prawa wynikają określone uprawnienia lub obowiązki niedotyczące wprost przetwarzania danych osobowych, ale do których wykonania potrzebne jest przetwarzanie danych, konieczne jest dokonanie oceny, czy przetwarzanie danych jest niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (innymi słowy, czy możliwa byłaby realizacja uprawnienia lub spełnienie obowiązku bez przetwarzania danych). Jeżeli na to pytanie o niezbędność przetwarzania danych można udzielić odpowiedzi twierdzącej, to przetwarzanie danych w oparciu o ww. przesłankę uznać należy za dopuszczalne. Zatem nawet, jeżeli przepis prawa nie mówi wprost o przetwarzaniu danych, ale przyznaje podmiotowi uprawnienie, do którego realizacji niezbędne jest przetwarzanie danych, to podmiot ten ma prawo przetwarzać dane na analizowanej podstawie (por. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz "Ochrona danych osobowych. Komentarz.", publ. System Informacji Prawnej LEX 2016).
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie Generalnego Inspektora żądanie ZUS udostępnienia danych osobowych marynarzy zatrudnionych na statku N. (w zakresie imion, nazwisk oraz adresów zamieszkania) dla celów postępowania mającego na celu objęcie ich obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym - jest uzasadnione przepisem art. 68 u.s.u.s. w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. Organ powołał przy tym treść art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c u.s.u.s., który stanowi, że do zakresu działania ZUS należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wskazał także art. 68 ust. 1 pkt 6 u.s.u.s., w myśl którego do zakresu działania ZUS należy również kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi.
Organ jednak, co pozostaje kluczowe w kontrolowanej sprawie, nie ustalił, czy ZUS posiada kompetencje do przewarzania danych osobowych marynarzy statku N. zatrudnionych przez pracodawcę spoza Unii Europejskiej - M. z siedzibą na Wyspie M. w oparciu o ww. przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Regulacje z art. 68 u.s.u.s. miałyby bowiem zastosowanie w sytuacji, gdyby organ ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że osoba wykonująca pracę na statku pływającym pod banderą państwa członkowskiego (tu: pod polską banderą), która jest zatrudniona przez podmiot mający swoją siedzibę w państwie, które nie stosuje zasad wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. EU. L. 2004 r. Nr 166, poz. 1), podlega ustawodawstwu państwa, pod którego banderą pływa statek. Dopiero tak dokonane ustalenia mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia, że istnieje obowiązek podlegania marynarzy zatrudnionych przez M. na statku N. pływającym pod polską banderą ubezpieczeniu społecznemu w Polsce, a w konsekwencji, że ZUS jest uprawniony do pozyskania danych osobowych ww. osób w celu weryfikacji ich sytuacji ubezpieczeniowej.
Takich ustaleń Generalny Inspektor nie poczynił. Stwierdził natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że rozporządzenie koordynujące ma zastosowanie "przede wszystkim do państw członkowskich Unii Europejskiej, do której Wyspa M. nie należy" nie rozwijając głębiej tej konstatacji. Nie wykazał też z jakich przepisów wywodzi kompetencję ZUS do realizacji ustawowych obowiązków tego podmiotu względem ww. marynarzy. Nie sposób przy tym zaakceptować stanowiska organu, że pozyskanie danych osobowych marynarzy przez ZUS jest konieczne dla dokonania potwierdzenia, iż podlegają oni lub nie, obowiązkowemu ubezpieczeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 6 ust. 1 u.s.u.s.). Poczynienie ustaleń w powyższym zakresie nie jest bowiem uzależnione od pozyskania przez ZUS danych osobowych ww. osób.
W świetle powyższego uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o. poprzez zaniechanie przez Generalnego Inspektora podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tj. zaniechanie ustalenia właściwych przepisów prawa powszechnie obowiązującego dla oceny sytuacji prawnej i faktycznej marynarzy zatrudnionych na statku N., a w konsekwencji co najmniej przedwczesne nałożenie na skarżącą Spółkę obowiązku udostępnienia na rzecz ZUS ww. danych osobowych.
Organ dopuścił się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie. Podkreślić należy, że obowiązkiem organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada informowania) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli "wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia"). Motywując decyzję organ winien wyjaśnić dlaczego zastosował dany przepis do konkretnych ustaleń faktycznych, albo dlaczego uznał go za niewłaściwy. Uzasadnienie decyzji musi być spójne wewnętrznie, logiczne i ścisłe, co oznacza, że nie może zawierać luk i sprzeczności. W uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie odwoławczym (z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) organ powinien również ustosunkować się do wszelkich wniosków i zarzutów strony skarżącej przedstawiając rzetelną argumentację na poparcie swego stanowiska. W niniejszej sprawie Generalny Inspektor nie sprostał wskazanym obowiązkom procesowym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w szczególności nie wynika, na jakiej podstawie organ przyjął, że w przedstawionych okolicznościach faktycznych w stosunku do marynarzy zatrudnionych przez pracodawcę spoza Unii Europejskiej zastosowanie znajduje ustawodawstwo polskie (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych), a w konsekwencji, że ZUS jest uprawniony do pozyskania danych osobowych ww. osób. Jak wskazano powyżej, wyjaśnienie tej kwestii jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Odnosząc się do stanowiska zawartego w piśmie procesowym ZUS z dnia [...] maja 2017 r. wskazać należy, że argumentacja w nim zawarta nie może zastąpić prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. To na organie ochrony danych osobowych spoczywa bowiem obowiązek wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy oraz podjęcia decyzji administracyjnej. Analiza materiału dowodowego w oparciu o przepisy obowiązującego prawa powinna być dokonana najpóźniej w momencie wydania decyzji, a motywy rozstrzygnięcia powinny wynikać z uzasadnienia decyzji jako jej integralnej części. Stwierdzić również należy, że organ, pomimo, iż do akt sprawy zostało złożone stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej - Departamentu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2014 r., na które powołuje się ZUS w ww. piśmie procesowym, nie poddał analizie przedstawionych tam argumentów, ani nie wyraził swojego stanowiska w tym zakresie. Marginalnie wskazać należy, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. powołane zostało stanowisko Departamentu KSZS MPiPS z dnia [...] lutego 2014 r., którego brak jest w aktach administracyjnych sprawy.
Odnośnie natomiast argumentacji ZUS przedstawionej w ww. piśmie procesowym w przedmiocie statku, którego przedmiotowe postępowanie dotyczy, stwierdzić należy, że w skardze z dnia [...] października 2014 r. ZUS dokładnie wskazał, że chodzi o marynarzy zatrudnionych na statku N. pływającym od dnia [...] stycznia 2014 r. pod polską banderą. Co się zaś tyczy numeru IMO zauważyć należy, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. pełnomocnik P. Sp. z o.o. potwierdził, że Spółka przetwarza dane osobowe marynarzy pływających na statku N. nr [...]. Natomiast w skardze wniesionej do Sądu wymieniony został statek N. pływający pod polską banderą nr [...]. Kwestia ta wymaga zatem poczynienia przez organ dodatkowych wyjaśnień.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec uchybień o charakterze procesowym organ przedwcześnie uznał, w oparciu o art. 68 u.s.u.s. w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., że po stronie Spółki P. istnieje obowiązek udostępnienia na rzecz ZUS danych osobowych marynarzy zatrudnionych na statku N. przez firmę M. mającą siedzibę poza Unią Europejską. Powyższe naruszenia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę ponownie Generalny Inspektor uwzględni poczynione wyżej rozważania. W razie potrzeby uzupełni materiał dowodowy i podda go ponownej, wszechstronnej analizie. Przedstawi rzetelne stanowisko w sprawie kompetencji ZUS do pozyskania danych osobowych marynarzy przy uwzględnieniu ich sytuacji faktycznej i prawnej. Ustosunkuje się do wszystkich zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozważy również kwestię statusu Spółki M. w kontekście art. 3 ust. 2 pkt u.o.d.o. w związku z art. 28 i w związku z art. 10 k.p.a. Weźmie również pod uwagę, że przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była decyzja GIODO z dnia [...] lutego 2016 r. wyłącznie w zakresie punktu 1 rozstrzygnięcia (nakazującego Spółce P. udostępnienie na rzecz ZUS danych osobowych marynarzy, zatrudnionych na statku N. we wskazanym okresie, obejmujących ich imiona, nazwiska oraz adresy zamieszkania), co powoduje, że brak jest podstaw do ponownej oceny zasadności umorzenia postępowania w pozostałym zakresie (numery PESEL ww. marynarzy) objętym skargą z dnia 27 listopada 2014 r.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania - obejmujących wpis od skargi (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło