II SA/Wa 1998/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty wraz z odsetkami równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Komendanta Rejonowego Policji [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego A. B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty wraz z odsetkami równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013 A. B. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że A. B. od dnia [...] kwietnia 1994 r. jest emerytowanym funkcjonariuszem Policji i do 2005 roku pobierał równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podstawą zawieszenia postępowania jest złożony do Komendanta Głównego Policji wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r. o stwierdzenie w trybie art. 156 § 1 ust. 2 kpa nieważności decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o przyznaniu A. B. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia. Decyzja ta stanowiła podstawę do wypłaty świadczenia. Komendant [...] Policji wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. do organu wpłynęło postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Komendanta Rejonowego Policji [...] o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]. Prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu A. B. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia w sprawie wypłaty wymienionemu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i uzasadniło zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta [...] Policji i utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta Rejonowego Policji [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: - art. 40 w zw. z art. 10 § 1 kpa przez niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione pominięcie ustanowionego pełnomocnika strony w postępowaniu, - art. 40 § 2 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i wadliwe doręczenie korespondencji, w tym postanowień organów obu instancji, w toku postępowania z pominięciem pełnomocnika, - art. 138 § 2 w zw. z art. 140 i art. 144 oraz art. 8 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i wadliwą kontrolę postanowienia organu I instancji – nieuchylenie mimo obciążenia postępowania pierwszoinstancyjnego kwalifikowanym uchybieniem w postaci pozbawienia strony prawa korzystania z pomocy ustanowionego zastępcy procesowego, - art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie zaistniało zagadnienie wstępne, którego przesądzenie jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wypłaty należnego skarżącemu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Komendant [...] Policji błędnie ocenił postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i że decyzja nie jest prejudykatem dla toczącej się sprawy. W odniesieniu do zarzutu pominięcia pełnomocnika strony w postępowaniu wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji w marcu 2010 r., do akt zostało złożone pełnomocnictwo do reprezentowania A. B. przez pełnomocnika, które nie zostało wypowiedziane. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wnosi o jej oddalenie, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Wskazał, iż wykazany został związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego o wypłacenie równoważnika pieniężnego a zagadnieniem wstępnym. Postępowanie w sprawie wypłaty równoważnika pieniężnego zostało wszczęte przez A. B., natomiast w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego dla adw. M. C. Dopiero od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działała za jego pośrednictwem. Odnosząc się natomiast się do zarzutu naruszenia przepisów procedury mających wpływ na wynik sprawy organ wskazał, że nie są one zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Analizując przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż jest ono wadliwe i powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do oceny, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania toczącego się w przedmiocie wypłaty równoważnika pieniężnego. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który to przepis został zastosowany w stanie faktycznym niniejszej sprawy, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz orzecznictwie, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. akt II SA 427/02 podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji nieprawidłowo wywiodły, iż postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu stronie równoważnika pieniężnego stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt I SA 1102/02 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w razie kwestionowania prawomocnego rozstrzygnięcia uznawanego za zagadnienie wstępne, postępowanie administracyjne nie może być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie wyłącza to możliwości późniejszego wzruszenia we właściwym trybie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, gdy również w odpowiednim trybie zostanie zmienione rozstrzygnięcie uznawane za zagadnienie wstępne. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo natomiast organ wskazuje, iż strona zainicjowała postępowanie wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. i działała w sprawie osobiście. W aktach brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez stronę pełnomocnikowi, zatem zarzuty dotyczące pozbawienia strony prawa korzystania z pomocy pełnomocnika nie są zasadne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.