II SA/Wa 1992/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-08
Skład orzekający: Beata Gibzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przebywającej w areszcie śledczym, nieposiadającej dochodów i oszczędności, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej wykreślenia placówki doskonalenia nauczycieli z rejestru?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przebywającej w areszcie śledczym, nieposiadającej dochodów ani oszczędności, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ spełnia ona przesłankę niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek o ustanowienie rzecznika patentowego został oddalony ze względu na brak związku sprawy z własnością przemysłową.Stan faktyczny
Skarżąca M.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego w sprawie dotyczącej wykreślenia niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli z rejestru. Skarżąca przebywa w areszcie śledczym, nie posiada dochodów ani oszczędności, otrzymuje jedynie wsparcie od rodziny. Wcześniej WSA w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do WSA w Poznaniu, od czego skarżąca złożyła zażalenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano M.S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli postanawia przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1992/17 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W dniu 2 lutego 2018 r. M.S. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
Po otrzymaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2018 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 23 stycznia 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie rzecznika patentowego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca przebywa obecnie w areszcie śledczym. Jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała syna, będącego na utrzymaniu ojca. Podała, że nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Określając swoje dochody wskazała, że otrzymuje wsparcie od członków rodziny w formie paczek zawierających żywność, środki higieniczne i materiały piśmiennicze, których wartość wynosi ok. 500 zł miesięcznie. Ponadto nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Podkreśliła, że utrzymanie i podstawowe potrzeby życiowe zapewnia jej areszt śledczy.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Z tego względu należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca przebywa obecnie w areszcie śledczym. Ponadto oświadczyła, że nie osiąga żadnych dochodów (oprócz otrzymywanych paczek wartościowych), nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności.
W związku z powyższym, w ocenie referendarza sądowego, nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych, zwrotu wydatków, czy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika w osobie rzecznika patentowego należy wskazać, że sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego dotyczy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1314, z późn. zm.) zawód rzecznika patentowego polega na świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej osobom fizycznym, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. W ustawie o rzecznikach patentowych przez sprawy własności przemysłowej rozumie się: 1) uzyskiwanie, zachowywanie, wykonywanie oraz dochodzenie praw odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej, a w szczególności do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych oraz topografii układów scalonych, a także do znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych, oraz 2) zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie przedmiotów, o których mowa w pkt 1 (art. 2). Niniejsza sprawa dotyczy natomiast kwestii wykreślenia z rejestru niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli. Zagadnienia te nie leżą w zakresie kompetencji rzecznika patentowego.
Mając jednak na uwadze, że skarżąca sformułowała wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym referendarz uznał za zasadne przyznać skarżącej profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło