II SA/Wa 1996/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-14

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy częściowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a rozpoznanie sprawy uzależnione jest od uiszczenia wpisu od skargi, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na uchwałę Zarządu Dzielnicy dotyczącą odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, nie posiada majątku, a utrzymuje się z dochodu syna w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, z czego część wydaje na spłatę zobowiązań. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni daje podstawy do częściowego uwzględnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. O. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania M. O. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. O. i R. O. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego postanawia 1. przyznać M. O. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania M. O. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego, skarżąca M. O. wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem R. O.. Oświadczyła, że nie posiada majątku a utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości [...] zł, który stanowi dochód z tytułu umowy zlecenia syna. M. O. oświadczyła, że jest bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu swojego syna. Skarżąca wskazała, że z uzyskiwanego dochodu ok. [...] zł wydaje na spłatę zobowiązań, w tym alimentów, które R. O. zmuszony jest płacić na córkę w wysokości [...] zł, dlatego pozostała kwota musi wystarczyć na zakup żywności, i opłaty. Zaznaczyła, że ona i syn żyją bardzo skromnie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Uwzględniając przedstawioną przez M. O. sytuację materialną stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. Jak wskazano już wcześniej skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...] zł. Z wymienionej kwoty przy uwzględnieniu przeciętnych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem (zakup żywności, opłaty za mieszkanie itp.) trudno byłoby jej wygospodarować środki na opłacenie zarówno kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Tego rodzaju wydatek stanowiłby niewątpliwie uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla skarżącej i jej syna. Za częściowym uwzględnieniem wniosku przemawia również to, że rodzina nie pozostaje bez środków do życia, a prawo pomocy skierowane jest w pierwszej kolejności do tych osób, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych lub (i) kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Wskazać należy, że strona wnioskuje zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o przyznanie adwokata jednakże na obecnym etapie postępowania, uwzględniając fakt, iż rozpoznanie jej sprawy uzależnione jest m.in. od uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie [...] zł, a nie od zachowania przez skarżącą przymusu adwokackiego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło